Ceza Muhakemesi Kanunu 127. Madde (CMK)

Ceza Muhakemesi Kanunu 127. Madde (CMK) Genel Tarih: 28-04-2025 Ceza Muhakemesi Kanunu 127. madde (CMK); elkoyma kararını verme yetkisine ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Madde de, elkoyma kararının verilmesine ilişkin ayrıntılı hükümlere yer verilmiştir.

Ceza Muhakemesi Kanunu 127. Madde (CMK) Genel Tarih: 28-04-2025 Ceza Muhakemesi Kanunu 127. madde (CMK); elkoyma kararını verme yetkisine ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Madde de, elkoyma kararının verilmesine ilişkin ayrıntılı hükümlere yer verilmiştir. CMK’nın 123. maddesine el koyma, kanıtlama aracı olarak yararlı görülen veya zoralıma tabi eşyanın koruma ya da güvence altına alınması olarak tanımlanmıştır. Elinde bulunduranın eşyayı kendiliğinden verdiği ya da eşyanın sahipsiz olması durumlarında, elkoyma kararı alınmasına gerek yoktur. Maddenin devamı fıkralarında el koymaya hangi makamın karar vereceği belirtilmiştir. Kişinin rızası olmadan mülkiyet hakkı sınırlandığından, zorla el koymaya asıl olarak yargıç yetkilidir. Makale İçeriği Toggle Ceza Muhakemesi Kanunu 127. Madde Elkoyma Kararını Verme Yetkisi Hakim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri, elkoyma işlemini gerçekleştirebilir. Kolluk görevlisinin açık kimliği, elkoyma işlemine ilişkin tutanağa geçirilir. Hakim kararı olmaksızın yapılan elkoyma işlemi, yirmi dört saat içinde görevli hakimin onayına sunulur. Hakim, kararını elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklar; aksi halde elkoyma kendiliğinden kalkar. Zilyetliğinde bulunan eşya veya diğer malvarlığı değerlerine elkonulan kimse, hakimden her zaman bu konuda bir karar verilmesini isteyebilir. Elkoyma işlemi, suçtan zarar gören mağdura gecikmeksizin bildirilir. Askeri mahallerde yapılacak elkoyma işlemi, Cumhuriyet savcısının nezaretinde askeri makamların katılımıyla adli kolluk görevlileri tarafından yerine getirilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle de askeri makamların katılımıyla adli kolluk görevlileri tarafından elkoyma işlemi yapılabilir. Ceza Muhakemesi Kanunu 127. Madde Gerekçesi İspat aracı olarak yararlı görülen veya müsadereye tabi eşyayı yanında bulunduran kişi bunu rızası ile teslim etmediği takdirde bu tür eşyaya zor kullanılarak elkonulabileceği yukarıdaki maddelerde belirtilmiştir. Maddede bu eşyaya hangi merciin kararı ile elkonulacağı gösterilmektedir. Maddenin birinci fıkrasına göre, zor kullanarak elkoymaya esasta hakim karar verecektir. Kişinin rızası olmadan eşyasına elkonulması o eşya üzerindeki tasarruf hakkını kaldırmış olacağından, zorla elkoymaya hakim karar vermelidir. Diğer yönden elkoyma, delilleri koruma açısından önemli olduğu için, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının emri ile zor kullanarak elkoyma işlemini gerçekleştirebileceklerdir. Elkoyma ile ilgili düzenlenecek tutanağa bu işlemi yapan kolluk görevlisinin açık kimliği yazılacaktır. Elkoyma hakim kararı olmadan, yetkili merciin başka bir ifadeyle Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle gerçekleştirilmiş ise bu karar yirmi dört saat içinde hakimin onayına sunulacaktır. Onaya sunma durumunda hakimin kararını elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklayacağı aksi hâlde elkoymanın kendiliğinden kalkacağı da birinci fıkrada ayrıca belirtilmek suretiyle 3/10/2001 tarihli ve 4709 sayılı Kanunla Anayasanın 20. maddesinde yapılan değişikliğe uygulama yeteneği kazandırılması amaçlanmıştır. (5353 sk değ.)119. maddenin birinci fıkrasıyla paralellik sağlamak üzere 127. maddenin birinci fıkrası değiştirilmiştir. Buna göre, gecikmesinde sakınca bulunan ve Cumhuriyet savcısına ulaşılamayan hallerde adli kolluk amirinin yazılı emriyle de elkoyma işlemi yapılabilecektir. Üçüncü fıkradaki değişiklik, birinci fıkradaki değişikliğin zorunlu bir sonucudur. Böylece adli kolluk amirinin elkoymaya ilişkin yazılı emri de hakim onayına tabi kılınmıştır. Son fıkradaki “hakim veya” ibaresi, 119. maddenin son fıkrasındaki değişikliğe paralel olarak ve aynı gerekçeyle metinden çıkarılmıştır. Hâkimin kararı olmaksızın yapılan elkoyma işleminin, birinci fıkrada belirtilenler dışında hangi hâllerde hakimin onayına sunulacağı hangi hallerde hâkimden bu hususta bir karar vermesinin istenebileceği maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında gösterilmiştir. Elkoyma işlemi sırasında ilgili kişi veya bunun ayırt etme gücüne sahip hısımlarından birinin hazır bulunmadığı veya bunlardan biri veya avukatı hazır bulunup da elkoyma işlemine karşı çıktığı takdirde, elkoyma işlemi yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunulacaktır. Maddenin üçüncü fıkrasında, elkonulan eşya yanında bulunan kişi, kendi nezdindeki eşyaya elkonulduğu, dolayısıyla tasarruf yetkisinin kaldırılmasından etkilendiği için, hâkime başvurarak bu hususta yani elkoymanın gerekip gerekmediği hakkında bir karar vermesini isteyebilecektir. Maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen hâllerde: Kamu davası açılmış ise karar verme yetkisi, kuşkusuz kamu davasına bakan hâkim veya mahkemeye aittir. Henüz kamu davası açılmamış ise karar verme yetkisi, elkoyma işleminin yapıldığı yerin sulh ceza hakimine ait olacaktır. Kamu davası açıldıktan sonra da, delillerin korunmasının zorunlu olduğu hâllerde, Cumhuriyet savcısı ve bunların yardımcısı sıfatıyla emirlerini yerine getirmeye memur olan kolluk görevlileri tarafından bir kısım eşyaya elkonulabilecektir. Bu takdirde davaya bakan hâkim veya mahkemeye hemen ve her halde en geç yirmi dört saat içinde bilgi verilecek ve eşya, hakim veya mahkemenin emri gereğince işleme tâbi tutulmak üzere hazır bulundurulacaktır. Maddenin beşinci fıkrası bu hususu düzenlemektedir. Maddenin altıncı fıkrası ise askerî mahalde yapılacak elkoymaya ilişkin hükümleri düzenlemektedir: “Askerî mahal” başta Anayasa olmak üzere mevzuata girmiş bir kavramdır. Anayasanın 145. ve Askerî Mahkemeler Kuruluşu ve Yargılama Usulü Kanununun 9. maddelerinde, asker kişilerin “askerî mahallerde” işledikleri suçlara da askerî mahkemelerde bakılacağı belirtilmiştir. Bu hâle göre askerî yargının görevinin belirlenmesinde yasal esaslardan biri olan “askerî mahal” uygulamada yerleşmiş bir deyim olup, bugüne kadar askerî yargı ve uyuşmazlık mahkemesi kararlarında açıklığa kavuşmuş ve herhangi bir tereddüde neden olmamıştır. 4/1/1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 12. maddesinde tarif edilen, kıt’a, taktik birlik, idarî birlik, karargâh ve askerî kurumlar ile aynı Kanunun 51. maddesinde açıklanan kışla ve benzeri yerler bu nitelikleri bakımından askerî mahallerdir. Aynı Kanunun 100. maddesinde askerî mahal olma durumları uygulamada tereddütlere neden olabileceği düşünülen “orduevleri, askeri gazinolar ve kışla gazinoları”nın da askerî bina olup askerî mahal niteliğini haiz olduğu açıklanmıştır. Öte yandan, 9/7/1982 tarihli ve 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanununun 21. maddesinin son fıkrasında, Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı askerî mahaller açıklanmıştır. İlgili Makale: Haksız Tahrik İndirimi ceza muhakemesi kanunu 127 madde cmk Ceza Muhakemesi Kanunu 127. Madde Elkoyma Kararını Verme Yetkisi Emsal Kararlar Yargıtay 7. Ceza Dairesi E:2020/4296, K:2021/2557 Ceza Muhakemesi Kanunu 127. Madde Elkoyma Kararını Verme Yetkisi Şüphelinin tezgah altında ele geçirilen, TAPDK bandrolü bulunmayan ve 5607 sayılı Kanunun 3/5. maddesi gereğince gümrük kaçağı eşya olarak değerlendirilen 645 adet sigaranın, 5237 sayılı Kanun’un 54/4. maddesi gereğince bulundurulması ve satımı suç oluşturması nedeniyle bizatihi müsadereye tabi olduğu, bu nedenle bizatihi suç teşkil eden gümrük kaçağı eşya hakkında el koymanın onaylanması kararı alınmasının zorunlu olmadığı gözetilmeden, itirazın bu yönden ka

Ceza Muhakemesi Kanunu 127. Madde (CMK) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sonuç

Ceza Muhakemesi Kanunu 127. Madde (CMK) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu konuda ne yapılabilir?

Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.

Yasal süreç ne kadar sürer?

Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.

Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?

Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.

⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.