İdari Yargılama Usulü Kanunu 45. Madde (İYUK)
İdari Yargılama Usulü Kanunu 45. Madde (İYUK) Genel Tarih: 28-04-2025 İdari Yargılama Usulü Kanunu 45. madde (İYUK); kanun maddesi istinaf sürecine dair hususlar hakkında düzenlenmiştir. Hukuki bir kurum (kanun yolu) olarak istinaf, ilk derece mahkemelerinin vermiş olduğu kararların ikinci derece mahkemesinde, usul ve esastan hukuka uygunluğu itibarıyla incelenmesidir.
İdari Yargılama Usulü Kanunu 45. Madde (İYUK) Genel Tarih: 28-04-2025 İdari Yargılama Usulü Kanunu 45. madde (İYUK); kanun maddesi istinaf sürecine dair hususlar hakkında düzenlenmiştir. Hukuki bir kurum (kanun yolu) olarak istinaf, ilk derece mahkemelerinin vermiş olduğu kararların ikinci derece mahkemesinde, usul ve esastan hukuka uygunluğu itibarıyla incelenmesidir. “İstinaf, ilk derece mahkemesi kararına karşı en üst dereceli mahkemeden önce ikinci derecede başvurulan ve bazı durumlarda vakıa mahkemesi, bazı hallerde temyiz makamı olarak kullanılan kanun yoludur”. İdari Yargı itibarıyla istinaf, idare ve vergi mahkemelerinin vermiş olduğu nihai kararların bölge idare mahkemesinde usul ve esastan hukuka uygunluk itibarıyla incelenmesidir. Makale İçeriği Toggle İdari Yargılama Usulü Kanunu 45. Madde İstinaf İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz. İstinaf, temyizin şekil ve usullerine tabidir. İstinaf başvurusuna konu olacak kararlara karşı yapılan kanun yolu başvurularında dilekçelerdeki hitap ve istekle bağlı kalınmaksızın dosyalar bölge idare mahkemesine gönderilir. Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir. Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir. Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir. Bölge idare mahkemelerinin 46.maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir. (Ek cümle: 20/7/2017-7035/6 md.) Bu kararlar, dosyayla birlikte kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilir ve bu mahkemelerce yedi gün içinde tebliğe çıkarılır. İstinaf başvurusuna konu edilen kararı veren ya da karara katılan hâkim, aynı davanın istinaf yoluyla bölge idare mahkemesince incelenmesinde bulunamaz. İvedi yargılama usulüne tabi olan davalarda istinaf yoluna başvurulamaz. İdari Yargılama Usulü Kanunu 45. Madde Açıklaması İstinaf kurumu İYUK’ta, Türk Ceza Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 19.maddesi ile yapılan değişiklik ile idari yargılama usulünde olağan kanun yollarından biri olarak hukuk sistemimize dahil olmuştur. İstinaf yolunun idari yargılama usulü içerisinde yer almasının temelinde, belirtilen kanun değişikliğini öngören Kanun’un genel gerekçesinde de yer aldığı üzere, Danıştay’ın iş yükünün azaltılması ve bir içtihat mahkemesi şeklinde çalışmasının sağlanması yatmaktadır. Bu bağlamda İdari Yargılama Hukuku’nda kanun yolları, İYUK’un “Kararlara Karşı Başvuru Yolları” başlıklı Üçüncü Bölümü’nde 45 ila 55. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Buna göre istinaf ve temyiz olağan kanun yolları olarak kanun yararına temyiz ve yargılamanın yenilenmesi ise olağanüstü kanun yolları olarak düzenlenmiştir. İstinaf, ilk derece mahkemesi tarafından verilen nihai kararların maddi ve hukuki açıdan tekrar incelenerek yeniden karar verilmesini niteleyen olağan kanun yolu olarak tanımlanmaktadır. İstinaf incelemesi ile istinaf mercii önüne gelen kararın hem denetimi hem de yeniden yargılaması yapılmaktadır. İstinaf kanun yolunda hem maddi hem de hukuki açıdan bir inceleme yapılması söz konusudur. İstinaf usulü ile yargılamaya konu davanın ilk derece mahkemelerinden daha bilgili ve tecrübeli hakimler önünde bir kere daha görüşülmesi ve dolayısıyla adaletin tesis edilmesi amaçlanmıştır. İlgili Makale: İptal Davası 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) Tam Metin: İYUK – 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu idari yargilama usulu kanunu 45 madde iyuk İdari Yargılama Usulü Kanunu 45. Madde İstinaf Emsal Kararlar Danıştay 2.Dairesi E:2015/2592, K:2015/5352 İdari Yargılama Usulü Kanunu 45. Madde İstinaf 2577 sayılı Kanun’un, temyize konu kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan ve 6352 sayılı Yasa ile değişik “itiraz” başlıklı 45. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, idare ve vergi mahkemelerinin; valilik, kaymakamlık ve yerel yönetimler ile bakanlıkların ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının taşra teşkilatındaki yetkili organları tarafından kamu görevlileri hakkında tesis edilen geçici görevlendirme, ikinci görev, vekaleten atama, görev ve unvan değişikliği içermeyen il içi naklen atama, görevden uzaklaştırma, yolluk, lojman ve izinlerine ilişkin idari işlemlerden, kaynaklanan uyuşmazlıklarla ilgili olarak verdikleri nihai kararlar ile tek hakimle verilen nihai kararlara, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemelerin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine itiraz edilebileceği hüküm altına alınmış; 47. maddesinde ise, idare ve vergi mahkemelerinin itiraz yolu açık olan kararlarının temyiz edilemeyeceği belirtilmiştir. Dava dosyasının incelenmesinden; Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumları Yöneticilerinin Görevlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin ekinde yer alan “Görev Süreleri Uzatılacak Eğitim Kurumu Müdürleri Değerlendirme Formu” gereğince yapılan değerlendirme sonucunda davacının 60 puanla başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile buna bağlı olarak İzmir İli, Bornova İlçesi, Hilal Necmiye Ataberk Ortaokulundaki görev süresinin uzatılmamasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davada, İzmir 1. İdare Mahkemesi’nce verilen 26/02/2015 günlü, E:2014/1480, K:2015/292 sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmiş ise de; davacının ikinci görev kapsamında Valilik nezdinde yapılan değerlendirme işleminin ve buna bağlı olarak ikinci görev süresinin uzatılmaması işleminin iptali talebinde bulunduğu dikkate alındığında, işlemin konusu ve işlemi tesis eden yetkili makam bakımından, uyuşmazlığın, 2577 sayılı Yasa’nın 45. maddesinin 1/b fıkrası kapsamında olması nedeniyle temyizen Danıştay’da incelenmesine olanak bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin görev yönünden reddine ve 2577 sayılı Kanun’un 45/1. maddesi uyarınca dosyanın İzmir Bölge İdare Mahkemesi’ne gönderilmesine, 13.05.2015 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. Danıştay 12.Dairesi E:2015/4847, K:2015/5858 İdari Yargılama Usulü Kanunu 45. Madde İstinaf 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 54. maddesinde; bölge idare mahkemelerinin itiraz üzerine verdikleri kararlar hakkında bir defaya mahsus olmak üzere kararın tebliğ tarihini izleyen on beş gün içinde taraflarca belirtilen hallerde kararın
İdari Yargılama Usulü Kanunu 45. Madde (İYUK) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
İdari Yargılama Usulü Kanunu 45. Madde (İYUK) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.