Ceza Muhakemesi Kanunu 158. Madde (CMK)
Ceza Muhakemesi Kanunu 158. Madde (CMK) Genel Tarih: 21-04-2025 Ceza Muhakemesi Kanunu 158. madde (CMK); suça ilişkin ihbar ve şikayetin gerçekleştirilmesine ilişkin hususlar düzenlenmiştir. İhbar, haber verme, bildirme ya da duyurma demektir.
Ceza Muhakemesi Kanunu 158. Madde (CMK) Genel Tarih: 21-04-2025 Ceza Muhakemesi Kanunu 158. madde (CMK); suça ilişkin ihbar ve şikayetin gerçekleştirilmesine ilişkin hususlar düzenlenmiştir. İhbar, haber verme, bildirme ya da duyurma demektir. Kişilerin bir suçu bildirmelerinde kamu yararı bulunmasına karşın, kural olarak bildirme yükümlülükleri yoktur. Ancak görevini yaptığı sırada göreviyle ilgili olarak, kamu adına kovuşturmayı gerektiren bir suçu öğrenen memurun TCK’nın 279.maddesine göre bildirme zorunluluğu vardır. Yine TCK’nın 280. maddesi hekim, cerrah, ebe, sağlık memurlarının, kişi aleyhine işlenmiş bir suçun eser ya da izlerini gördüklerinde, sanatlarını yaptıktan sonra, durumu Adliyeye ya da kolluğa bildirmelerini öngörmüştür. İşlenmekte olan bir suçu yetkili makamlara bildirmeyen kişinin de, TCK ‘nın 278. maddesi gereğince cezalandırılacağı hüküm altına alınmıştır. Makale İçeriği Toggle Ceza Muhakemesi Kanunu 158. Madde İhbar ve Şikayet Suça ilişkin ihbar veya şikayet, Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir. Valilik veya kaymakamlığa ya da mahkemeye yapılan ihbar veya şikayet, ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir. Yurt dışında işlenip ülkede takibi gereken suçlar hakkında Türkiye’nin elçilik ve konsolosluklarına da ihbar veya şikayette bulunulabilir. Bir kamu görevinin yürütülmesiyle bağlantılı olarak işlendiği iddia edilen bir suç nedeniyle, ilgili kurum ve kuruluş idaresine yapılan ihbar veya şikayet, gecikmeksizin ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir. İhbar veya şikayet yazılı veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir. (Ek: 15/8/2017-KHK-694/145 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/140 md.) İhbar ve şikayet konusu fiilin suç oluşturmadığının herhangi bir araştırma yapılmasını gerektirmeksizin açıkça anlaşılması veya ihbar ve şikayetin soyut ve genel nitelikte olması durumunda soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilir. Bu durumda şikayet edilen kişiye şüpheli sıfatı verilemez. Soruşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar, varsa ihbarda bulunana veya şikâyetçiye bildirilir ve bu karara karşı 173. maddedeki usule göre itiraz edilebilir. İtirazın kabulü halinde Cumhuriyet başsavcılığı soruşturma işlemlerini başlatır. Bu fıkra uyarınca yapılan işlemler ve verilen kararlar, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından görülebilir. Yürütülen soruşturma sonucunda kovuşturma evresine geçildikten sonra suçun şikayete bağlı olduğunun anlaşılması halinde; mağdur açıkça şikayetten vazgeçmediği takdirde, yargılamaya devam olunur. Ceza Muhakemesi Kanunu 158. Madde Gerekçesi Tasarının soruşturmaya ilişkin İkinci Kitabının Birinci Kısmının Birinci Bölümünün bu maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, suçlara ait ihbar ve şikayetlerin hangi mercilere yapılacağı, üçüncü ve izleyen fıkraları ise ihbar veya şikayetin yapılmasına ilişkin usul kuralları göstermektedir. İhbarlar Cumhuriyet savcılığına, kolluk makam ve memurlarına ve sulh ceza hâkimlerine, vali ve kaymakamlara, yurt dışında işlenip Türkiye’de takibi gereken yani Türk Ceza Kanununun 3 ilâ 7. maddelerinde belirtilen suçlar hakkında Türkiye’nin elçilik veya konsolosluklarına yapılabilecektir. İhbarlar sözlü veya yazılı ler. Sözlü yapıldığında hemen tutanağa bağlanacaktır. İhbarı alan ve yukarıda belirtilen bu merciler ihbarı hemen, yerine göre yasal veya adlî mercilere vereceklerdir. Şikâyet usulünü dördüncü ve beşinci fıkralar göstermektedir: Suç soruşturması ve kovuşturması şikâyete bağlı ise şikayet, Cumhuriyet savcılığına, mahkemeye veya yukarıda gösterilen idari mercilere yapılabilecektir. Şikayet yazı ile yapılabileceği gibi sözlü olarak da ifade edilebilir. Bu ikinci halde şikâyet, başvurulan merci tarafından bir tutanağa bağlanacaktır. Maddenin beşinci fıkrasıyla, soruşturması ve kovuşturması şikâyete bağlı suçlarda önceden usulüne uygun bir şikayet bulunmasa da hak düşümü süresi içinde olmak koşuluyla mahkemeye yazı ile veya duruşma tutanağına geçirilecek beyanla yapılacak şikayetin, şikayet yokluğunu ortadan kaldıracağı kabul edilmiştir. Maddenin son fıkrası, soruşturması ve kovuşturması şikayete bağlı suçlarda ihbarın şikâyet hükmünde olduğunu beyan ile bu husustaki Yargıtay içtihadını kanun hükmü haline getirmiştir. İlgili Makale: Haksız Tahrik İndirimi ceza muhakemesi kanunu 158 madde cmk Ceza Muhakemesi Kanunu 158. Madde İhbar ve Şikayet Emsal Kararlar Yargıtay 9. Ceza Dairesi E:2013/15486, K:2014/567 Ceza Muhakemesi Kanunu 158. Madde İhbar ve Şikayet Hakaret suçundan kurulan hükme ilişkin temyiz incelemesinde; Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün onanmasına, İftira suçundan kurulan hükme ilişkin temyize gelince; İftira suçunun oluşabilmesi için; failin 5271 sayılı CMK’nın 158. maddesinde sayılan yetkili makamlara ihbar ve şikayette bulunarak işlemediğini bildiği halde, hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak için bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat etmesi gerektiği, somut olayda; sanığın, Toki ile iş yapan taşeron Fast Ajans Yayıncılık İnşaat ve Toplu Konut Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketinin çalışanı olan katılan hakkında ofiste fuhuş yaptığı yönündeki iddiasını içerir kendisi tarafından imzalanan ancak altında … ve … isimleri yazılı olan dilekçeyi gönderdiği Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığının 5271 sayılı CMK’nın 158. maddesinde sayılan yetkili makam olarak değerlendirilemeyeceği, ayrıca mağdura isnat edilen hukuka aykırı fiil nedeniyle hakkında idari ve disiplin yaptırımı uygulanmasının da söz konusu olmadığının anlaşılması karşısında, iftira suçunun yasal unsurları itibariyle oluşmadığı gözetilmeden beraati yerine ayrıca atılı suçtan da mahkumiyet hükmü kurulması, kanunu aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebepten dolayı bozulmasına, 16.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. Yargıtay 12. Ceza Dairesi E:2016/5492, K:2016/12965 Ceza Muhakemesi Kanunu 158. Madde İhbar ve Şikayet Taksirle yaralama suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü: Sanık hakkında yapılan yargılama sonucunda atılı taksirle yaralama suçu bakımından beraatine ve sanık hakkında suç üstlenme eyleminden ötürü Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verildiği, sanık müdafiinin temyiz itirazının sanık hakkında yapılan suç ihbarına yönelik olduğu, taksirle yaralama suçu nedeniyle kurulan beraat hükmüne yönelik bir itirazda bulunmadığı anlaşılmakla yapılan incelemede; CMUK’un 253. maddesinde düzenlenen şekilde, davayı esastan bitiren ve hüküm niteliğinde bulunmayan kararın temyiz kabiliyeti olmadığı, CMK’nın 158. maddesinde düzenlenen suç ihbarının gerekçeli kararın hüküm fıkrasında yer almasının temyizi kabil hale getirmeyeceği, ihbar üzerine yapılacak soruşturma ve kovuşturma aşamalarında ilgili itirazların ileri sürülebileceği anlaşılmakla, isteme uygun olarak dosyanın incelenmeksizin mahalline iadesine, 23.11.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. Yargıtay 10. Ceza Dairesi E:2007/22591, K:2010/506 Ceza Muhakemesi Kanunu 158. Madde İhbar ve Şikayet Karşılıksız çek keşide etmek suçundan sanık J. Q. hakkında ANKARA 13. Asliye Ceza Mahkemesi’n
Ceza Muhakemesi Kanunu 158. Madde (CMK) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Ceza Muhakemesi Kanunu 158. Madde (CMK) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.