Yürütmenin Durdurulması Şartları ve İtiraz (İYUK 27. Madde)
Yürütmenin Durdurulması Şartları ve İtiraz (İYUK 27. Madde) İdare Hukuku Tarih: 13-04-2026 Yürütmenin durdurulması ; iptal davasına konu edilen bir idari işlemin yürütülmesini (hukuki sonuçlarını doğurmasını) açılan iptal davasının sonuna kadar geçici olarak durduran, tedbir mahiyetinde bir ara karardır. Yürütme durdurma kararları; idari işlemin iptal edilmesi anlamına gelmemekle birlikte yargılama boyunca işlemin hukuka uygun olduğuna ilişkin karinenin ve aynı zamanda işlemin uygulanmasının durdurulması anlamına gelmektedir. Hukuka uygunluk karinesi, idarenin tesis ettiği işlemlerin hukuka uygun olduğu hususundaki genel kabulu ifade etmektedir.
Yürütmenin Durdurulması Şartları ve İtiraz (İYUK 27. Madde) İdare Hukuku Tarih: 13-04-2026 Yürütmenin durdurulması ; iptal davasına konu edilen bir idari işlemin yürütülmesini (hukuki sonuçlarını doğurmasını) açılan iptal davasının sonuna kadar geçici olarak durduran, tedbir mahiyetinde bir ara karardır. Yürütme durdurma kararları; idari işlemin iptal edilmesi anlamına gelmemekle birlikte yargılama boyunca işlemin hukuka uygun olduğuna ilişkin karinenin ve aynı zamanda işlemin uygulanmasının durdurulması anlamına gelmektedir. Hukuka uygunluk karinesi, idarenin tesis ettiği işlemlerin hukuka uygun olduğu hususundaki genel kabulu ifade etmektedir. Yürütmenin durdurulması kararı ile hukuka uygunluk karinesi yargılama süresince ertelenmekte; bu sayede de işlemin uygulamasının durdurulması, idarenin kamu gücü sayesinde elde ettiği ezici kudretin sınırlandırılması ve bireyin idareye karşı korunması sağlanmaktadır. Yürütmenin durdurulması kararı verilmesi için belli şartların gerçekleşmesi gereklidir. Bunlar; İptal davasının açılması (idari yargıda “yürütme durdurma davası” diye ayrı bir dava türü yoktur. Tek başına yürütmenin durdurulması talepli bir dava açılamaz) Yürütme durdurma talebi (yürütmenin durdurulması iptal davası ile birlikte talep edilir) Yürütme durdurma harcı yatırılması Teminat (duruma göre) Davalı idarenin savunmasının alınması veya savunma süresinin geçmesi (uygulanmakla etkisi tükenecek olan idari işlemlerin yürütülmesi idarenin savunması alınmaksızın da durdurulabilir) İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç ve imkansız zararların doğması İdari işlemin açıkça hukuka aykırı olması Gerekçe gösterilmesi Yürütmenin durdurulması ; idari işlemin yürütülmesini (sonuç doğurmasının) açılan idari davasının sonuna kadar ve dava konusu idari işlemin tüm hukuki sonuçlarını geçici olarak durduran, tedbir mahiyetinde bir ara karardır. Yürütmenin durdurulması kararı iptal davası ile birlikte talep edilir. Yürütme durdurma davası diye ayrı bir dava türü yoktur. Tek başına YD (yürütmenin durdurulması) talepli bir dava açılamaz. Yürütme durdurma kararları; idari işlemin iptal edilmesi anlamına gelmemekle birlikte yargılama boyunca işlemin hukuka uygun olduğuna ilişkin karinenin ve aynı zamanda işlemin uygulanmasının durdurulması anlamına gelmektedir. İlgili Makale: İptal Davası Makale İçeriği Toggle Yürütmenin Durdurulması Nedir? Yürütmenin durdurulması ; hukuka aykırılık iddiası ile iptal davasına konu olan bir idari işlemin yürütülmesinin (hukuki sonuçlarını doğurmasının) yetkili yargı yerince geçici olarak durdurulmasıdır. Yürütmenin durdurulması kararı, açılan iptal davasında, idari işlemin hukuka uygunluk karinesini askıya alarak, uygulamasını en geç dava sonuçlanıncaya kadar erteleyen idare hukukuna özgü bir yargı kararıdır. Özel hukuk davalarında verilen ihtiyati tedbir kararına benzemektedir. İdari işlemler, hukuka uygunluk karinesinden yararlanır. Yani idare tarafından alınan bir karar veya yapılan işlem, idare mahkemesi tarafından iptal edilinceye kadar, hukuka uygun olduğu kabul edilir ve uygulanmasına devam edilir. Yürütmenin durdurulması kararı ile hukuka uygunluk karinesi yargılama süresince ertelenmekte ve işlemin uygulanması durmaktadır Açılan iptal davasında yargı yerince dava konusu işlemin hukuka aykırılığı saptanıp iptaline karar verilirse, bu iptal kararı geriye yürür, yani işlem hiç yapılmamış gibi sonuç ortaya çıkar. Bu nedenle dava sonuçlanıncaya kadar geçici önlemler alınmak suretiyle bireyin idari işlemlere karşı korunması gerekmektedir. Bu doğrultuda dava konusu işlemin sebebiyet vereceği zararın önlenmesi için yürütmenin durdurulması müessesi öngörülmüştür. Yürütmenin durdurulması kurumu esasen işlemin icrailiğinin durmaması ve uzun süren yargılamalar nedeniyle; mahkemeden beklenen nihai faydanın mahkeme bitene dek alınmama ihtimalini önleme amacı taşımaktadır. Bu durumda yürütmenin durdurulması sadece işlemin hukuka aykırılığının giderilmesi değil; kişilerin uğrayabileceği mağduriyetleri de önlemeyi hedef alır. Yürütmenin Durdurulması İYUK 27. Madde Danıştay’da veya idari mahkemelerde dava açılması dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz. Danıştay veya idari mahkemeler, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilirler. Uygulanmakla etkisi tükenecek olan idari işlemlerin yürütülmesi, savunma alındıktan sonra yeniden karar verilmek üzere, idarenin savunması alınmaksızın da durdurulabilir. Ancak, kamu görevlileri hakkında tesis edilen atama, naklen atama, görev ve unvan değişikliği, geçici veya sürekli görevlendirmelere ilişkin idari işlemler, uygulanmakla etkisi tükenecek olan idari işlemlerden sayılmaz. Yürütmenin durdurulması kararlarında idari işlemin hangi gerekçelerle hukuka açıkça aykırı olduğu ve işlemin uygulanması halinde doğacak telafisi güç veya imkânsız zararların neler olduğunun belirtilmesi zorunludur. Sadece ilgili kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmünün iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurulduğu gerekçesiyle yürütmenin durdurulması kararı verilemez. Dava dilekçesi ve eklerinden yürütme durdurma isteminin yerinde olmadığı anlaşılırsa, davalı idarenin savunması alınmaksızın istem reddedilebilir. Vergi mahkemelerinde, vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların açılması, tarh edilen vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümlerin ve bunların zam ve cezalarının dava konusu edilen bölümünün tahsil işlemlerini durdurur. Ancak, 26 ncı maddenin 3 üncü fıkrasına göre işlemden kaldırılan vergi davası dosyalarında tahsil işlemi devam eder. Bu şekilde işlemden kaldırılan dosyanın yeniden işleme konulması ile ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemlerle tahsilat işlemlerinden dolayı açılan davalar, tahsil işlemini durdurmaz. Bunlar hakkında yürütmenin durdurulması istenebilir. YD istemli davalarda 16. maddede yazılı süreler kısaltılabileceği gibi, tebliğin memur eliyle yapılmasına da karar verilebilir. Yürütmenin durdurulması kararları teminat karşılığında verilir; ancak, durumun gereklerine göre teminat aranmayabilir. Taraflar arasında teminata ilişkin olarak çıkan anlaşmazlıklar, yürütmenin durdurulması hakkında karar veren daire, mahkeme veya hakim tarafından çözümlenir. İdareden ve adli yardımdan faydalanan kimselerden teminat alınmaz. Yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlar; Danıştay dava dairelerince verilmişse konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarına, bölge idare mahkemesi kararlarına karşı en yakın bölge idare mahkemesine, idare ve vergi mahkemeleri ile tek hakim tarafından verilen kararlara karşı bölge idare mahkemesine (…) kararın tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere itiraz edilebilir. İtiraz edilen merciler, dosyanın kendisine gelişinden itibaren yedi gün içinde karar vermek zorundadır. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. Yürütmenin durdurulması kararı verilen dava dosyaları öncelikle incelenir ve karara bağlanır. Yürütmenin durdurulmasına dair verilen kararlar on beş gün içinde yazılır ve imzalanır. Aynı sebeplere dayanılarak ikinci kez yürütmenin durdurulması isteminde bulunulamaz. Yürütmenin durdurulması” kurumu esasen işlemin icrailiğinin durmaması ve uzun süren yargılamalar nedeniyle; mahkemeden beklenen nihai faydanın mahkem
Yürütmenin Durdurulması Şartları ve İtiraz (İYUK 27. Madde) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Yürütmenin Durdurulması Şartları ve İtiraz (İYUK 27. Madde) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.