Kentsel Dönüşüm Yasası
Kentsel Dönüşüm Yasası İdare Hukuku Tarih: 30-04-2025 Kentsel dönüşüm yasasında 2023 tarihi itibarı ile önemli değişiklikler yapıldı. TBMM Genel Kurulunda kabul edilen “Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” 09.11.2023 tarihli Resmi Gazetede yayımlandı. Bu düzenleme ile 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve 2577 sayılı idari yargılama Kanunu başta olmak üzere uygulamaya yönelik bir kısım değişiklikler yapılmıştır. Yapılan değişikliklerin başında kentsel dönüşüm kararının maliklerin salt çoğunluğu ile alınabilmesi, riskli yapılarda tahliyenin sağlanabilmesi adına kolluk kuvvetlerine yetki verilmesi, riskli alan tespitinin idare tarafından resen yapılabilmesi gelmektedir.
Kentsel Dönüşüm Yasası İdare Hukuku Tarih: 30-04-2025 Kentsel dönüşüm yasasında 2023 tarihi itibarı ile önemli değişiklikler yapıldı. TBMM Genel Kurulunda kabul edilen “Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” 09.11.2023 tarihli Resmi Gazetede yayımlandı. Bu düzenleme ile 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve 2577 sayılı idari yargılama Kanunu başta olmak üzere uygulamaya yönelik bir kısım değişiklikler yapılmıştır. Yapılan değişikliklerin başında kentsel dönüşüm kararının maliklerin salt çoğunluğu ile alınabilmesi, riskli yapılarda tahliyenin sağlanabilmesi adına kolluk kuvvetlerine yetki verilmesi, riskli alan tespitinin idare tarafından resen yapılabilmesi gelmektedir. Kentsel dönüşüm, 6303 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda düzenlenen kaçak yapıların önüne geçilmesi için ve depreme dayanıklı olmayan binaların yenilenmesi için uygulanan bir hukuki dönüşümdür. Çoğu kentlerde afet riski taşıyan alanların olması Türkiye’nin deprem bölgesi olmasından kaynaklanmaktadır. Ancak yine de deprem bölgesi olan bölgelere binalar yapılmış ve şehirleşmeler oluşmuştur. Hızlı şehirleşmenin sonucunda kaçak veya dayanıksız binaların yapılması söz konusu olmuştur. Kentsel dönüşüm de kaçak yapıların, depreme dayanıksız binaların, eski ve yıpranmış binaların yeniden yapılması için getirilmiş bir düzenlemedir. Kentsel dönüşüm sürecinde binaların yıkılarak yerine yeni binalar yapılması mümkün olduğu gibi kültür merkezleri, yeşil alanlar gibi yapılar da yapılabilir. ve Danışmanlık olarak bu yazımızda Kentsel Dönüşüm Yasası’ndan bahsedeceğiz. İlgili Makale: İptal Davası Makale İçeriği Toggle Kentsel Dönüşüm Nedir? Kentsel dönüşüm, bir proje ile birlikte sistematik bir şekilde eski, afetlere dayanıksız binaların yıkılarak yerlerine yeni binalar ya da umuma açık alanlar yapılması için kamunun tekelinde olan bir çalışmadır. Kentsel dönüşümü ele alan 6303 sayılı Kanun’da değişiklik yapılmasının nedeni 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremin ülkemizde çok fazla can kaybına yol açmasıdır. Bu nedenle kanun değişikliklerin öncelikli amacı yeni can ve mal kayıplarının önlenmesi adına depreme dayanıksız binaların yenilenmesidir. 6306 sayılı Afet Riskli Yapıların Yenilenmesi Hakkında Kanuna göre, kentsel dönüşüm kentteki afet riski taşıyan alanların belirlenip, sağlıklı ve de yaşanılabilir hale getirilmesidir. Kanun, Türkiye’nin her tarafındaki kent ve köylerdeki ekonomik ömrünü tamamlamış, yıkılma riski taşıyan binaların devletin sağladığı yapım kredisi, kira yardımı, belediye harç – vergi avantajlarını da kullanarak yeniden yapılmasını öngörmektedir. Kısaca kentsel dönüşümle kaçak yapılaşmanın önüne geçilmesi, depreme dayanıklı olmayan, ekonomik ömrünü doldurmuş binaların yeniden yapılarak olası doğal afetler sonucu oluşacak zararların en aza indirilmesi amaçlanmaktadır. Kentsel dönüşüm riskli binaların yıkılıp yeniden yapılması yanında, yerleşim yerlerinin kongre ve kültür merkezleri, park ve eğlence alanları gibi modern ihtiyaçlarının karşılanmasını da içermektedir. Kentsel dönüşüm kapsamında inceleme yapılırken riski binalar tespit edilebilir. Bu binalar malik tapusu ve kimliği ile müracaat ettiği takdirde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan kurumlar tarafından inceleme yapılırken tespit edilir. Bu başvuru malikler açısından zorunlu değildir. Ancak 6 Şubat depreminde de tanık olduğumuz üzere binaların incelenmesi hayati bir önem taşımaktadır. İlgili Makale: Yürütmenin Durdurulması kentsel donusum yasasi neler getirdi Kentsel Dönüşüm Yasasında Yapılan Değişiklikler Nelerdir? Kentsel Dönüşüm Yasası olarak adlandırılan 6306 sayılı yasada yapılan önemli yenilikler 09.11.2023 tarihli resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yapılan değişikliklere göre; İdare tarafından riskli yapının resen tespit edilmesi: Z emini, üzerindeki yapının dayanıksızlığı nedeniyle tehlikeli olan yapıların olduğu yerleşim alanları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından rezerv alanı olarak belirlenebilir. Bu alanlar can ve mal kaybına yol açma riski taşıdığından binaların kentsel dönüşüme sokulması gerekmektedir. Riskli yapının tespiti İdare tarafından yapılırken yeni düzenleme ile Kentsel Dönüşüm Başkanlığı tarafından da yapılabilecek hale gelmiştir. Eğer hak sahipleri riskli yapının tespit edilmesine engel olursa bu durumda mülki idare amirinin yazılı izni alınır. Bu kişiler illerde valiler ilçelerde kaymakamlardır. Yazılı izin alındıktan sonra kolluk kuvvetleri müdahale eder ve çilingir yardımıyla yapı açtırılır. Kentsel dönüşüm için gereken karar yeter sayısı: Eski düzenlemede kentsel dönüşüm kararında hak sahipleri olan kişilerin belli bir onay sayısı aranmaktaydı. Bu oran en az 2/3 çoğunluğun sağlanması idi. Ancak yapılan yeni düzenleme ile 2/3 oranında çoğunluk değil de artık salt çoğunluk aranmaktadır. Binaların yıkım süreçleri: Riskli bir yapı tespit edildikten sonra tahliye edilmesi gerekmektedir. Ancak bazen evde yaşayan kişiler zorluk çıkartabilir. Bu durumda kolluk güçleri yeni düzenleme ile müdahale edebilir hale gelecek ve risk tespiti yine de engellenmeye çalışılırsa yazılı izinle kapı çilingir vasıtasıyla açılacak. Ayrıca riskli yapının tespiti Kentsel Dönüşüm Başkanlığı tarafından da yapılabilir olacak. Son olarak riskli yapıların yıkımı konusunda önceleri Bakanlık yetkili iken artık Kentsel Dönüşüm Başkanlığı yetkili olacaktır. Ayrıca riskli bir yapının yıkılması için hak sahiplerine en fazla 90 günlük bir süre verilecektir. Bu süre hem tahliye hem de yıkım için verilecek olup ayrı ayrı bildirim yapılması öngörülmemiştir. Yapılacak mali yardımlar: Kentsel dönüşüm sürecinde hak sahiplerinin evlerini yıkabilmeleri ya da daha hızlı evi boşaltabilmeleri için bazı mali yardımlar yapılması öngörülmüştür. Yapılan düzenleme ile kira yardımının yanı sıra yapım için yardım ibaresi ile getirilmiştir. Tebligat esasları: Kural olarak tebligat yazılı olarak yapılırken, yeni düzenleme ile bu Riskli bir yapı hakkında her malike tek tek tebligat yapılmaması, tutanağın riskli yapıya asılarak ve maliklere e-devlet üzerinden bildirim yapılarak tebligatın yapılması öngörülmüştür. Bunun dışında yapılan değişiklik ile kentsel dönüşüme ilişkin karar muhtarlıklarda 15 gün süre ile ilan edilecek ve 15. Günün sonunda karar tebliğ edilmiş sayılacaktır. Kentsel dönüşüm kararlarına karşı itiraz süresi: Yeni düzenlemelere göre imar planlarına itiraz etmek mümkündür. Bu itiraz ilan ile yapılır. Şöyle ki; Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği il müdürlüğü 15 gün onaylı imar planlarını ilan eder. ilan süresi içinde hak sahipleri Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği il müdürlüklerine itiraz edebilir. Bakanlık bu itirazları 5 gün içinde kontrol eder ve itirazı reddederse karar kesinleşir. Yapı ve iskan ruhsatı: Yapı ve iskan ruhsatı imar sürecini hızlandıran bir husustur. Müracaat tarihinden itibaren 30 gün içinde projeye uygun yapı ruhsatı verilir. Bunun tamamlanmasının ardından 30 gün içinde de yapı kullanma izin belgesi verilecektir. Bu belgelerin verilmesi için mülkiyet belgelenmelidir. Masrafların maliklerden hisseleri oranında tahsilinin yapılması: Kural olarak riskli bir yapının tespit ettirilmesi, tahliye edilmesi, yıktırılması, yapımı çeşitli masrafları içerir ve mülk sahipleri de bu masrafları ödemek zorundadır. Hem yıkılacak riskli yapının değeri hem de yapılacak y
Kentsel Dönüşüm Yasası konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Kentsel Dönüşüm Yasası hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.