Seri Muhakeme Usulü (CMK 250. Madde)

Seri Muhakeme Usulü (CMK 250. Madde) Ceza Hukuku Tarih: 27-06-2025 Seri muhakeme usulü , Cumhuriyet savcısının yürüttüğü soruşturmada bazı suç tiplerinde kamu davasının açmaya yeter şüphenin oluşması halinde, savcılık tarafından cezanın yarı oranında indirim uygulanması ile belirlendiği, sonrasında Mahkeme tarafından denetlenerek hüküm kurulması şeklinde gerçekleşen yargılama usulüdür. Ancak şüpheli ya da müdafinin seri yargılama usulünü kabul etmesi gerekmektedir. Seri muhakeme usulüne tabi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan suçlarda bu usul uygulanmaksızın düzenlenen iddianame Cumhuriyet Başsavcılığına iade edilir.

Seri Muhakeme Usulü (CMK 250. Madde) Ceza Hukuku Tarih: 27-06-2025 Seri muhakeme usulü , Cumhuriyet savcısının yürüttüğü soruşturmada bazı suç tiplerinde kamu davasının açmaya yeter şüphenin oluşması halinde, savcılık tarafından cezanın yarı oranında indirim uygulanması ile belirlendiği, sonrasında Mahkeme tarafından denetlenerek hüküm kurulması şeklinde gerçekleşen yargılama usulüdür. Ancak şüpheli ya da müdafinin seri yargılama usulünü kabul etmesi gerekmektedir. Seri muhakeme usulüne tabi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan suçlarda bu usul uygulanmaksızın düzenlenen iddianame Cumhuriyet Başsavcılığına iade edilir. Seri muhakeme usulü 2019 yılında 7188 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile yürürlüğe girmiştir. Seri ile kast edilen yargılamanın hızlı bir şekilde yapılmasıdır. Yeterli şüpheye ulaşıldığı andan itibaren ise artık klasik usulden ayrılıp seri muhakeme usulü ve bu kapsamdaki kurumlar uygulanabilir hale gelmektedir. Seri muhakemede şüpheli, cumhuriyet savcısı ve bir denetim makamı olarak mahkeme bulunmaktadır. Şüphelinin seri muhakemeyi kabul etmesindeki önemli bir neden ise hızlı olmasının yanı sıra daha az yaptırımla karşılaşma beklentisidir. ve Danışmanlık olarak bu yazımızda seri muhakeme usulünden bahsedeceğiz. İlgili Makale: Seri Muhakeme Usulü Kararına İtiraz Dilekçesi seri muhakeme usulu nedir Makale İçeriği Toggle Seri Muhakeme Usulü Nedir? Seri muhakeme usulü, Cumhuriyet savcısı tarafından yürütülen soruşturmanın sonucunda bazı suç tiplerinde kamu davası açmak için yeterli şüphe oluşması halinde, şüphelinin müdafi huzurunda bu yargılama usulünü kabul etmesi şartıyla savcılık makamının suçun cezasına yarı oranında indirim uygulama suretiyle belirlediği cezanın mahkemece denetlenerek hüküm kurulması ile sonuçlanan yargılama usulüdür. Seri muhakeme usulünün amacı, nispeten hafif sayılabilecek suçlar nedeniyle bozulan toplumsal düzeni eski haline getirmektir. Bu konuda taraflar rıza göstermelidir. Şüphelinin eylemine karşı doğrudan ve etkili bir çözüm üretmesi nedeniyle seri muhakeme usulü birçok yönden özellikle de zaman ve maddiyat açısından sisteme ve şüpheliye fayda sağlamaktadır. Seri muhakemeden vazgeçilmesi halinde soruşturma genel hükümlere göre sonuçlandırılmaktadır. Seri muhakeme ile yargılanmaktan vazgeçen şüphelinin bu davranışı karşısında savcı klasik yargılamaya dönmek zorundadır. Bu durumda Cumhuriyet Savcısı ya da hakime tanınmış herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktadır. Savcı yeni bir talepname ile mahkemeye durumu bildirmekle, mahkeme ise gerekli inceleme sonucunda bu yönde hüküm kurmakla yükümlüdür. Vazgeçmesi halinde soruşturma genel hükümlere göre sonuçlandırılmaktadır. Seri muhakeme ile yargılanmaktan vazgeçen şüphelinin bu davranışı karşısında savcı klasik yargılamaya dönmek zorundadır. Bu durumda Cumhuriyet Savcısı ya da hakime tanınmış herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktadır. Savcı yeni bir talepname ile mahkemeye durumu bildirmekle, mahkeme ise gerekli inceleme sonucunda bu yönde hüküm kurmakla yükümlüdür. Seri muhakeme usulü, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 250. maddesinde hüküm altına alınmıştır. Seri muhakeme usulünde yaptırımın dahi savcılık tarafından belirlendiği, mahkemenin sadece denetleme işlevi gördüğü bir soruşturma usulüdür. Seri Muhakeme Usulünün Şartları Seri muhakeme usulü; verilecek cezanın savcılık tarafından belirlendiği ve mahkemenin yalnızca denetleme işlevinin bulunduğu soruşturma usulüdür. Kanunda belirtilen suçlar hakkında Cumhuriyet savcısı soruşturma yapar. Bu soruşturma sırasında yeterli delile ulaşılırsa kamu davası açılır. Kamu davası açılmasının ertelenmesi kararı ya da uzlaştırma gibi kararlar verilmezse seri muhakeme usulü için hazırlık yapılır. Şüpheliye seri muhakeme usulü anlatıldıktan sonra yanında avukatı olması şartıyla seri muhakeme teklif edilir. Seri muhakeme usulü, iştirak halinde işlenen suçlarda da uygulanabilir. Bu durumda şüphelilerin tamamı bu usulün uygulanmasını kabul etmelidir. Ayrıca seri muhakeme usulü şüpheliye teklif edildiği takdirde avukatı veya şüphelinin kendisi bunu kabul etmek için süre isteyebilir. Bunların dışında seri muhakeme usulüne ilişkin şartlar şu şekildedir: Suçun işlendiğine dair yeterli şüphe bulunmalıdır. Suçun kovuşturmasına olanak bulunmalıdır. Suçun işlenmesinde herhangi bir muhakeme engeli olmamalıdır. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilmemelidir. Suçun sınırlı sayıda belirlenen kanundaki suçlardan biri olması gerekir. Şüpheli kişi; çocuk, akıl hastası, sağır ya da dilsiz olmamalıdır. Şüpheli avukatı huzurunda bu usulü kabul etmelidir. İlgili Makale: İnfaz Hesaplama Seri Muhakeme Usulünün Uygulanabileceği Suçlar Kanunda seri muhakeme usulünün uygulanabileceği haller sınırlı şekilde sayılmıştır. Yani aşağıda yer alan suçlar dışında hiçbir suça bu usul ilkesi uygulanmaz. Soruşturma evresinde bu suçlar için seri muhakemenin uygulanması zorunludur. Bu konuda mahkemenin ya da savcının bir takdir yetkisi yoktur. Savcılık makamı olay hakkında soruşturmayı yapıp suç işlendiyse failleri belirleyip seri yargılama usulünü uygulamalıdır. Ancak bu hususta bir istisna vardır: Olay kapsamında kamu davasının ertelenmesine karar verilmemiş olmalıdır. Çünkü erteleme kararı verildiyse seri muhakeme usulü uygulanmaz. Seri muhakeme usulünün uygulanabileceği suçların cezalarının üst sınırı 2 yıl hapis cezasıdır ki erteleme kararı da bu sınır içindeki suçlar için verilebilir. Aşağıdaki suçlar hakkında seri muhakeme usulü uygulanır: Hakkı olmayan yere tecavüz (TCK 154/2-3) Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması (TCK 170) Trafik güvenliğini tehlikeye sokma (TCK 179/2-3) Gürültüye neden olma (TCK 183) Parada sahtecilik (TCK 197/2-3) Mühür bozma (TCK 203) Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan (TCK 206) Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama (TCK 228/1) Başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması (TCK 268) 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunu m. 13/1-3-5 ile m. 15/1-2-3. Fıkralarındaki suçlar 6831 sayılı Orman Kanununun madde 93/1 1072 sayılı Rulet, Tilt, Langırt ve Benzeri Oyun Alet ve Makinaları Hakkında Kanunun madde 2 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun ek madde 2/1.’in ilk fıkrası Seri Muhakeme Usulünün Uygulanamayacağı Haller Seri muhakeme usulü belirli suçlarda ve şüpheli/sanığın kabul ettiği durumlarda kural olarak uygulansa da, bazı durumlarda uygulanmadığı görülmektedir. Örneğin kişinin akıl hastası, sağır veya dilsiz olması halinde seri muhakeme usulü uygulanmaz. Bu kişiler aydınlatılmış rızanın verilemeyeceği karine olarak kabul edilenler olarak tanımlanabilir. Kısıtlının kanuni temsilcisi veya müdafisi haklarında seri muhakeme usulünün uygulanmasını talep etse bile bu usul uygulanmaz. Ayrıca iştirak halinde işlenen suçlarda faillerden biri küçük, akıl hastası, sağır veya dilsiz ise (diğer fail veya failler seri muhakeme usulü teklifini kabul etse dahi) seri muhakeme usulü uygulanamaz. Şüpheliye seri muhakeme uygulanmasına ilişkin teklif gönderildikten sonra kabul edip etmeyeceğini bildirmesi için 1 aylık bir süre verilir. Şüpheli mazeretsiz olarak davete icabet etmemiş . Bu takdirde Cumhuriyet savcısının yürüttüğü soruşturma tutanağa bağlanır. Yapılan soruşturma genel hükümlere göre yürütülmektedir. Ayrıca CMK m. 250/13 hükmüne göre, ‘’Resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma ya da başka bir nedenle şüpheliye ulaşılamamas

Seri Muhakeme Usulü (CMK 250. Madde) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sonuç

Seri Muhakeme Usulü (CMK 250. Madde) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu konuda ne yapılabilir?

Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.

Yasal süreç ne kadar sürer?

Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.

Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?

Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.

⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.