Ceza Muhakemesi Kanunu 13. Madde (CMK)
Ceza Muhakemesi Kanunu 13. Madde (CMK) Genel Tarih: 28-04-2025 Ceza Muhakemesi Kanunu 13. madde (CMK); hangi hallerde özel yetkinin söz konusu olacağına dair hususlar düzenlenmiştir. Maddede Türkiye’de işlenen suçlar açısından özel yetki kuralları düzenlenmiş olup, suçun ülkenin neresinde olduğu belli olmadığı için getirilen kurallar olduğundan sıralaması öncelik sıralamasına göre yapılmıştır.
Ceza Muhakemesi Kanunu 13. Madde (CMK) Genel Tarih: 28-04-2025 Ceza Muhakemesi Kanunu 13. madde (CMK); hangi hallerde özel yetkinin söz konusu olacağına dair hususlar düzenlenmiştir. Maddede Türkiye’de işlenen suçlar açısından özel yetki kuralları düzenlenmiş olup, suçun ülkenin neresinde olduğu belli olmadığı için getirilen kurallar olduğundan sıralaması öncelik sıralamasına göre yapılmıştır. Örneğin şüpheli ya da sanık yakalanmış ise yakalandığı yer mahkemesi yetkilidir. Makale İçeriği Toggle Ceza Muhakemesi Kanunu 13. Madde Özel Yetki Suçun işlendiği yer belli değilse, şüpheli veya sanığın yakalandığı yer, yakalanmamışsa yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Şüpheli veya sanığın Türkiye’de yerleşim yeri yoksa Türkiye’de en son adresinin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. Mahkemenin bu suretle de belirlenmesi olanağı yoksa ilk usul işleminin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir. Ceza Muhakemesi Kanunu 13. Madde Gerekçesi Maddede, delil elde etme ölçütünden yola çıkılarak, 12. maddeye göre yetkinin saptanması olanağı bulunmayan hâllerde, yetkili mahkemenin ne suretle belirleneceği gösterilmektedir. Delillerin en iyi toplanabileceği yer, esas itibarıyla suçun işlendiği yerdir. Fakat bu yer belli değilse veya saptanamıyorsa, suç delillerinin en iyi toplanabileceği yer olarak ona en yakın yer mahkemesi yetkili sayılmıştır: Buna göre suçun işlendiği yer belli değilse sanığın yakalandığı yer, yakalanmamışsa yerleşim yeri, o da yoksa en son oturduğu yer mahkemesi yetkili olacaktır. Bütün bu seçeneklere göre de yetkili mahkeme belirlenemiyorsa, yargılama usulüne ilişkin ilk işlemin yapıldığı yer mahkemesi yetkili olacaktır. Böylece basamaklı bir yetki sistemi kurularak çekişmelerin ortaya çıkması önlenmek istenilmiştir. İlgili Makale: Takdiri İndirim Nedenleri ceza muhakemesi kanunu 13 madde cmk Ceza Muhakemesi Kanunu 13. Madde Özel Yetki Emsal Kararlar Yargıtay 12. Ceza Dairesi E: 2020/9741, K: 2021/8739 Ceza Muhakemesi Kanunu 13. Madde Özel Yetki Davacının tazminat talebinin reddine ilişkin hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü; davanın tümüyle reddedilmesi karşısında, yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiren davalı kurum lehine, yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır. Yapılan incelemeye, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak; davacı vekilinin dava dosyasına sunduğu 17.02.2014 tarih, 000950 yevmiye numaralı genel vekâletname ile dava açtığı, 5271 sayılı Kanun gereğince tazminat davası açma hususunda vekâletnamede ayrıca özel yetki bulunmasının zorunlu olmadığının anlaşılması karşısında; yargılamaya devamla esas hakkında bir hüküm kurulması gerekirken vekâletnamede tazminat davası açılması hususunda özel yetki bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi, Kanuna aykırı olup, davacı vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak bozulmasına, 13.12.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. Yargıtay 16. Ceza Dairesi E:2015/1225, K:2015/3557 Ceza Muhakemesi Kanunu 13. Madde Özel Yetki F Tipi Kapalı Cezaevinde yatmakta olan hükümlünün cezaevi idaresine yazmış olduğu yazıda, bulunduğu koğuşun havalandırmasından diğer koğuşun havalandırmasına gazete kağıtlarından toplar yapılarak atmak suretiyle PKK/KCK’lı hükümlülerin haberleştiği ve buna ilişkin bir kısım dokümanları cezaevi idaresine verdiği; bu soruşturma devam ederken de … Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen bir soruşturma sırasında, … İli Hilvan İlçesinde … adlı kişinin aracında ele geçirilen flaş bellek ve hafıza kartı içerisinde yer alan dokümanlardan İstanbul ve çevre illerinde bulunan cezaevlerindeki PKK terör örgütü üyelerinin haberleşme toplarını kullanmak suretiyle birbirleri ile irtibat kurarak faaliyetlerine devam ettikleri yönünde tespitler üzerine gereği için … Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilen müzekkere ile Kandıra cezaevindeki hükümlünün bildirdiği bilgiler ile örtüştüğünde birleştirilen dosya ile yürütülen soruşturmada, … Cumhuriyet Başsavcılığı (TMK 10. maddesi ile görevli) tarafından 6526 sayılı Kanunun 19. maddesi gereğince yetkisizlik kararı verilerek dosyayı …Cumhuriyet Başsavcılığına göndermiş, … Cumhuriyet Başsavcılığınca şüpheliler hakkında ilk işlemlerin tamamının …Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapıldığından bahisle …Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş, … Cumhuriyet Başsavcılığının karşı yetkisizlik kararı olduğundan dosya yetkili merciin tespit ve tayini için …Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmiş, …Ağır Ceza Mahkemesinin 29.08.2014 gün ve 2014/1022 değişik iş sayılı kararı ile … Cumhuriyet Başsavcılığının yetkisizlik kararının kaldırıldığı anlaşılmıştır. Kanun yararına bozma istemine ilişkin uyuşmazlığın kapsamı: Cumhuriyet Başsavcılıkları tarafından CMK 13. maddeleri uyarınca verilen yetkisizlik kararlarından sonra yetkili Başsavcılığın tespit ve tayini için mercii tarafından verilen kararının hukuka uygun olup olmadığına ilişkindir. 6526 sayılı Kanununun 1. maddesi ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun geçici 14. Maddesine “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, 02.07.2012 tarihli ve 6352 sayılı Kanunun geçici 2. maddesi uyarınca görevlerine devam eden ağır ceza mahkemeleri ile bu Kanunla yürürlükten kaldırılan Terörle Mücadele Kanununun 10. maddesi uyarınca görevlendirilen ağır ceza mahkemeleri kaldırılmıştır. Kaldırılan bu Ağır Ceza Mahkemelerinde görev yapan başkan ve üyeler ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçların soruşturmasında görevlendirilen hâkim ve Cumhuriyet savcıları, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, beşinci fıkra uyarınca devirlerin tamamlanmasından itibaren on gün içinde müktesepleri dikkate alınarak uygun görülecek bir göreve atanırlar. Bu Kanunla yürürlükten kaldırılan Terörle Mücadele Kanunu’nun 10. maddesi uyarınca görevlendirilen Cumhuriyet savcılarınca yürütülen soruşturma dosyaları, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, yetkili Cumhuriyet Başsavcılıklarına devredilir.” hükmü eklenmiştir. Ayrıca, Ceza Muhakemesi Kanunun yetki hususunu düzenleyen; ”madde 12: (1) Davaya bakmak yetkisi, suçun işlendiği yer mahkemesine aittir. (2) Teşebbüste son icra hareketinin yapıldığı, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği ve zincirleme suçlarda son suçun işlendiği yer mahkemesi yetkilidir. (3) Suç, ülkede yayımlanan bir basılı eserle işlenmişse yetki, eserin yayım merkezi olan yer mahkemesine aittir. Ancak, aynı eserin birden çok yerde basılması durumunda suç, eserin yayım merkezi dışındaki baskısında meydana gelmişse, bu suç için eserin basıldığı yer mahkemesi de yetkilidir. (4) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan hakaret suçunda eser, mağdurun yerleşim yerinde veya oturduğu yerde dağıtılmışsa, o yer mahkemesi de yetkilidir. Mağdur, suçun işlendiği yer dışında tutuklu veya hükümlü bulunuyorsa, o yer mahkemesi de yetkilidir. (5) Görsel veya işitsel yayınlarda da bu maddenin üçüncü fıkrası hükmü uygulanır. Görsel ve işitsel yayın, mağdurun yerleşim yerinde ve oturduğu yerde işitilmiş veya görülmüşse o yer mahkemesi de yetkilidir. Madde 13: (1) Suçun işlendiği yer belli değilse, şüpheli veya sanığın yakalandığı yer, yakalanma
Ceza Muhakemesi Kanunu 13. Madde (CMK) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Ceza Muhakemesi Kanunu 13. Madde (CMK) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.