Ceza Muhakemesi Kanunu 23. Madde (CMK)
Ceza Muhakemesi Kanunu 23. Madde (CMK) Genel Tarih: 28-04-2025 Ceza Muhakemesi Kanunu 23. madde (CMK); hakimlerin hangi hallerde yargılamaya katılamayacağına dair hususlarda düzenlenmiştir. Alt mahkemelerde görev yapan yargıçların, yetki, atama ya da seçilme gibi nedenlerle, üst mahkemelerde görev aldıkları durumlarda, kimi sakıncalar ortaya çıkmaktadır.
Ceza Muhakemesi Kanunu 23. Madde (CMK) Genel Tarih: 28-04-2025 Ceza Muhakemesi Kanunu 23. madde (CMK); hakimlerin hangi hallerde yargılamaya katılamayacağına dair hususlarda düzenlenmiştir. Alt mahkemelerde görev yapan yargıçların, yetki, atama ya da seçilme gibi nedenlerle, üst mahkemelerde görev aldıkları durumlarda, kimi sakıncalar ortaya çıkmaktadır. Alt dereceli mahkeme yargıcının katıldığı karar ya da hüküm, itiraz ya da temyiz yoluyla tekrar önüne gelebilmektedir. Örneğin; Asliye Ceza yargıcı olarak, suçun niteliğinin kasten adam öldürmeye kalkışma olduğunu belirleyip verdiği görevsizlik kararı, itiraz üzerine veya kesinleşerek, başkanı olarak yetki verilen Ağır ceza mahkemesine ya da verdiği mahkûmiyet kararı, istinafa başvuru yoluyla yeni atandığı bölge ceza dairesine gelmiş . Makale İçeriği Toggle Ceza Muhakemesi Kanunu 23. Madde Yargılamaya Katılamayacak Hakim Bir karar veya hükme katılan hakim, yüksek görevli mahkemece bu hükme ilişkin olarak verilecek karar veya hükme katılamaz. Aynı işte soruşturma evresinde görev yapmış bulunan hakim, kovuşturma evresinde görev yapamaz. Yargılamanın yenilenmesi halinde, önceki yargılamada görev yapan hakim, aynı işte görev alamaz. Ceza Muhakemesi Kanunu 23. Madde Gerekçesi Madde, hakimi bazı yargısal işlemleri yapmaktan yasaklamaktadır. Maddede yer alan bu hüküm “kamu davasını açmakla ve bu husustaki işlemleri yürütmekle görevli olanlarla, hüküm mercileri arasındaki kesin ayırım”ın muhafaza edilmesine ilişkin ilkeyi vurgulamaktadır. 1412 sayılı Kanunun 22. maddesinde “hüküm” den söz edilmektedir. Bu maddeye ilişkin gerekçede bu sözcüğün hem hükmü, hem de kararı tanımlayan geniş anlamda kullanıldığı belirtilmiş olmakla birlikte, uygulamada tereddüt ve yanılgıya ortam bırakmamak için maddede “karar veya hüküm” denilerek her iki sözcüğe de yer verilmiştir. Hakim, vermiş olduğu ve itiraz yoluna başvurulmuş kararı veya temyiz edilmiş hükmü inceleyecek yüksek görevli mahkemedeki karara katılamaz. Toplanan delilleri tartışıp suçun nitelendirilmesini yapmak suretiyle görevsizlik kararı veren hakim de yargılamayı yapacak yüksek görevli mahkemede görev alamaz. Karşılaştırmalı yargılama hukukunda bu konu daha kapsamlı olarak ele alınmıştır: Genel ilke, hâkimlerin önceden aynı işte soruşturmaya katılmamış olmalarıdır. Hâkimlerin, bir işe müdahale ettiklerinde önceden bir fikir veya düşüncelerinin olmaması gereklidir ve tarafsız kalmanın bir koşulu da budur. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Sözleşmenin 6. maddesine dayanarak hâkimin önce soruşturmasını veya bir soruşturma işlemini yaptığı davadaki usul işlemlerine katılmasını hukuka aykırı saymıştır. Avrupa usul kanunlarında da benzeri hükümler yer almaktadır. Ancak, pratik nedenlerle ilkeyi ihlâl eden kanunlar varsa da bu istisnalar Avrupa hukuklarında giderek gerilemektedir. İlgili Makale: İnfaz Hesaplama ceza muhakemesi kanunu 23 madde cmk Ceza Muhakemesi Kanunu 23. Madde Yargılamaya Katılamayacak Hâkim Emsal Kararlar Yargıtay 1. Ceza Dairesi E: 2021/12370, K: 2021/14633 Ceza Muhakemesi Kanunu 23. Madde Yargılamaya Katılamayacak Hâkim Kasten öldürme suçundan şüpheli … … hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 03/03/2021 tarihli ve 2021/2358 soruşturma, 2021/1085 esas, 2021/135 sayılı iddianamenin iadesine dair Trabzon 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 15/03/2021 tarihli ve 2021/57 iddianame değerlendirme sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Trabzon 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 05/04/2021 tarihli ve 2021/368 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “Yargılamaya katılamayacak hâkim” başlıklı 23. maddesinin 1. fıkrasındaki “Bir karar veya hükme katılan hâkim, yüksek görevli mahkemece bu hükme ilişkin olarak verilecek karar veya hükme katılamaz.” şeklindeki düzenlemeye aykırı olacak şekilde, iddianamenin iadesine ilişkin kararda görev alan Hakim …’un (215141), bu karara yönelik itiraz üzerine mercii sıfatıyla karar veren heyette de üye hakim olarak görevli olduğu gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 22/06/2021 gün ve 94660652-105-61-10671-2021-Kyb sayılı yazılı istemlerine müsteniden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının tebliğnamesi ile Dairemize ihbar ve dava evrakı gönderilmekle, incelenerek gereği düşünüldü: Kanun yararına bozma talebine dayanılarak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen tebliğnamedeki bozma isteği incelenen dosya kapsamına göre yerinde görüldüğünden, Trabzon 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 05/04/2021 tarihli ve 2021/368 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasına, diğer işlemlerin yapılabilmesi için dosyanın Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine, 03.12.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi. Yargıtay 1. Ceza Dairesi E: 2021/9905, K: 2021/12389 Ceza Muhakemesi Kanunu 23. Madde Yargılamaya Katılamayacak Hâkim Taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma suçundan … 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 09/10/2013 tarihli ve 2013/331 Esas, 2013/427 Karar sayılı kararı ile 2 yıl 6 ay hapis cezasına hükümlü …’ın, bu cezasının infazı sırasında, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 105/A maddesi gereğince cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infaz edilmesine dair … 1. İnfaz Hâkimliğinin 27/01/2017 tarihli ve 2017/427 Esas, 2017/429 Karar sayılı kararını müteakip, hükümlünün denetimli serbestlik yükümlülüklerini ihlal ettiği gerekçesiyle cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının infazı için kapalı ceza infaz kurumuna gönderilmesine ilişkin … 1. İnfaz Hakimliğinin 17/08/2017 tarihli ve 2017/3736 Esas, 2017/3807 Karar sayılı kararına yönelik itirazın reddine dair … 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 12/09/2017 tarihli ve 2017/879 Değişik iş sayılı kararını müteakip … Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 29/09/2017 tarihli müddetnameye yapılan itirazın, hükümlünün imza yükümlülüğünü 12/09/2017 tarihine kadar yerine getirdiği, denetimli serbestlik süresinin en son tarihinin 18/07/2017 değil, 12/09/2017 tarihi olarak baz alınması gerektiğinden bahisle, itirazın kabulü ile gerekli işlemlerin yapılması için dosyanın … Ağır Ceza İlamat Masasına gönderilmesine ilişkin … 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 22/02/2018 tarihli ve 2013/331 Esas, 2013/427 Karar sayılı kararı ile ilgili olarak; İnfaza ilişkin hususların kazanılmış hak oluşturmayacağı gözetilerek yapılan incelemede; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 105/A maddesinin 6. fıkrasında yer alan; “Hükümlünün; a) Ceza infaz kurumundan ayrıldıktan sonra, talebinde belirttiği denetimli serbestlik müdürlüğüne üç gün içinde müracaat etmemesi, b)Hakkında belirlenen yükümlülüklere, denetimli serbestlik müdürlüğünün hazırladığı denetim ve iyileştirme programına, denetimli serbestlik görevlilerinin bu kapsamdaki uyarı ve önerileriyle hakkında hazırlanan denetim planına uymamakta ısrar etmesi, c) Ceza infaz kurumuna geri dönmek istemesi hâlinde, denetimli serbestlik müdürlüğünün talebi üzerine, koşullu salıverilme tarihine kadar olan cezasının infazı için kapalı ceza infaz kurumuna gönderilmesine, infaz hâkimi tarafından karar verilir.” şeklindeki düzenleme ile, Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği’nin hüküml
Ceza Muhakemesi Kanunu 23. Madde (CMK) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Ceza Muhakemesi Kanunu 23. Madde (CMK) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.