Yardım Nafakası ve Şartları
Yardım Nafakası ve Şartları Aile Hukuku Tarih: 10-04-2025 Yardım nafakası , 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 364-365. maddeleri kapsamında düzenlenen, boşanma ile bağlantısı olmayan ve akrabalık ilişkisine dayalı olarak muhtaç durumdaki bir kişiye maddi destek sağlamak amacıyla ödenen bir nafaka türüdür. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun içtihatlarına bakıldığında zorunlu harcamalarını karşılayacak seviyede kazancı olmayan kişiler yoksul olarak kabul görmüştür. Bu zorunlu harcamalar; yeme, barınma, sağlık, eğitim gibi kişiye gerekli olan harcamalardır.
Yardım Nafakası ve Şartları Aile Hukuku Tarih: 10-04-2025 Yardım nafakası , 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 364-365. maddeleri kapsamında düzenlenen, boşanma ile bağlantısı olmayan ve akrabalık ilişkisine dayalı olarak muhtaç durumdaki bir kişiye maddi destek sağlamak amacıyla ödenen bir nafaka türüdür. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun içtihatlarına bakıldığında zorunlu harcamalarını karşılayacak seviyede kazancı olmayan kişiler yoksul olarak kabul görmüştür. Bu zorunlu harcamalar; yeme, barınma, sağlık, eğitim gibi kişiye gerekli olan harcamalardır. Aslında evlilik ya da boşanma ile bir ilgisi yoktur. Farklı durumlarda da yardım nafakasına hükmedilebilir. Hakim istek halinde karar verir ve dava tarihinden itibaren sağlanır. Yardım nafakası, kişinin kanunda belirtilen yakınlarının yoksulluğa düşmesi durumunda, onlara yardım etme zorunluluğu kapsamında ödenen bir nafaka türüdür. ‘’Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür. Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır. Eş ile ana ve babanın bakım borçlarına ilişkin hükümler saklıdır.’’ (TMK m.364) Yardım nafakası TMK m. 364 ve m. 365’te düzenlenmiştir. Yardım nafakasının TMK dışında çeşitli kanunlarda da uygulanmasına ve dava sürecine ilişkin hükümler mevcuttur. Yardım nafakası, Türk Hukukundaki öncelikli nafaka türlerindedir. Diğer nafaka türleriyle karıştırılması ve yanlış tespit yapılarak hak kayıplarına uğranması . İlgili Makale: Tedbir Nafakası Makale İçeriği Toggle Yardım Nafakası Nedir? Yardım nafakası, Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenmiştir. Anlamı ise bir kişinin yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek alt soyu, üst soyu veya kardeşlerine ödediği nafaka çeşididir. Diğer bir ifadeyle yardım nafakası ekonomik durumu iyi olan aile bireylerinin ekonomik açıdan zorda olan verdiği destektir. Yardım nafakası, yalnızca kanunda belirtilen yakın akrabalar arasında talep edilebilir; bu kişiler arasında anne, baba, çocuklar ve kardeşler bulunur. Örneğin, maddi durumu kötü olan bir anne, çalışan yetişkin çocuğundan veya işsiz kalan bir kardeş, varlıklı diğer kardeşinden yardım nafakası isteyebilir. Bu nafakanın temel şartı, talep edenin gerçekten muhtaç olması ve yardım edilmezse geçim sıkıntısı çekeceğinin kanıtlanmasıdır. Buna göre kişinin, halası, dayısı, amcası, teyzesi gibi yakınları bu hakka sahip değildir. Bir tablo ile göstermek gerekirse: Anne ve Babaya Ödenir Teyzeye Ödenmez Halaya Ödenmez Amcaya Ödenmez Dayıya Ödenmez Annenin babasına ve annenin annesine Ödenir Babanın babasına ve babanın annesine Ödenir Boşanılan Eşe Ödenmez Eşe Ödenmez Kardeşlere Ödenir Evlat Edinilen Kişiye Ödenir Evlat Edinene Ödenir Kardeşin Çocuklarına, Kuzenlere Ödenmez Toruna Ödenir yardim nafakasi nedir Yardım Nafakasının Şartları Nelerdir? Fakirliğe düşecek tarafın talebi durumunda hâkim, yardım nafakasına hükmedebilir, kendiliğinden nafakaya hükmedemez. Yardım edilecek birey, yardım edenin altsoyu, üstsoyu veya kardeşlerinden birisi olması gerekmektedir. Nafaka alacaklısının talep sırası miras sırası takip edilerek olmalıdır. Örneğin kişi alt soydan nafaka talep edebiliyorken nafaka alacaklısı üst soya başvurursa talebi reddedilir. Eğer kardeş varlık içinde değilse bu durumda kardeşten yardım nafakası talebi geçerli olmayacaktır. Yardım nafakası yükümlüleri TMK m.364’e göre alt soy, üst soy ve kardeşlere verilebilir. Buna göre yardım nafakası anneye, babaya, anneanneye, babaanneye, büyükbabaya (daha ileri üst soy), çocuklara, torunlara, torun çocuklarına ( daha ileri alt soy) veya kardeşlere verilebilir. Ancak kişinin teyzesi, halası, dayısı, amcası, eşi gibi yakınları bu hakka sahip değillerdir. Yardım nafakasının şartları şöyle sıralanabilir: Yardım nafakası için bir dava açılması gerekmektedir. Yardım nafakası, yalnızca kanunda belirtilen yakın akrabalar arasında talep edilebilir: anne, baba, çocuklar (altsoy), kardeşler. Yardım nafakası talep eden kişinin fakir olması gerekmektedir. Talep edenin, yardım nafakası almazsa yaşamını sürdüremeyecek durumda olması aranır. Kardeşlerin nafaka yükümlülükleri ise refah içinde bulunmalıdır. Yardım nafakası, öncelikle altsoy ve üstsoy (çocuklar, anne-baba) arasında talep edilir; bunlar yoksa veya yetersizse kardeşlere geçilir. Yardım nafakası, tarafların kendi aralarındaki anlaşmayla değil, mahkeme tarafından bağlanır. Eğer taraflar arasındaki aile birliği bozulduysa nafaka yükümlülüğü ortadan kalkar. İlgili Makale: Anlaşmalı Boşanma Protokolü Yardım Nafakasının Süresi Yardım nafakası davası, hâkim nafakaya hükmettikten sonra son bulur ve ödeme tarihi davanın başlangıç tarihinden itibarendir. Dikkate alınan tarih davanın açılma tarihidir. Yardım nafakası, genellikle süresiz olarak bağlanır ve nafaka alan tarafın muhtaçlığı devam ettiği sürece ödenir. Eğer nafaka yükümlüsü ölürse, nafakaya ihtiyacı olan taraf başka bir nafaka yükümlüsüne başvurup tekrardan yardım nafakası isteyebilir. Bunun haricinde yardım nafakası isteyen kişinin artık ihtiyacı olmaması durumda veya nafaka yükümlüsünün ekonomik açıdan durumunun kötüye gitmesi durumunca sona erer. Ayrıca mahkeme, nafakanın belirli bir süreyle sınırlı olmasına karar verebilir; bu, muhtaçlığın geçici olduğu durumlarda geçerlidir. Yardım nafakasının sona ermesi için mahkemeye başvurulması gerekir, hâkim kendiliğinden yardım nafakasını bitiremez. Eğer yardım nafakası talebinde bulunan kişi ilerleyen yıllarda nafakanın belirli bir düzeyde arttırılmasını istiyorsa bu hususu mutlaka talep etmelidir. Aksi takdirde mahkeme kendiliğinden nafaka miktarının gelecek her yılda şu oranda arttırılması şeklinde bir karar veremez. Yardım Nafakasının Miktarı Yardım nafakası, kanunda belli bir meblağda gösterilmemiştir. Ancak yine kanunda olan bir ifadeye göre; yoksulluğa düşmüş kişinin geçinmesine yetecek ve nafaka yükümlüsüne ağır mali bir yük getirmeyecek şekilde olmalıdır. Bunda da hâkimin takdir yetkisi bulunmaktadır. Hâkim istem halinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir. Hakimin yaptığı geniş araştırmalar sonucunda yardım nafakasının verilip verilmeyeceğine ve verilecekse ne kadar olacağı konusunda da takdir yetkisi verilmiştir. Bu takdir yetkisi hiçbir duruma bakılmadan istenilen miktarın uygun olmasına karar verir. Yardım nafakasının, yükümlülerin bir ya da birkaçından istenmesi durumuna aykırıysa hâkim, o bireylerin nafaka yükümlülüğünü azaltabilir ya da kaldırabilir. Mahkemece yardım nafakası miktarının hesaplanma aşamasında şu maddelere dikkat edilmektedir: Tarafların gelir düzeyleri Gelirlerinin niteliği Ekonomik koşullar Hem nafaka yükümlüsünün hem de nafaka alacaklısının ihtiyaçları Orantılılık ve hakkaniyet ilkesi Bilirkişi incelemesi Reşit çocuk için eğitim durumu yardim nafakasi azaltma arttirma Yardım Nafakası Davasında Usul ile Görevli ve Yetkili Mahkeme Yardım nafakası davasında yetkili ve görevli mahkemenin doğru tespit edilmesi davada sorun yaşanmaması ve sürecin uzamaması açısından oldukça önemlidir. Davanın görüleceği mahkeme Aile Mahkemesidir. Eğer bulunulan mevkide Aile Mahkemesi aksi takdirde davaya Aile Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesi bakmaktadır. Yardım nafakası davası taraflardan birinin yaşadığı yerde açılabilir. Yani davacı kendi bulunduğu konumda açabileceği gibi, kendisinden yardım talebinde bulunacağı kişinin de bulunduğu yerde açabilir. Nafaka davası açabilmek için önce
Yardım Nafakası ve Şartları konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Yardım Nafakası ve Şartları hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.