İdari Yargılama Usulü Kanunu 49. Madde (İYUK)
İdari Yargılama Usulü Kanunu 49. Madde (İYUK) Genel Tarih: 28-04-2025 İdari Yargılama Usulü Kanunu 49. madde (İYUK); temyiz incelemesi üzerine verilecek olan kararlara dair hususlar düzenlenmiştir. Bölge idare mahkemelerinin istinaf incelemesi sonucu verdiği kararlar ile idare ve vergi mahkemelerinin ivedi yargılama usulü uygulandığı davalarda verdiği kararlarının temyizi üzerine bu yerlerce dava dosyası; temyiz başvurusunda kararın yürütmesinin durdurulması istemi varsa, temyiz dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilmeden, yürütmenin durdurulması istemi yoksa dilekçeyi karşı tarafa göndererek cevap dilekçesi verildikten veya cevap süresi dolduktan sonra Danıştay temyiz dairesine gönderilir.
İdari Yargılama Usulü Kanunu 49. Madde (İYUK) Genel Tarih: 28-04-2025 İdari Yargılama Usulü Kanunu 49. madde (İYUK); temyiz incelemesi üzerine verilecek olan kararlara dair hususlar düzenlenmiştir. Bölge idare mahkemelerinin istinaf incelemesi sonucu verdiği kararlar ile idare ve vergi mahkemelerinin ivedi yargılama usulü uygulandığı davalarda verdiği kararlarının temyizi üzerine bu yerlerce dava dosyası; temyiz başvurusunda kararın yürütmesinin durdurulması istemi varsa, temyiz dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilmeden, yürütmenin durdurulması istemi yoksa dilekçeyi karşı tarafa göndererek cevap dilekçesi verildikten veya cevap süresi dolduktan sonra Danıştay temyiz dairesine gönderilir. Makale İçeriği Toggle İdari Yargılama Usulü Kanunu 49. Madde Temyiz İncelemesi Üzerine Verilecek Kararlar 1. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar. b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar. 2. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması, sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozar. 3. Kararların kısmen onanması ve kısmen bozulması hallerinde kesinleşen kısım Danıştay kararında belirtilir. 4. Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır. 5. Temyize konu edilen kararı veren ya da karara katılan hakim aynı davanın temyiz incelemesinde görev alamaz. İdari Yargılama Usulü Kanunu 49. Madde Açıklaması Temyiz başvurusunun karara bağlanması ile ilgili düzenlemeler, İdari Yargılama Usulü Kanununun “Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar” başlıklı, değişik, 49. maddesinde yer almıştır. Bu düzenlemelere göre; temyiz başvurusu, Danıştay’ın uyuşmazlıkla görevli, dava dairesi veya ilgili Dava Daireleri Kurulu ta rafından incelenir. Temyiz başvurusuna konu kararı veren ya da karara katılan hâkim bu kararın temyiz incelemesinde görev alamaz (md.49/5). Temyiz incelemesi, dosyada mevcut belge ve bilgilere göre yapılır. Temyiz mercii, aşağıda değinilecek istisna hariç, maddi uyuşmazlığın aydınlanmayan yönleriyle ilgili araştırma yapamaz, örneğin, ara kararı ile, ilgili yerlerden belge ve bilgi getirtilmesine karar veremez. Eğer, dosyadaki belge ve bilgiler uyuşmazlığın çözümü için yeterli değilse; maddi uyuşmazlığın açıklığa kavuşabilmesi için, ek bilgi ve belgelere ihtiyaç varsa; bu, kararı veren ilk derece idari yargı yerinin, eksik inceleme yaptığını gösterir. Bu durum ise, yukarıda değinildiği üzere, kararın bozulması için nedendir. Temyiz mercii, İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A ve 20/B maddelerinde yazılı yargılama usulü uygulanan davalarda esas hakkında verilen kararlara karşı yapılan temyiz başvuruları hariç, eksik inceleme gerekçesine dayanarak, kararın bozulmasıyla yetinmek durumundadır. Gerekli araştırma, kararı bozulan alt derece idari yargı yerince yapılır ve sonucuna göre dava hakkında yeniden karar verilir. Bununla birlikte; geçmişte, uygulamada, istinaf incelemesinin yokluğundan kaynaklanan zaruretler sebebiyle, kimi zaman, temyiz merciince, maddi uyuşmazlığa ilişkin ek belge ve bilgilerin ilgili kişi ve kuruluşlardan getirtilmesi için ara kararı verildiğine; ilk derece yargı yerinin inceleyip aksi kanıya varmış olduğu belgenin aslının getirtilerek incelendiğine de rastlanılmıştır. Temyiz mercii, araştırma yetkisini, yalnızca, temyiz başvurusu ile ilgili olarak ileri sürülen yeni durumlarla sınırlı olarak kullanabilir. Örneğin; temyiz başvurusunun süresi geçirildikten sonra yapıldığı yolundaki karşı taraf iddiasının doğruluğunu araştırmak üzere, imza istiktabı yaptırabilir; davacının davayı takip ehliyetini ilk derece mahkemesi kararından sonra kaybettiği yolundaki iddianın doğruluğunu araştırabilir; ancak, keşif, bilirkişi incelemesi gibi, araştırma yöntemlerine girişemez. İlgili Makale: Yürütmenin Durdurulması 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) Tam Metin: İYUK – 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu idari yargilama usulu kanunu 49 madde iyuk İdari Yargılama Usulü Kanunu 49. Madde Temyiz İncelemesi Üzerine Verilecek Kararlar Emsal Kararlar Danıştay 2. Dairesi E:2008/1417, K:2011/3818 İdari Yargılama Usulü Kanunu 49. Madde Temyiz İncelemesi Üzerine Verilecek Kararlar Konya 1. İdare Mahkemesince verilen 26.6.2003 günlü, E:2002/1605, K:2003/864 sayılı kararla; söz konusu fiillerin sübuta ermesi nedeniyle verilen cezada hukuka aykırılık bulunmadığı ancak, geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve iyi ve çok iyi derecede sicil alan davacıya ceza verilirken 657 sayılı Kanunda öngörülen alt ceza uygulamasından yararlandırılmamasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline hükmedildiği, bu kararın temyizi üzerine, Danıştay Onikinci ve Onbirinci Dairelerince yapılan müşterek toplantıda, verilen 14.3.2006 günlü, E:2004/2533, K:2007/1142 sayılı kararla disiplin cezasına ilişkin kısmının bozulmasına, Gelir İdaresini Geliştirme Fonundan ödenen ek ödemenin yapılmamasına yönelik işlemin iptaline ilişkin kısmının ise gerekçesinin değiştirilerek sonucu itibariyle onanmasına karar verildiği, Konya 1. İdare Mahkemesince verilen 26.7.2007 günlü, E:2007/976, K:2007/1189 sayılı temyize konu kararla da; Danıştay kararının bozmaya ilişkin kısmına uyulduğu belirtilerek, davanın disiplin cezasına ilişkin kısmının reddine, ek ödemenin yapılmamasına ilişkin kısmının ise tekrar iptaline karar verildiği görülmüştür. Davalı idare, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğunu öne sürmekte ve İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştay’ın, görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, hukuka aykırı karar verilmesi, usul hükümlerine uyulmamış olması sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozacağı, temyiz incelenmesi sonunda karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise kararın düzeltilerek onanmasına karar verileceği, kararın bozulması halinde dosyanın, Danıştay’ca kararı veren Mahkemeye gönderileceği, Mahkemenin, dosyayı diğer öncelikli işlere nazaran daha öncelikle inceleyeceği ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar vereceği, Mahkemenin bozmaya uymayarak eski kararında ısrar edebileceği belirtilmiştir. Mahkeme kararlarının Danıştay İlgili Dairesi’nce kısmen bozulması, kısmen onanması halinde, onanan kısım yönünden ikinci defa hüküm kurulması mümkün değildir. Dolayısıyla, Konya 1. İdare Mahkemesince verilen 26.6.2003 günlü, E:2002/1605, K:2003/864 sayılı kararın ek ödemenin yapılmamasına yönelik işlemin iptaline ilişkin kısmı, Danıştay Onikinci ve Onbirinci Dairelerince yapılan müşterek toplantıda verilen 14.3.2006 günlü, E:2004/2533, K:2007/1142 sayılı kararla gerekçesi değiştirilerek sonucu itibariyle onandığından, bu kısım hakkında Mahkemece yeniden hüküm tesis edilmesinde yasal isabet bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, Konya 1. İdare Mahkemesi’nce verilen 26.7.2007 günlü, E:2007/976, K:2007/1189 sayılı kararın, ek ödemenin yapılmamasına ilişkin işlemin iptaline hükmedilmesi yolundaki kısmının, 2577 say
İdari Yargılama Usulü Kanunu 49. Madde (İYUK) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
İdari Yargılama Usulü Kanunu 49. Madde (İYUK) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.