Zorunlu Geçit Hakkı Davası — TMK 747. Madde
Zorunlu Geçit Hakkı Davası – TMK 747. Madde Tazminat Hukuku Tarih: 07-03-2025 Zorunlu geçit hakkı , 4721 sayılı TMK’da düzenlenmiştir. ‘’ Taşınmazından genel yola çıkmak için yeterli geçidi bulunmayan malik, tam bir bedel karşılığında bir geçit hakkı tanınmasını komşularından isteyebilir. Bu hak, ilk önce kendisinden bu geçidin istenmesi önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun düşen komşuya karşı ve daha sonra bundan en az zarar görecek olana karşı kullanılır.
Zorunlu Geçit Hakkı Davası – TMK 747. Madde Tazminat Hukuku Tarih: 07-03-2025 Zorunlu geçit hakkı , 4721 sayılı TMK’da düzenlenmiştir. ‘’ Taşınmazından genel yola çıkmak için yeterli geçidi bulunmayan malik, tam bir bedel karşılığında bir geçit hakkı tanınmasını komşularından isteyebilir. Bu hak, ilk önce kendisinden bu geçidin istenmesi önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun düşen komşuya karşı ve daha sonra bundan en az zarar görecek olana karşı kullanılır. Zorunlu geçit iki tarafın menfaati gözetilerek belirlenir.’’ (TMK m. 747) Maddeye göre taşınmazından yola çıkmak için geçit bulamayan malik, bedel karşılığında komşularından geçit hakkı tanınmasını isteyebilir. Kişi zorunlu geçit hakkını kullanırken, taşınmazın konumuna ve çevresine en uygun düşen komşusuna gider. Daha sonrasında durumdan en az zarar görecek komşuya karşı bu hakkını kullanır. Zorunlu geçit hakkı kurulmasının talep edilebilmesi için bazı koşulların varlığı aranmaktadır. Kanun maddesinde açıkça ifade edildiği üzere: Talepte bulunacak kişinin geçit irtifakından yararlanacak taşınmazın maliki olması, Komşusundan geçit hakkı talebinde bulunacak olan malikin taşınmazından ana yola geçiş bulunmaması veya bir geçiş bulunmaktaysa da mevcut ihtiyacı karşılamıyor olması, Taşınmaza ilişkin olarak geçit hakkı tanınmasının elzem olması, objektif kıstaslar dikkate alındığında gereklilik mevcut bulunması, Yargıtay’ın emsal kararlarında belirlemiş olduğu uygulama kurallarına aykırılık bulunmaması gerekmektedir. Zorunlu geçit hakkı iki tarafın da menfaati göz önünde tutularak belirlenir. Taşınmaz sahibi, yola çıkmak için yeterli bir geçit bulamıyor olmalıdır ve komşusuna bir bedel ödeyerek bu hakkın tanınmasını isteyebilir. Geçit hakkı yenilik doğuran bir haktır ve geçit ihtiyacı olan mülkiyete bağlıdır. Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalar taşınmazın leh veya aleyhine kurulur bu yüzden taşınmazın maliklerinin hepsi davada bulunmalıdır. Örnek Kira Sözleşmesi İndirmek İçin Tıklayınız. zorunlu gecit hakki davasi Makale İçeriği Toggle Zorunlu Geçit Hakkı Davası Nedir? Geçit hakkı Türk Medeni Kanunu’nda komşuların lehine konulan kısıtlamalardandır. Bunların dışında komşuluk ilkesine dayanan irtifak hakları zorunlu mecra irtifakı ve zorunlu kaynak irtifakıdır. Geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkıdır. Bu hakkın temeli komşuluk hukukudur ve sözleşme ile ya da açılan bir dava sonucunda mahkeme kararı ile kurulabilir. Geçit hakkı kullanılarak irtifak hakkı kurulması istenirse, yükümlülük altına giren taşınmazın maliki irtifak hakkını kurmak zorundadır. Bu yükümlülükle mülkiyetin kısıtlanması demek olup yerine getirildiği takdirde geçit irtifakı oluşur. Zorunlu geçit hakkı davası ile kendi taşınmazından ana yola geçiş imkanı bulunmayan malik komşularına bunu yöneltir. Zorunlu geçit hakkı doğrudan kanundan doğmaz, geçide ihtiyacı olan komşu irtifak hakkının kurulmasını ister. Geçide ihtiyacı olan kişi talepte bulunduktan sonra iki ihtimal gerçekleşir. Bunlardan birincisi tarafların arasında kurulan irtifak sözleşmesi ile hakkın tanınmasıdır. İkinci ihtimal ise geçit hakkı talebinde bulunulduktan sonra komşusu ile irtifak sözleşmesi yapma yükümlülüğü doğmasıdır. Her iki ihtimalde de taraflar arasında anlaşma sağlanamazsa geçit hakkı sahibi dava açarak bu hakkının mahkeme tarafından tesis edilmesini ister. Avukat Soru Sormak İçin Tıklayınız. Zorunlu Geçit Hakkı Davasının Şartları Zorunlu geçit hakkı davası, ülkemizdeki sağlıksız arazi düzenlemeleri ve her taşınmazın yol ihtiyacını karşılayamaması sebebiyle açılır. Geçit hakkı taşınmazların genel yola bağlantısı yoksa ya da yolu varsa ancak ihtiyacı karşılamıyorsa talep edilir. Geçit sonucunda genel yol ile kesintisiz bir bağlantı sağlanır. Geçit hakkının hiç bulunmaması durumuna geçit yoksunluğu denir ve mutlak geçit ihtiyacının varlığından bahsedilir. Ancak genel yol ile bağlantısı olan taşınmazın ihtiyacı karşılamaması halinde geçit yetersizliği vardır ve nispi geçit ihtiyacından söz edilir. Geçit irtifakının kurulabilmesinin talep edilmesi bazı koşullara bağlanmıştır. Bu koşullar şu şekilde sıralanabilir: Talepte bulunacak kişi geçit irtifakından yararlanacak taşınmazın maliki olmalıdır. Talepte bulunacak kişinin taşınmazından ana yola geçiş bulunmamalıdır ya da var olan geçiş ihtiyacı karşılamıyor olmalıdır. Taşınmaza ilişkin geçit hakkının zorunluluk ve gereklilik arz etmesi gerekir. Geçit ihtiyacı baştan itibaren var olabileceği gibi sonradan da gerçekleşebilir. Örneğin kadastro, imar, kamulaştırma vs. Mutlak geçit ihtiyacının var olduğu durumlarda geçit hakkının kurulması zorunludur ancak nispi geçit hakkı ihtiyacı varsa somut olaya göre durumlar değişebilir. Hukuka ve hakkaniyete uygun olarak taşınmaz üzerine zorunlu geçit hakkı kurulup kurulmayacağı tayin edilir. zorunlu gecit hakki davasi sartlari Zorunlu Geçit Hakkından Doğan Hak ve Borçlar Tarafların hak ve yükümlülükleri belirlenirken TMK’daki 786-793 maddeleri arasından bazıları uygun düştüğü ölçüde uygulanır. Çünkü zorunlu geçit hakkının içeriği ve kapsadığı konular diğer irtifak haklarına benzerlik gösterir. Geçit hakkı sahibinin hakları ve borçları şu şekildedir: Hakkın kullanılması için tedbir alabilir. Geçit için gereken yolu yapar ve sonrasındaki bakımlarla ilgilenir. (Örneğin yolun yapılması için ağaçları kesebilir, çakıl döşeyerek bir yol yapabilir ya da aydınlatıcı aletler koyabilir.) Bu hakları tapu sicilindeki kayıtlara göre belirlenir. Hakkını kullanırken el atmanın önlenmesi ya da doğan zararların tazmini için dava açabilir. Taşınmaz maline en az zarar verecek şekilde gereken özenli davranışı göstermelidir. Yolun kullanıma uygun olması için gereken masraflara da katlanır. Yolun yapımı ya da kullanımı sırasında taşınmazdaki zararları tazmin eder. Geçit yükümlüsünün hak ve borçları ise şu şekildedir: Taşınmazın maliki olan yükümlü denkleştirme bedelinin ödenmesini talep edebilir. El atmanın önlenmesi davası ya da yol açısından bir zarar gördüyse zararının giderilmesini talep edebilir. Geçit hakkından yararlanma hakkı da vardır. İrtifak hakkının terkinini isteme hakkı vardır. Hak sahibinin yararlanma hakkını engelleyecek hareketlerden uzak durmalıdır. Yoksa tazminat talep edilebilir. Yolun yapımı ve bakımı için gerekli izinleri vermesi gerekir. Geçit hakkı mahkeme ilamına bağlıysa ve davaya karşı çıktıysa mahkeme masraflarını öder ve tescilin yapımı için tapu müdürlüğüne başvurur. Zorunlu Geçit Hakkının Bedeli Dava konusu olan taşınmazın niteliği belirlenirken; taşınmazın niteliği, kullanım amacı, geçit ihtiyacının nasıl ve hangi araçlarla giderileceğine bakılır. Objektif kriterlere göre belirlenen bu durumlarda aynı zamanda fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi de ele alınır. Mevcut yolun objektif olarak taşınmazın ekonomik ihtiyaçlarına cevap vermemesi ya da taşınmazdan yararlanma hususunda sonradan değişiklikler oluşması halinde nispi geçit ihtiyacı mevcuttur. Bunlarla birlikte geçit hakkı kurulurken, taşınmazın önceki hali, zeminde fiilen kullanılan mevcut yola öncelik tanınır. Bu şart uygulanmıyorsa geçit en az zarar verecek şekilde kurulur. Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken tutar taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler ile objektif kıstaslar esas alınarak belirlenmelidir. Bu tutar da hükümden önce depo ettirilmelidir. Belirtmek gerekir ki, tutarın belirlenmesinden sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli ölçüde değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya tutar tespitinden sonra yörede taşın
Zorunlu Geçit Hakkı Davası — TMK 747. Madde konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Zorunlu Geçit Hakkı Davası — TMK 747. Madde hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.