Ceza Davalarında İstinaf Kanun Yolu

Ceza Davalarında İstinaf Kanun Yolu (CMK 272 – 285. Madde) Ceza Hukuku Tarih: 09-12-2025 Ceza davalarında istinaf kanun yolu , asliye veya ağır ceza mahkemelerinin (ilk derece mahkemesi) verdiği son kararın (hüküm), üst dereceli bir mahkeme olan bölge adliye mahkemesi tarafından hem maddi vakıa yönünden hem de hukuka aykırılık yönünden yeniden incelenmesini sağlayan olağan kanun yoludur. İlk derece mahkemeleri tarafından verilen kararlar her zaman için maddi gerçeklik ve hukuka uygunluk bakımlarından doğru olmayabilir. Mahkemelerin verdikleri kararların denetlenmesi ve bu kararların maddi gerçekliğinin ve hukuka uygunluğunun değerlendirilip kontrol edilmesi özellikle ceza yargılamalarında son derece önemlidir.

Ceza Davalarında İstinaf Kanun Yolu (CMK 272 – 285. Madde) Ceza Hukuku Tarih: 09-12-2025 Ceza davalarında istinaf kanun yolu , asliye veya ağır ceza mahkemelerinin (ilk derece mahkemesi) verdiği son kararın (hüküm), üst dereceli bir mahkeme olan bölge adliye mahkemesi tarafından hem maddi vakıa yönünden hem de hukuka aykırılık yönünden yeniden incelenmesini sağlayan olağan kanun yoludur. İlk derece mahkemeleri tarafından verilen kararlar her zaman için maddi gerçeklik ve hukuka uygunluk bakımlarından doğru olmayabilir. Mahkemelerin verdikleri kararların denetlenmesi ve bu kararların maddi gerçekliğinin ve hukuka uygunluğunun değerlendirilip kontrol edilmesi özellikle ceza yargılamalarında son derece önemlidir. Çünkü ceza yargılaması neticesinde davada sanık olan taraf için bir ceza verilmektedir. Bu nedenle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda (CMK) istinaf kanun yolu düzenlenmiştir. Ceza davaları asliye ceza ve ağır ceza mahkemelerinde görülen Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenen suçlara ilişkin kişilere verilecek cezaları ihtiva eden dava türüdür. Bu davalarda ilk derece mahkemelerince bir karar verildikten sonra sanık ya da katılan tarafından istinaf başvurusunda bulunulabilir. İstinaf başvuruları ilk derece mahkemesinin bağlı olduğu Bölge Adliye Mahkemesi ilgili ceza dairesine yapılacaktır. Kişilerin istinaf başvurusu yapmasının ardından Bölge Adliye Mahkemesi ilgili ceza dairesinin vereceği karardan sonra Yargıtay’a temyiz başvurusunda bulunulması da mümkündür. İstinaf ile temyiz aşamasındaki fark istinaf aşamasında kimi durumlarda ilk derece mahkemesi yerine doğrudan esastan karar verilebilmesidir. ve Danışmanlık olarak bu yazımızda 2016 yılında Türk hukuk sistemine dahil olan ceza davalarında istinaf kanun yolunun ne olduğundan, bu kanun yolunun masraf, süre ve dilekçe örneğinden bahsedeceğiz. İlgili Makale: İnfaz Hesaplama ceza davalarinda istinaf kanun yolu nedir Makale İçeriği Toggle Ceza Davalarında İstinaf Kanun Yolu Nedir? Ceza davalarında istinaf kanun yolu , ilk derece mahkemesinin ceza davası ile ilgili verdiği son kararın (hüküm), üst dereceli bir mahkeme olan bölge adliye mahkemesi tarafından hem maddi vakıa yönünden hem de hukuka aykırılık yönünden yeniden incelenmesini sağlayan olağan kanun yoludur. İlk derece mahkemeleri tarafından verilen kararlar her zaman için maddi gerçeklik ve hukuka uygunluk bakımlarından doğru olmayabilir. Mahkemelerin verdikleri kararların denetlenmesi ve bu kararların maddi gerçekliğinin ve hukuka uygunluğunun değerlendirilip kontrol edilmesi özellikle ceza yargılamalarında son derece önemlidir. Çünkü ceza yargılaması neticesinde davada sanık olan taraf için bir ceza verilmektedir. Bu nedenle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda (CMK) istinaf kanun yolu düzenlenmiştir. Ceza davalarında 2 tür olağan kanun yolu vardır. Bunlar; İtiraz Kanun Yolu İstinaf Kanun Yolu Temyiz Kanun Yolu İstinaf mahkemesi, ikinci derece yani “asıl derece” kanun yoludur. İlk derece mahkemelerinin verdikleri hükümlerin denetlenmesini ve hukuka uygunluğu ele alan kanun yoludur. İlk derece ceza mahkemesinin “hüküm” niteliğindeki kararları aleyhine önce istinaf kanun yoluna sonrada temyiz yolu açıksa Yargıtay’a temyize gidilir. Ceza davaları için istinaf kanun yolu başvuru şartları Ceza Muhakemesi Kanunu’nda (CMK) 272-285 maddeleri arasında düzenlenmiştir. İstinaf mahkemeleri, “Bölge Adliye Mahkemesi Kuruluş Kanunu” ile kurulmuştur. Türkiye’de kurulan ceza davaları istinaf mahkemeleri şunlardır: Adana Bölge Adliye Mahkemesi Ankara Bölge Adliye Mahkemesi Antalya Bölge Adliye Mahkemesi Bursa Bölge Adliye Mahkemesi Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi Samsun Bölge Adliye Mahkemesi Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi Van Bölge Adliye Mahkemesi Tarafı olduğunuz bir davada ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsanız ve bu karar sizin aleyhinize ise daha doğrusu hak ve menfaatlerinizi olumsuz yönde etkiliyorsa bu karara karşı bölge mahkemesi nezdinde istinaf başvurusunda bulunabilirsiniz. Ceza davalarında son duruşmada karar sizin yüzüne okunur. Buna tefhim denir. Tefhim ile birlikte mahkemeye kararı istinaf edeceğinizi yazdırabilirsiniz. Bu şekilde karar aslında uygulamaya süre tutum diye anılan hususu yapmış olursunuz. İlk derece ceza mahkemesince verilen “hüküm” niteliğindeki kararlara karşı öncelikle istinaf kanun yoluna gidilir. İstinaf kanun yolu sürecinde verilen hüküm de yeterli görülmezse istinaf aşamasından sonra istinaf mahkemesinin verdiği kararın özelliğine göre şartları varsa “Temyiz Kanun Yolu” için Yargıtay’a başvuru yapılabilir. İlgili Makale: Yasadışı Bahis Suçu ve Cezası İstinaf Kanun Yolu Başvurusu Nasıl Yapılır? İstinaf incelemesi yapılabilmesi için, başvuru hakkına sahip olanların talepte bulunması gerekir. Kural olarak istinaf incelemesi kendiliğinden yapılamaz. Ancak cezaların önemi nedeniyle onbeş yıl ve daha fazla süreli hapis cezalarına ait hükümler, bölge adliye mahkemesince kendiliğinden incelenir. Re’sen istinafta, içtima sonucundaki ceza miktarı değil, her suç için belirlenen ceza miktarı esas alınır. Örneğin, sanığın yağma suçundan 14 yıl, yaralamadan 5 yıl, yasak silah bulundurma suçundan 2 yıl olarak verilen toplam ceza (14+5+2=21 yıl) olsa bile, kendiliğinden inceleme yapılamaz. İstinaf başvurusu; Dilekçe yoluyla başvurarak ya da Zabıt katibine beyanda bulunarak yapılabilir. Bununla birlikte, istinaf kanun yoluna başvuracak kişi tutuklu ise, tutuklu istinaf başvurusunu ceza infaz kurumu ve tutukevi müdürüne de yapabilir. İstinaf başvurusu, kararı veren ilk derece ceza mahkemesine istinaf istemini içeren bir istinaf dilekçesi verilerek yapılabilir. İstinaf başvurusu bir dilekçeyle yapılabileceği gibi kararı veren ceza mahkemesinin katibine beyanda bulunularak katibin bu konuyla ilgili tutacağı tutanağın hakim tarafından onaylanması ile de yapılabilir. (CMK 273/1. madde) Ceza Davalarında İstinaf Kanun Yoluna Başvurulabilen Haller Ceza davalarında istinaf kanun yoluna başvurulabilmesi için ilk derece mahkemesi olan asliye ceza mahkemeleri ve ağır ceza mahkemeleri tarafından bir yargılama yürütülmüş olması gerekir. Bu yargılama neticesinde mahkeme tarafından maddi olay hakkında verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulabilir. Ayrıca hükme esas teşkil eden dolayısıyla nihai karara etkisi olan ara kararlar için başkaca bir kanun yolu öngörülmediyse istinaf yoluna başvurulması da mümkündür. Aşağıdaki kararlar için ceza davalarında istinaf kanun yoluna başvurulması mümkündür: Asliye ceza mahkemeleri tarafından verilen hükümler Ağır ceza mahkemeleri tarafından verilen hükümler Nihai karara etki eden ve başka kanun yolu öngörülmeyen ara kararlar Ayrıca verilen cezada 15 yıl ve daha fazla hapis cezası içeren hükümler için resen istinaf incelemesi yapılır. Ceza davalarında istinaf kanun yoluna başvurulabilen haller 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 272. Maddesinde düzenlenmiştir. Söz konusu yasa maddesi şu şekildedir: “İlk derece mahkemelerinden verilen hükümlere karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Ancak, on beş yıl ve daha fazla hapis cezalarına ilişkin hükümler, bölge adliye mahkemesince resen incelenir. Hükümden önce verilip hükme esas teşkil eden veya başkaca kanun yolu öngörülmemiş olan mahkeme kararlarına karşı da hükümle birlikte istinaf yoluna başvur

Ceza Davalarında İstinaf Kanun Yolu konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sonuç

Ceza Davalarında İstinaf Kanun Yolu hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu konuda ne yapılabilir?

Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.

Yasal süreç ne kadar sürer?

Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.

Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?

Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.