Devlet Memurları Kanunu 54 — 55 — 56. Madde (DMK)
Devlet Memurları Kanunu 54-55-56. Madde (DMK) Genel Tarih: 29-01-2026 Devlet Memurları Kanunu 54-55-56. madde (DMK); adaylığa kabul edilme, adayların yetiştirilmesi ve adaylık devresi içinde göreve son verme düzenlemiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 54.
Devlet Memurları Kanunu 54-55-56. Madde (DMK) Genel Tarih: 29-01-2026 Devlet Memurları Kanunu 54-55-56. madde (DMK); adaylığa kabul edilme, adayların yetiştirilmesi ve adaylık devresi içinde göreve son verme düzenlemiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 54. maddesi, asli memurluğa atanma şartlarını düzenler; adaylık süresini tamamlayan memurların asli memurluğa geçişini öngörür. 55. madde, asli memurluğa atanma için gerekli başarı değerlendirmesini ve sicil şartlarını belirtir; olumlu sicil alan adaylar asli memur olur. 56. madde, asli memurluğa atanamayan aday memurların durumunu düzenler; bu kişiler başka bir göreve atanabilir veya memurluktan çıkarılabilir. Bu maddeler, memuriyete geçişte nitelik ve yetkinlik esaslarını güvence altına alır. Makale İçeriği Toggle Devlet Memurları Kanunu 54. Madde Adaylığa Kabul Edilme Sınavlarda başarılı olanlardan Devlet memurluğuna girmek isteyenler başarı listesindeki sıraya ve 47’nci maddeye göre ilan edilen kadro sayısı kadar, kurumlarınca memur adayı olarak atanırlar. Aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az iki yıldan çok olamaz ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz. Devlet Memurları Kanunu 54. Madde Açıklaması Devletin asli ve sürekli hizmetlerini yürütmek üzere memur olmak için bir statü hukukuna tabi olmayı kabul edenler öncelikle bir geçiş dönemi olan aday memur statüsü ile göreve başlar. Adaylık statüsü içinde ehliyet ve liyakatlerini ispatlayarak eğitim ve sınavlarda başarılı olmaları, memurlukla bağdaşmayan hal ve hareketlerinin bulunmaması ve disiplin cezası almamaları halinde asil memur olarak atamaları yapılır. Adaylık statüsü bir yıldan önce kaldırılamayacağı gibi ikinci yılın sonu itibarıyla bir gün de olsun geçirilemez. Şayet iki yıl aday memur statüsünde çalıştığı halde, adaylığı kaldırılmayan biri üçüncü yılının ilk günü itibariyle adaylığı kalkmış ve asil memur kabul edilir. Aday memurun adaylık eğitimleri ve stajı bir yıllık adaylık süresinden önce tamamlansa bile adaylığı bir yılını doldurduktan sonra kaldırılabilir. İlgili Makale: Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Devlet Memurları Kanunu 54. Madde Adaylığa Kabul Edilme Emsal Kararlar Danıştay On İkinci Dairesi E:1997/3233, K:1998/1910 Devlet Memurları Kanunu 54.Madde Adaylığa Kabul Edilme Olayda; davacının, Defterdarlıkta sözleşmeli personel olarak çalışmakta iken 01.11.1993 tarihinde yardımcı hizmetler kadrosuna geçirildiği ve 12.11.1993 tarihinde Vergi Dairesinde aday hizmetli olarak göreve başladığı, bu dönemde muhtelif yerlere borçlandığı ve borçlarını ödemediği için hakkında icrai işlemlere başvurulduğu gerekçesiyle 08.03.1995 tarihinde uyarma cezası ile tecziye edildiği, adaylık süresi içinde 1994 yılı sicilinin iyi olarak düzenlendiği ancak asaletinin tasdikine esas alınan 1995 yılı sicilinin olumsuz olduğu ve bu nedenle de 657 sayılı Yasanın 57. maddesi uyarınca 10.11.1995 günlü olurla memuriyetle ilişiğinin kesildiği, bakılan davanın bu işlemin iptali istemiyle açıldığı dosyanın incelenmesinden anlaşılmıştır. Her ne kadar idare mahkemesinin 05.11.1996 günlü arka kararıyla, 1995 yılına ait olumsuz sicilin davacıya tebliğ edilip edilmediği, tebliğ edildi ise bu sicile karşı dava açılıp açılmadığı taraflardan sorulmuş ve verilen cevaplardan da, söz konusu olumsuz sicilin davacıya tebliğ edilmediği ve bunun iptali istemiyle dava açılmadığı anlaşılmakta ise de, davacının, 657 sayılı Yasanın 57. maddesi uyarınca memuriyetle ilişiğinin kesildiğine ilişkin işlemi öğrendiği tarihte, asaletinin tasdikine esas olan sicilin olumsuz düzenlendiğini de öğreneceği açık olduğundan ve davacının bakılan davaya ait dilekçesinde olumsuz sicilin iptalini istemediği görüldüğünden, bu davada söz konusu olumsuz sicilin incelenmesi mümkün olmamıştır. Bu durumda, davacının asaletinin tasdikine esas olan 1995 yılı sicili olumsuz düzenlendiğinden ve dava açılmamak suretiyle bu olumsuz sicilin kesinleştiği anlaşıldığından, adaylık dönemi içinde asaletinin tasdikine esas alınan sicilinin olumsuz düzenlenmesi nedeniyle davacının, 657 sayılı Yasanın 57.maddesi uyarınca memuriyetle ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Danıştay Beşinci Dairesi E:1990/4563, K:1992/1444 Devlet Memurları Kanunu 54. Madde Adaylığa Kabul Edilme Davalı İdare, davacının sınava tabi tutulmadan ve adaylık süresi tamamlanmadan usulsüz bir şekilde memuriyete alındığının belirlenmesi üzerine mevzuata uygun şekilde görevine son verildiğini öne sürmekte ve anılan kararın temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 98. maddesinin (b) fıkrasında memurluğa alınma koşullarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması halinde ilgilinin memurluğuna son verileceği hükmü yer almış, Devlet memurluğuna alınma koşullarının neler olduğu ise Yasanın 111. kısmının 2. Bölümdeki maddelerde ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Bu bölümde yer alan 48. maddede memurluğa atanacaklarda aranılan genel ve özel nitelikler sayılmakta, 50. maddede de memurluğa alınmak için açılacak Devlet memurluğu sınavına girilmesi ve sınavın kazanılması gerektiğine işaret edilmektedir. Belirtilen yasal düzenlemeye göre, memurluk sınavına girmek ve sınavı kazanmak memurluğa alınmanın koşullarındandır. Bu nedenle, 657 sayılı Yasanın 48. maddesinde yazılı koşulları taşımadıkları sonradan anlaşılanlarda olduğu gibi, memurluğa sınavsız alındığı sonradan anlaşılanların da aynı yasanın 98. maddesinin (b) fıkrası uyarınca memurlukla ilişkilerinin kesilmesi kural olarak doğru ise de; Yasanın 48. maddesinde belirtilen niteliklerin sürekliliği nedeniyle, bunları taşımadıkları sonradan anlaşılanların memurlukla ilişkilerinin her zaman kesilebilmesine karşılık, gerekli nitelikleri taşıyanların memurluğa ehliyetlerinin saptanması ve böylece göreve en uygun olanların seçilmesi amacıyla yapılan sınavlara girmeden memurluğa alınanlar yönünden 657 sayılı Yasanın 98. maddesinin (b) fıkrasının uygulanması konusu üzerinde ayrıca durulması gerekli görülmüştür. 657 sayılı Yasada, Devlet memurlarınca yürütülen hizmetin önemi ve niteliği dikkate alınarak memurluğa ehliyet konusunda sadece adayların seçilmeleri ile ilgili düzenlemelerle yetinilmemiş yasanın 111. kısmının “Adaylık” başlıklı 3. bölümünde aday memurların belli bir dönem içinde temel ve hazırlayacağı eğitim ve staj görmelerinin yanı sıra ayrıca bu dönemde hal ve hareketleriyle de memurluğa uygun olup olmadıklarının saptanması öngörülmüştür. Tüm bu aşamalardan sonra başarılı olanların asli Devlet memurluğuna atanacakları Yasanın 58. maddesinde hükme bağlanmıştır. Bu durumda, adaylık dönemini başarıyla tamamlayıp memurluğa ehliyeti saptanmak suretiyle asaleti onananların bu aşamadan sonra ve sadece sınav koşulu nedeniyle görevlerine son verilmesinde yasanın amacına ve kamu yararı ile hizmet gerekleri yönlerinden hukuka uygunluktan söz edilemez. Olayda, davacının görevine adaylık dönemini tamamlayıp asaleti onandıktan sonra ve usulsüz bir şekilde sınava tabi tutulmaksızın memurluğa alındığından bahisle son verilmesinde belirtilen nedenlerle hukuka uyarlık bulunmadığından bu yoldaki işlemin iptalinde hukuki isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davalı idarenin temyiz isteğinin reddi ile Gaziantep İdare Mahkemesinin 13.04.1990 günlü, E: 1989/12, K: 1990/266 sayılı kararının belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle onanmasına 14.05.1992 tarihinde oybirliği ile karar verildi. Danıştay Beşinci Dairesi E:1990/3713, K:1990/1812 Devlet Memurları Kanunu 54.
Devlet Memurları Kanunu 54 — 55 — 56. Madde (DMK) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Devlet Memurları Kanunu 54 — 55 — 56. Madde (DMK) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.