Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayini — CMK 133. Madde
Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayini – CMK 133. Madde Ceza Hukuku Tarih: 10-07-2025 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu “Şirket yönetimi için kayyım tayini” konusunu 133. maddesinde düzenlemiştir. Bir koruma tedbiri olarak şirketlere kayyım tayini düzenlemesi oldukça sıkı şartlara bağlanmıştır.
Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayini – CMK 133. Madde Ceza Hukuku Tarih: 10-07-2025 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu “Şirket yönetimi için kayyım tayini” konusunu 133. maddesinde düzenlemiştir. Bir koruma tedbiri olarak şirketlere kayyım tayini düzenlemesi oldukça sıkı şartlara bağlanmıştır. Şirket yönetimine kayyım tayini kurumu 2015 yılı itibariyle uygulanmaya başlanıp özellikle 15 Temmuz darbe girişiminin sonrasında silahlı terör örgütlerine yönelik yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar kapsamında en çok kullanılan koruma tedbirlerinden biri haline gelmiştir. Kayyım, hukuki açıdan, bir malın yönetilmesi veya bir işin yapılması için mahkeme ya da yetkili merciler tarafından görevlendirilen kişidir. Bu atama, malvarlığının veya işin usulüne uygun ve zarar görmeden yönetilmesini sağlamak amacıyla yapılır. Kayyım, görevinin ifasında, yürürlükteki ilgili mevzuat ve mahkeme kararlarına bağlıdır. Malvarlığını veya yönetimini üstlendiği işi, hukuk kuralları çerçevesinde, tarafların menfaatlerini gözeterek ve dürüstlük ilkesi doğrultusunda yönetmekle yükümlüdür. Bu bağlamda kayyım, malın değerinin korunması, gelirlerinin doğru şekilde yönetilmesi ve hukuka aykırı işlemlerden kaçınılması için gerekli önlemleri almak zorundadır. Ayrıca, kayyım, yönetimi altında bulunan malvarlığı veya işi hakkında düzenli olarak mahkemeye rapor sunmak, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda hareket etmekle sorumludur. Bu raporlar, malvarlığının durumu, yapılan işlemler ve karşılaşılan sorunlar hakkında mahkemeye bilgi verir. Kayyım atanması, genellikle iflas, haciz, malvarlığına el konulması, şirketlerin yönetiminin geçici olarak devralınması gibi durumlarda başvurulan bir hukuki mekanizmadır. Kayyım, malvarlığının kötüye kullanılmasını önleyerek, taraflar arasındaki uyuşmazlıkların çözümüne ve hukuki sürecin sağlıklı yürütülmesine katkıda bulunur. Sonuç olarak, kayyımın görevi, hukuki ve etik sorumluluklar çerçevesinde malvarlığını veya işi koruyup yönetmek, ilgili tarafların haklarını güvence altına almak ve adaletin sağlanmasına yardımcı olmaktır. İlgili Makale: İnfaz Hesaplama Makale İçeriği Toggle Ceza Yargılaması Sürecinde Kayyım Atanma Nedenleri Ceza yargılaması sürecinde, suçla bağlantılı olduğu düşünülen malvarlıklarına el konulması ve bu malvarlıklarının yönetimi amacıyla kayyım atanması mümkündür. Bu düzenleme, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 133. maddesinde bir tedbir olarak açıkça yer almakta ve uygulamaya yönelik çerçeveyi belirlemektedir. Kayyım atanmasının temel hedefi, şüpheli malvarlığının değerinin korunması ve suçtan elde edilen gelirlerin hukuka aykırı şekilde üçüncü kişilere aktarılmasının önlenmesidir. Bu kapsamda, kayyım atanması sadece malvarlığının güvence altına alınmasını sağlamakla kalmaz; aynı zamanda ceza yargılamasının etkin ve sağlıklı bir biçimde yürütülmesine önemli katkılar sağlar. Bu tedbir, özellikle ticari şirketler bakımından ayrı bir önem taşır. Çünkü kayyım atanması, şirketin faaliyetlerinin tamamen durmasını engelleyerek ekonomik faaliyetin sürdürülmesine imkân tanır. Bu sayede, çalışanların iş güvencesi korunurken, şirketin sözleşmeli tarafları, alacaklıları ve diğer paydaşlarının hakları da güvence altına alınmış olur. Böylelikle, hukuki sürecin uzun sürmesi veya belirsizlikler nedeniyle yaşanabilecek zararların önüne geçilmiş olur. Kayyımın görevi, malvarlığının yönetimini devralmak, mevcut değerleri korumak ve gerektiğinde malvarlığına ilişkin işlemleri gerçekleştirmektir. Kayyım, görevi süresince mahkemeye karşı sorumludur ve yaptığı işlemlerle ilgili düzenli raporlar sunmak zorundadır. Bu raporlar, yargı makamlarının süreci yakından takip etmesine ve gerektiğinde müdahalede bulunmasına olanak tanır. Sonuç olarak, kayyım atanması, ceza yargılaması sürecinde malvarlığına ilişkin tedbirlerin etkin şekilde uygulanmasını sağlayan, hak ve menfaatlerin korunmasına yönelik hayati bir hukuki mekanizmadır. Bu mekanizma, suç gelirlerinin aklanmasını önleyerek hukuk devleti ilkesinin ve kamu düzeninin korunmasına hizmet etmektedir. Ceza yargılaması sırasında, suçla bağlantılı olduğu düşünülen malvarlıklarına el konulabilir ve bu varlıkların yönetimi için kayyım atanabilir. Bu uygulama, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 133. maddesinde bir tedbir olarak düzenlenmiştir. Bu tedbirin amacı, şüpheli malvarlığının değerini korumak ve suçtan elde edilen gelirlerin başka kişilere geçmesini engellemektir. Ayrıca, bu önlem sadece malvarlığını korumakla kalmaz, aynı zamanda soruşturmanın sağlıklı yürütülmesine ve kamu düzeninin korunmasına da yardımcı olur. Özellikle ticari şirketlerde kayyım atanması, şirketin faaliyetlerinin tamamen durmasını engeller ve böylece çalışanların, iş ortaklarının ve diğer ilgililerin hakları korunmuş olur. CMK 133 kanun metni aşağıdaki gibidir: Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayini – Madde 133 (1) Suçun bir şirketin faaliyeti çerçevesinde işlenmekte olduğu hususunda kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılabilmesi için gerekli olması halinde; soruşturma ve kovuşturma sürecinde, hâkim veya mahkeme, şirket işlerinin yürütülmesiyle ilgili olarak kayyım atayabilir. Atama kararında, yönetim organının karar ve işlemlerinin geçerliliğinin kayyımın onayına bağlı kılındığı veya yönetim organının yetkilerinin ya da yönetim organının yetkileri ile birlikte ortaklık payları veya menkul kıymetler idare yetkilerinin tümüyle kayyıma verildiği açıkça belirtilir. Kayyım tayinine ilişkin karar, ticaret sicili gazetesinde ve diğer uygun vasıtalarla ilan olunur. (2) Hakim veya mahkemenin kayyım hakkında takdir etmiş bulunduğu ücret, şirket bütçesinden karşılanır. Ancak, soruşturma veya kovuşturma konusu suçtan dolayı kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararının verilmesi halinde; ücret olarak şirket bütçesinden ödenen paranın tamamı, kanunî faiziyle birlikte Devlet Hazinesinden karşılanır. (3) İlgililer, atanan kayyımın işlemlerine karşı, görevli mahkemeye 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve 29.6.1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre başvurabilirler. (4) Bu madde hükümleri ancak aşağıda sayılan suçlarla ilgili olarak uygulanabilir. a) Türk Ceza Kanununda yer alan, Göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti (madde 79, 80), Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (madde 188), Parada sahtecilik (madde 197), Fuhuş (madde 227), Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama (madde 228), Zimmet (madde 247), Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama (madde 282), Silahlı örgüt (madde 314) veya bu örgütlere silah sağlama (madde 315), Devlet Sırlarına Karşı Suçlar ve Casusluk (madde 328, 329, 330, 331, 333, 334, 335, 336, 337), Suçları, b) Ateşli Silahlar ve Bıçaklar İle Diğer Aletler Hakkında Kanunda tanımlanan silah kaçakçılığı (madde 12) suçları, c) Bankalar Kanununun 22 nci maddesinin (3) ve (4) numaralı fıkralarında tanımlanan zimmet suçu, d) Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda tanımlanan ve hapis cezasını gerektiren suçlar, e) Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 68 ve 74 üncü maddelerinde tanımlanan suçlar. (5) (Ek: 1/7/2016-6723/32 md.) Bu madde uyarınca atanan kayyımların görevleriyle ilgili iş ve işlemlerinden dolayı tazminat davaları, 142 ila 144 üncü maddeler uyarınca Devlet aleyhine açılır. Devlet, ödediği tazminattan dolayı görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle görevini kötüye kullanan kayyımlara bir yıl içinde rücu eder. sirkete kayyim nasil atanir CMK m. 133 Uyarınca Kayyım Atanma Şartları 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 133. maddes
Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayini — CMK 133. Madde konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayini — CMK 133. Madde hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.