Velayetin Değiştirilmesi ve Kaldırılması Davası
Velayetin Değiştirilmesi ve Kaldırılması Davası Aile Hukuku Tarih: 22-01-2026 Velayetin değiştirilmesi ve kaldırılması davası, boşanma halinde çocuğun velayetini alan kişiden alınması veya diğer eşe verilmesi amacıyla açılmaktadır. Velayet davası, çocuğun velayeti kendisinde olmayan eşin diğer eşe karşı açtığı bir aile hukuku davası türüdür. Kanunen reşit olmayan çocukların doğumundan reşit olana kadar olduğu dönem içerisinde çocuğun anne ve baba tarafından bakılması, eğitimi, korunması, yetiştirilmesi, sahip olduğu hakları, mallarının yönetilmesine kadar hepsine velayet denilmektedir. Boşanma davasının sonucunda velayet hakkının kime verildiği, çocuğun gelişimi açısından oldukça önem arz eden bir konu olduğundan, değişen şartlara göre, velayet hakkı sahibinin değiştirilebilmesi veya kaldırılması Türk Medeni Kanununda öngörülmüş ve düzenlenmiştir.
Velayetin Değiştirilmesi ve Kaldırılması Davası Aile Hukuku Tarih: 22-01-2026 Velayetin değiştirilmesi ve kaldırılması davası, boşanma halinde çocuğun velayetini alan kişiden alınması veya diğer eşe verilmesi amacıyla açılmaktadır. Velayet davası, çocuğun velayeti kendisinde olmayan eşin diğer eşe karşı açtığı bir aile hukuku davası türüdür. Kanunen reşit olmayan çocukların doğumundan reşit olana kadar olduğu dönem içerisinde çocuğun anne ve baba tarafından bakılması, eğitimi, korunması, yetiştirilmesi, sahip olduğu hakları, mallarının yönetilmesine kadar hepsine velayet denilmektedir. Boşanma davasının sonucunda velayet hakkının kime verildiği, çocuğun gelişimi açısından oldukça önem arz eden bir konu olduğundan, değişen şartlara göre, velayet hakkı sahibinin değiştirilebilmesi veya kaldırılması Türk Medeni Kanununda öngörülmüş ve düzenlenmiştir. Bu nedenle, velayete ilişkin mahkeme kararları kesin hüküm teşkil etmemektedir. Velayet hakkını alan anne veya babanın durumunun değişmesi, sonradan ortaya çıkan çeşitli sebeplerle velayet hakkının gereği gibi kullanılmaması ya da çocuğun menfaatinin gerektirmesi durumlarında velayet hakkının değiştirilmesi veya kaldırılması davası açılabilir. Değişen şartlara göre velayet hakkının değiştirilmesi, hakim kararıyla mümkün olacaktır. Velayetin değiştirilmesi davası: Velayetin değiştirilmesi, boşanma davasında veya sonrasında velayetin bir ebeveynden diğerine geçmesini sağlamak için açılan bir davadır. Velayet hakkının anne veya babaya verilmesinden sonra velayet kendisine verilen tarafın durumunun değişmesi ve sonradan ortaya çıkan çeşitli nedenlerden ötürü velayeti alan anne ya da babanın velayet hakkını gereği gibi kullanamaması ile çocuğun menfaatinin gerektirdiği durumlarda açılır. Velayetin kaldırılması davası: Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana ve baba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezse hakim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır. (TMK m.346) Çocuğun bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunur veya çocuk manen terk edilmiş halde kalırsa hâkim, çocuğu ana ve babadan alarak bir aile yanına veya bir kuruma yerleştirebilir. Çocuğun aile içinde kalması ailenin huzurunu onlardan katlanmaları beklenemeyecek derecede bozuyorsa ve durumun gereklerine göre başka çare de kalmamışsa, ana ve baba veya çocuğun istemi üzerine hakim aynı önlemleri alabilir. Velayet davası aile mahkemesinde açılır. Çocuğa ilişkin konularda dikkate alınması gereken temel ilke çocuğun yüksek yararı ilkesidir. Günümüzde velayet ana babanın çocuk üzerinde hakimiyet kurmasının aracı olarak değil, çocuğu hayata hazırlamasının bir aracı olarak kabul edilmektedir. Anne ve baba çocuğun bakımından, korunmasından, eğitiminden, temsilinden, çocuğun bedensel ve ruhsal iyiliğinden sorumludurlar. İlgili Makale: İnfaz Hesaplama Makale İçeriği Toggle Velayet Davası Nedir? Velayetin davası çocuğun velayeti kendisinde olmayan eşin diğer eşe karşı açtığı bir aile hukuku davası türüdür. Kanunen reşit olmayan çocukların doğumundan reşit olana kadar olduğu dönem içerisinde çocuğun anne ve baba tarafından bakılması, eğitimi, korunması, yetiştirilmesi, sahip olduğu hakları, mallarının yönetilmesine kadar hepsine velayet denilmektedir. Velayet hakkının kime ait olacağı hususu farklı ihtimallere göre değişiklik gösterebilir. Ama, velayet hakkı kural olarak birbiriyle evli ana ve babaya aittir. Buna ilişkin özellikle boşanma halinde ortaya çıkan en önemli meselelerden biri, velâyetin kime ait olacağının belirlenmesidir. Bu belirlendikten sonra ise yeni olgular meydana gelebilir. Meselâ, ana veya baba başkasıyla evlenebilir, başka bir yere gidebilir, ölebilir veya kişisel ilişki düzenlemesini yerine getirmeyebilir. İşte, böyle bir durumda hâkim boşanma hükmü kapsamında çocukla ilgili olarak velâyet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası bakımından değişen şartlara uydurma yetkisine sahiptir. Böylece, velâyetin kendisine bırakıldığı kimsenin değiştirilmesi mümkündür. Bu, ana ve babadan birinin istemi üzerine gerçekleşebileceği gibi, hâkim de kendiliğinden velâyetin değiştirilmesine karar verebilir. Velâyetin değiştirilmesi için ortaya çıkan yeni bir olgunun bunu zorunlu kılması şarttır. Ama, daha önemlisi çocuğun üstün menfaatinin bunu gerekli kılmasıdır. Çünkü, böyle bir istem bakımından esas belirleyici olan ölçüt çocuğun üstün menfaatidir. Velayet davası boşanma sürecinde açılabileceği gibi, anne ve babanın evli olmaması halinde çocuğun velayetinin kime ait olacağı konusunda da açılabilir. Velayetin kapsamı genel olarak Türk Medeni Kanunu’nun 339. Maddesi ile, “Ana ve baba, çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini göz önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygularlar. Çocuk, ana ve babasının sözünü dinlemekle yükümlüdür. Ana ve baba, olgunluğu ölçüsünde çocuğa hayatını düzenleme olanağı tanırlar; önemli konularda olabildiğince onun düşüncesini göz önünde tutarlar. Çocuk, ana ve babasının rızası dışında evi terk edemez ve yasal sebep olmaksızın onlardan alınamaz. Çocuğun adını ana ve babası koyar.” şeklinde düzenlenmiştir. Çocuğun dini eğitimi, eğitimi gibi konular da velayetin kapsamı içindedir. Ana ve baba, velayetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidirler. İyiniyetli üçüncü kişiler, eşlerden her birinin diğerinin rızasıyla işlem yaptığını varsayabilirler. Vesayet makamlarının iznine bağlı hususlar dışında kısıtlıların temsiline ilişkin hükümlerin velâyetteki temsilde de uygulanacağı kanun koyucu tarafından düzenlenmiştir. Velayet altındaki çocuğun fiil ehliyeti, vesayet altındaki kişinin ehliyeti gibi olup, çocuk, borçlarından ana ve babanın çocuk malları üzerindeki haklarına bakılmaksızın kendi malvarlığı ile sorumludur. Çocuğun aileyi temsil etmesi konusunda ise, velâyet altındaki çocuk, ayırt etme gücüne sahip ise ana ve babanın rızasıyla aile adına hukukî işlemler yapabilir; ancak bu işlemlerden dolayı ana ve baba borç altına girer. Çocuk ile ana veya baba arasında ya da ana ve babanın menfaatine olarak çocuk ile üçüncü kişi arasında yapılacak bir hukukî işlemle çocuğun borç altına girebilmesi hususu ise, bir kayyımın katılmasına ve hâkimin onayına bağlanmıştır. Türk Medeni Kanunu 335. Maddesi uyarınca “Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velâyeti altındadır. Yasal sebep olmadıkça velâyet ana ve babadan alınamaz. Hakim vasi atanmasına gerek görmedikçe, kısıtlanan ergin çocuklar da ana ve babanın velâyeti altında kalırlar. ” velayet davasielayet Velayet Hakkı Sahibi Velayet hakkı sahibi, çocuğun bakımından, yetiştirilmesinden, korunmasından ve yasal olarak temsil edilmesinden sorumlu olan kişidir. Evlilik devam ettiği sürece ana ve babanın velâyeti birlikte kullanacağı; ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hali gerçekleşmişse de hâkimin, velâyeti eşlerden birine verebileceği hususu Türk Medeni Kanunu’nun 336. Maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre evlilik devam ederken, velayet hakkı anne ve baba tarafından ortaklaşa kullanılır. Yani, her iki ebeveyn de çocuğun velayetinden sorumludur. Evlilik birliği içinde velayet otomatik olarak anne ve babaya aittir. Velayet, ana ve babadan birinin ölümü hâlinde sağ kalana bırakılır. Boşanma davasında mahkeme, velayeti anne veya babadan birine verir. Velayet kime verilmişse, o kişi velayet hakkı sahibi olur. Genellikle küçük yaştaki çocuklar için anne tercih edilse de, mahkeme çocuğun menfaatini gözeterek karar verir. Velayeti alamayan ebeveyn, çocuğun bakımına katkıda bulunmak için nafaka öder ve kişisel ilişki (görüşme) hakkına sahip
Velayetin Değiştirilmesi ve Kaldırılması Davası konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Velayetin Değiştirilmesi ve Kaldırılması Davası hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.