Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu
Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu ve Bilgi Edinme Kanunu İdare Hukuku Tarih: 16-04-2025 Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu; idarenin elinde olan bilgi ve belgeleri demokratik ve şeffaf yönetim gereği; eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmasına ilişkin esas ve usulleri düzenlemek amacıyla hazırlanmış ve yürürlüğe girmiş olan 12/2006 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Yasası’nın altında, idare için bilgi edinme hakkının kullanılmasına ilişkin kararlar vermek ve idarece verilen ret kararlarına karşı bilgi edinme başvurusunda bulunanların itirazlarını incelemek üzere 16 Nisan 2014 tarihli ve Y(K-1) 816-2014 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan kuruldur. Websitesi https://bedk.adalet.gov.tr/ Bilge Edinme Hakkına ilişkin kanuni düzenlemeler; Anayasanın 74. Madde 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik Bilgi ve Belgeye Erişim Genel Tebliği 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ve Buna Bağlı Yönetmelik Uyarınca Karşılıklılık İlkesi Kapsamında Bulunan Ülkeler Hakkında Tebliğ Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ise, 9/10/2003 tarihinde kabul edilen 4982 sayılı yasadır. Yasanın 1.
Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu ve Bilgi Edinme Kanunu İdare Hukuku Tarih: 16-04-2025 Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu; idarenin elinde olan bilgi ve belgeleri demokratik ve şeffaf yönetim gereği; eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmasına ilişkin esas ve usulleri düzenlemek amacıyla hazırlanmış ve yürürlüğe girmiş olan 12/2006 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Yasası’nın altında, idare için bilgi edinme hakkının kullanılmasına ilişkin kararlar vermek ve idarece verilen ret kararlarına karşı bilgi edinme başvurusunda bulunanların itirazlarını incelemek üzere 16 Nisan 2014 tarihli ve Y(K-1) 816-2014 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan kuruldur. Websitesi https://bedk.adalet.gov.tr/ Bilge Edinme Hakkına ilişkin kanuni düzenlemeler; Anayasanın 74. Madde 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik Bilgi ve Belgeye Erişim Genel Tebliği 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ve Buna Bağlı Yönetmelik Uyarınca Karşılıklılık İlkesi Kapsamında Bulunan Ülkeler Hakkında Tebliğ Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ise, 9/10/2003 tarihinde kabul edilen 4982 sayılı yasadır. Yasanın 1. maddesinde kanunun amacı şu şekilde tarif edilmiştir: “Bu Kanunun amacı; demokratik ve şeffaf yönetimin gereği olan eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmalarına ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir.” ve Danışmanlık olarak bu yazımızda bilgi edinme kurulundan ve Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’ndan bahsedeceğiz. İlgili Makale: İptal Davası bilgi edinme hakki nedir Makale İçeriği Toggle Bilgi Edinme Hakkı Nedir? 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu 9 Ekim 2003 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafın kabul edilmiş olup amacı; demokratik ve şeffaf yönetimin gereği olan eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmalarını sağlamak olarak belirlenmiştir. Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu da bu kanunun uygulanması konusunda yardımcı birim olarak oluşturulan bir kuruldur. Bilgi Edinme Kanunu kapsamında; “Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler.” Burada kanun koyucu istisnaya girmediği taktirde her türlü bilginin verilmesi kanuni bir zorunluluk olarak düzenlemiştir. Ancak kanunun 15. maddesinde bu durumun istisnaları belirlenmiş olup, bu bilgilerin kişiler ile paylaşılamayacağı, bu kanun kapsamında talep edilse dahi verilemeyeceği düzenlenmiştir. Yasanın 15. maddesindeki istisnalar şu şekildedir: Yargı denetimi dışında kalan işlemler Devlet sırrına ilişkin bilgi veya belgele Ülkenin ekonomik çıkarlarına ilişkin bilgi veya belgeler İstihbarata ilişkin bilgi veya belgeler İdari soruşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler Adli soruşturma ve kovuşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler Özel hayatın gizliliği Haberleşmenin gizliliği Ticari sır Fikir ve sanat eserleri Kurum içi düzenlemeler Kurum içi görüş, bilgi notu ve tavsiyeler Tavsiye ve mütalaa talepleri İlgili Makale: Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kimler Bilgi Edinme Hakkına Sahiptir? Bilgi edinme hakkı, üçüncü kuşak temel hak ve özgürlüklerin en önemlilerinden birisidir. Bu hak, düşünce ve İfade özgürlükleri başta olmak üzere bir dizi önemli birinci kuşak temel hak ve özgürlükle bağlantılı olduğu gibi, iyi yönetim hakkı ile de yakından ilgilidir zira yönetimde şeffaflığın sağlanması önemlidir. Bu ihtiyaç demokratik ülkelerde ulusal planda bilgi edinme mevzuatının yanısıra idare ve vatandaşlar arasında arabulucu rolü oynayacak Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu benzeri bağımsız idari otoritelerin hayata geçirilmesini beraberinde getirmiştir. Bilgi edinme hakkı, idarenin tek taraflı iradesiyle hukuk düzeninde yaptığı değişiklikler hakkında, ilgililerin, işlemin niteliği ve sonuçları ile ilgili bilgi alabilmesini sağlayan bir haktır. Bu hakkın belli istisnaları vardır. İstisnalar haricinde tüm bilgi ve belgeleri ilgililer ile paylaşılması gerekir. Türk vatandaşı ve her yabancı bilgi edinme hakkına sahiptir. Fakat Yasanın 4. maddesinde bu duruma da bir istisna getirilmiştir. Maddeye göre, Türk vatandaşlığına sahip bireyler kanunda sayılan gizli bilgiler haricinde her türlü bilgiyi talep edebilirken yabancı ülke vatandaşları ve tüzel kişileri sadece kendileriyle ilgili bilgileri talep edebilirler. Bu talep ülkeler arasında karşılıklılık ilkesi çerçevesinde gerçekleştir. bilgi edinme degerlendirme kurulu Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu Nedir? Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ile 2004 yılında kurulmuştur. Kurul, bilgi edinme başvurusuyla ilgili yapılacak itirazlar üzerine verilen kararları incelemek ve kurum ve kuruluşlar için bilgi edinme hakkının kullanılmasına ilişkin olarak kararlar vermek gibi görevleri yerine getirir. Herhangi bir kamu kurum ve kuruluşuna veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşuna yapılan bilgi edinme talebi ilgili kurum veya kuruluş tarafından reddedildiği durumda, bilgi edinme talebinde bulunan kişi yargı yoluna başvurmadan önce kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu’na itiraz edebilmektedir. İtiraz ücretsizdir ve yazılı olarak yapılmalıdır. Kurul, bu konudaki kararını 30 iş günü içinde vermektedir. Kurula itiraz, başvuru sahibinin idari yargıya başvurma süresini durdurur. Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna Nasıl İtiraz Edilir? Bilgi Edinme Kurulu’nun olumsuz bir karar vermesi halinde itiraz edilmesinin yanı sıra herhangi bir kamu kurum ve kuruluşuna veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşuna yapılan bilgi edinme talebine ilgili kurum veya kuruluş tarafından olumlu veya olumsuz herhangi bir cevap verilmemesi halinde ise, söz konusu başvuru, başvuru tarihinden itibaren 60 günün geçmesiyle reddedilmiş sayılmaktadır. Başvurusu reddedilmiş sayılan başvuru sahibi, bu tarihten itibaren 15 gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu’na yazılı olarak itiraz edebilmektedir. Kurul, bu konudaki kararını 30 iş günü içinde verir. Kurul’a itiraz, başvuru sahibinin idari yargıya başvurma süresini durdurur. Başvuru sahiplerinin Kurul’a itirazı üzerine, Kurul başvurunun yapıldığı kurum veya kuruluştan her türlü bilgi veya belgeyi isteyebilmektedir. Kurum ve kuruluşlar, Kurul’un istediği her türlü bilgi veya belgeyi 15 iş günü içinde vermekle yükümlüdür. Kurul ayrıca, başvuru sahibi ile kurum veya kuruluşların, itiraz konusuyla ilgili yazılı veya şifahi görüşlerine başvurabilmekte, konuyla ilgili uzmanların görüşünü alabilmekte ve gerekli gördüğü diğer incelemelerde bulunabilmektedir. Kurul’a yapılacak itiraz başvurularının yazılı olarak yapılması gerekmektedir ve e-posta veya faks yoluyla yapılacak başvurular işleme konulmamaktadır. Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna Yapılan İtirazın Değerlendirilmesi Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna yapılan itiraz , Başkanca görevlendirilecek raportör tarafından incelenir. Zorunluluk halinde aynı iş birden fazla raportöre verilebilir. Bu durumda, hazırlanan raporlar, ilgili raportörler tarafından birlikte imzalanır. Raportör, itirazın kendisine verildiği tarihten itibaren beş iş günü içinde, usul ve esas yönünden bir rapor hazırlayarak Başkana sunar. Raporda, Başkan tarafından incelem
Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.