AvukatOfisi Ekibi

Tazminat Hukuku

Tarih: 12-01-2026

Kaza tespit tutanağına itiraz edilip edilemeyeceği hususu uygulamada tartışmalıdır. Bazı avukatlar sulh ceza hakimliğine, bazıları asliye hukuk mahkemesine itiraz edilebilir derken, itiraz edilemez durumunu savunanlar da vardır. Bir trafik kazası meydana geldiğinde kazanın oluş şekli hakkında anlaşırsanız polis çağırmadan kendi aranızda tutanak tutabilirsiniz. Bu durumda tutanakta kusuru siz değil sigorta şirketleri belirler. Eğer aranızda anlaşamaz iseniz ya da anlaşmalı tutanak tutamayacağınız haller varsa en önemlisi ölümlü yaralamalı bir kaza ise yetkili trafik zabıtası ( Jandarma – Polis ) gelerek tutanak tutar. Bu tutanağı uygulamada hemen alamazsınız genelde ertesi gün verirler aldığınızda bazen hem kazanın oluş şeklinin yanlış hem de kusurlu olmadığınız halde kusurlu gösterilmeniz durumları ortaya çıkabilir.

Trafik kazasının oluş nedenlerini, yol ve çevre şartlarını, iz ve delillerini, tarafların davranış şekillerini ve sürücülere, araca ve diğer yol kullanıcılarına ait bilgiler ve kazanın özeti ile krokisini içeren, adli tahkikata, beyanlar ve diğer esas olmak üzere düzenlenen tutanağa “Trafik Kazası Tespit Tutanağı” denir. Hem yolculardan kaynaklı hem de araç sürücülerinden kaynaklı olarak meydana gelebilecek trafik kazalarında temel etkenler aşırı hız, dikkatsizlik, kırmızı ışıkta geçme ve yaya geçidini kullanmama durumları olabilmektedir. Birden çok aracın dahil olduğu zincirleme kazalarda ise kusurun hangi tarafta olduğu olay yerinde ve sonrasında yapılan incelemeler sonucunda ortaya konulmaktadır. Kaza tespit tutanağına itiraz şu şekillerde yapılabilir;

• Trafik sigortaları nezdinde,
• Adli soruşturma (savcılık soruşturması) süresince,
• Sigorta tahkim komisyonunda,
• Mahkemede yürütülmekte olan dava (kovuşturma) aşamasında.

Olaya ilişkin deliller ve tanık bilgileri sunulabilmekte, olay yeri keşfi istenebilmekte ve kaza tespit tutanaklarının yerine geçecek bilirkişi raporu düzenlenmesi talep edilebilmektedir. Eğer kaza tespit tutanağının yanlış tutulduğunu düşünüyorsanız bu durumda derhal itiraz etmek gerekir ki mobbese kameraları incelensin, tanıklar dinlensin. Eğer daha sonradan ilave bir maddi delil bulundu ise bu durumda dosyanın işlem süresince itirazınızı gerekli mercilere yapabilirsiniz. Kaza tespit tutanağına ilişkin itirazlar kanuni süreleri içerisinde ve usulüne uygun hak sahipleri tarafından yapılır.

İlgili Makale: İnfaz Hesaplama

Makale İçeriği

Toggle

Kaza Tespit Tutanağı Nedir?

Kaza tespit tutanağı, trafikte en az iki aracın sadece maddi hasarlı bir kazaya karışmaları halinde, tarafların anlaşarak sigorta şirketi ya da polise gerek kalmadan, aralarında düzenlemiş olduğu tutanaktır. Kaza tespit tutanağı uyarınca tarafların kusur oranı hesaplanır. 1 Nisan 2008 tarihinden itibaren sadece maddi hasar ile sonuçlanan kazalarda, tarafların anlaşmalı olarak kendi aralarında tutanak tanzim etmeleri mümkün hale gelmiştir. Bu şekilde trafikteki beklemelerin ve zaman kayıplarının önüne geçilmiş ve vatandaşların tutanaklarını online olarak takip edebilmeleri olanak sağlanmıştır.

Diğer bir tanımla kaza tespit tutanağı, trafikte meydana gelen kaza sonrasında detaylı bir şekilde tutulan tutanağa denir. Resmi bir evrak niteliğindedir. Kaza tespit tutanağı kazaya karışmış iki sürücü tarafından veya gelen emniyet, jandarma gibi kolluk görevlileri tarafından tutulur. Bu tutanak daha sonrasında diğer evraklar ile birlikte sigorta şirketine ödemeleri için iletilir. Aynı zamanda ceza yargılaması yapılması durumunda davada en önemli delillerden biri olacaktır. Bu sebeple oldukça önemli bir evraktır. Kaza tespit tutanağını tarafların doldurabilmesi  bazı şartlar bulunmalıdır. Bunlar:

• Kazada maddi bir hasar bulunmalıdır.
• Sürücüler 18 yaşından büyük ve ehliyet sahibi olmalıdır.
• Yaralanma veya ölümle sonuçlanmış bir kaza olmamalıdır.
• Kaza kamu malına zarar vermiş olmamalıdır.
• Sürücülerden herhangi birinin alkol veya uyuşturucu kullanmaması gereklidir.
• Araçlardan birinin kamu aracı olmaması gereklidir.

Bu şartlardan biri eksikse trafik kazası tespit tutanağı emniyet veya jandarma ekipleri tarafından tutulmalıdır.

2918 sayılı Karayolları Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde trafik kazası tespit tutanağı; “kazanın oluş nedenlerini, iz ve delillerini belirleyen tutanak ” olarak nitelendirilmektedir.

Anayasa Mahkemesi, 15.04.2015 tarih ve 2013/7304 başvuru numaralı kararında trafik kazası tespit tutanağından; “tek başına hüküm kurmak için yeterli olmayan ve yalnızca ispat vasıtası olan” olarak bahsetmektedir.

Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 18/06/2019 tarih ve E:2018/4357, K:2019/9639 sayılı ilamında; ” Trafik Kazası tespit tutanağı, kazaya karışan taraflar arasında çıkabilecek cezai ve hukuki uyuşmazlıkların çözümüne esas olacak ve trafik zabıtasınca düzenlenecek bir belge ” olarak tanımlanmaktadır.

kaza tespit tutanagina itiraz nasil yapilir

Kaza Tespit Tutanağına İtiraz E-Devlet

Kaza tespit tutanağına itiraz e devlet üzerinden yapılamaz. Mahkemeye başvuru gereklidir. Trafik kazası tespit tutanağı taraflar tarafından tutulabilir. Fakat belirli şartların mevcudiyeti halinde emniyet veya jandarma ekipleri tarafından da düzenlenmektedir. Trafik kazası maddi hasarlı bir kaza değilse, sürücüler 18 yaşından küçük ve ehliyet sahibi değilse, yaralanma veya ölümle sonuçlanmış bir kaza mevcut ise, kazada kamu malına zarar verilmiş veya kazaya karışan sürücülerden herhangi birinin alkol veya uyuşturucu kullanması araçlardan birinin kamu aracı olması hallerinden biri mevcut ise tutanak taraflar yerine emniyet veya jandarma ekipleri tarafından tutulmalıdır.

Trafik kazası tespit tutanağı düzenlenirken tutanakta belirtilen tüm alanların eksiksiz şekilde doldurulması ve kazaya ilişkin bilgilerin doğruluğunu gösterir imzaların atılmış olması gerekmektedir. Aksi halde tutanağa itiraz mümkündür. Trafik kazası tespit tutanağına itiraz yolu elde edilmek istenen amaca ve kaza tespit tutanağının tutulma şekline göre değişkenlik göstermektedir.

Kazanın gerçekleşmesinin ardından tutanak ve kazaya ilişkin fotoğrafların sigorta şirketine gönderilmesi gerekmektedir. Sigorta şirketi ise ilgili evrakları Sigorta Bilgi ve Gözlem Merkezi’ne gönderir ve kusur oranı kazanın türüne ve kaza tespit tutanağında belirtilen bilgilere göre hesaplanır. Sigorta şirketi ise kazada sürücülerin hangi oranda kusurlu olduğunu belirtir. Kusur oranına ilişkin bir itiraz mevcut ise Sigorta Bilgi ve Gözlem Merkezi’ne, sigorta şirketinin belirttiği rapora 5 gün içerisinde itirazda bulunulabilir.

Sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler veya sigorta ettiren ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Birlik nezdinde Sigorta Tahkim Komisyonu oluşturulur. Eğer bir hakem kararı mevcut ise hakem kararının taraflara bildiriminden itibaren 10 gün içerisinde kusur oranına karşı itiraz mümkündür.”

İtiraz usulünde ise; Sigorta Tahkim Komisyonu’nun internet sitesinde yer alan başvuru formunun doldurulması, gerekli başvuru ücretini yatırması ve bunu gösterir dekontun sunulması gerekmektedir.

Ayrıca kolluk tarafından düzenlenen tutanaktaki kusur oranına itiraz da mümkündür. Öncelikle kusur oranına itiraz Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü’ne yapılabilir. Tutanağa ek olarak para cezasının da mevcut olması halinde tutanağın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde sulh ceza mahkemesine itiraz yolu bulunmaktadır.

Buna ek olarak kazada kusurun bulunmaması veyahut hatalı yer alması gibi nedenlerle hukuki yararın bulunması durumunda kamera kayıtları, kaza izlerinin görüntüsü gibi deliller toplanıldıktan sonra tespit davası açılabilmektedir. Kaza tespit tutanağına itiraz için deliller toplandıktan ve dava açıldıktan sonra mahkemeden olay yerinde tespit yapılması için keşif istenilir. Toplanan bu deliller mahkemenin belirlediği alanında uzman bilirkişiler tarafından incelenir ve bir bilirkişi raporu olarak sunulur. Buna ilişkin karar taraflara ve sigorta şirketine bildirilerek hak kaybı yaratmasının önüne geçilir.

Bir başka yol olan dava açılmadan veya delillerin sunulması aşamasına gelinmeden önce, delillerin kaybolma riski ya da sunulmasıyla ilgili zorluklar yaşanmasının önüne geçmek amacıyla delillerin hemen incelenip kayıt altına alınması delil tespiti olarak adlandırılmaktadır.

Tespit davasında hukuki durumun kurulması, değiştirilmesi veya ortadan kaldırılması amaçlanmaktayken; delil tespitinde ise maddi olayların belirlenmesi amacıyla yapılan bir işlem bulunmakta ve bu tespit ile ilgili davayla doğrudan bağlantı oluşturmaktadır. Delil tespitinin mahkeme kararları kesin hüküm oluşturmaması nedeniyle bağımsız bir dava konusu olamaz ve ıslah yoluyla bir dava haline dönüştürülemezdir. Ancak tespit davası sonucunda verilen karar kesin hüküm niteliği taşımakta ve aynı amaca ilişkin farklı usullere sahiplerdir.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi

Esas: 2024/5427

Karar: 2024/9718

Tarih: 2024-12-09

Özet:

Maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağının iptali ve düzeltilmesi talebi, niteliği itibarıyla bir tespit davasıdır.

Somut olayda, Ankara Bölge Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenen 01.05.2023 tarihli maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağının iptali istenmiştir.

Bu tür talepler, idari para cezasına itiraz niteliğinde olmayıp, doğrudan tutanaktaki kusur ve kaza tespiti içeriğinin düzeltilmesine yöneliktir.

Bu nedenle, uyuşmazlığın Sulh Ceza Hakimliği önünde değil, Asliye Hukuk Mahkemesinde tespit davası olarak görülüp sonuçlandırılması gerekir.

YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

• Ankara 43. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.05.2023 Tarihli ve 2023/187 Esas, 2023/172 Karar Sayılı Kararı

Talebin niteliğinin, talep eden hakkında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle Ankara Bölge Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünce düzenlenen 01.05.2023 tarihli “Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı”nda belirlenen kusur durumuna ve tutanağı itiraz mahiyetinde olduğu, trafik kazaları nedeniyle yetkili birimler tarafından düzenlenen suç tespit ve ceza tutanaklarına karşı tebliğden itibaren 15 gün içerisinde kazanın meydana geldiği yer Nöbetçi Sulh Ceza mahkemesine itirazda bulunulması gerektiği hususunun 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (2918 sayılı Kanun) 81 ve 114 üncü maddelerinde açıkça düzenlendiği, ayrıca ceza veya hukuk davası (tazminat) açılması halinde yargılama aşamasında da kusur tespiti yapılmasının mümkün olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

• Ankara 4. Sulh Ceza Hakimliğinin 07.09.2023 Tarihli ve 2023/8971 Değişik İş, 2023/8971 Karar Sayılı Kararı

2918 sayılı Kanun’un ilgili maddelerinde tutanağın trafik zabıtasınca düzenleneceği belirtilmiş olup tutanağa Sulh Ceza Hakimliklerinin veya başka mahkemede itiraz edilebileceğine ilişkin hüküm olmadığı, Trafik Kazası Tespit Tutanağı delil gösterilerek açılacak olan ceza davası veya hukuk davasının görülmesi sırasında tutanağın gerçeği yansıtmadığı ileri sürülerek itiraz edilebileceği, açılmış bir dava yokken salt tutanağa itiraza edilebileceğine ilişkin hüküm mevcut olmadığı, yapılan başvurunun, konusu kaza tespit tutanağına itirazın Hakimlikçe incelenebilecek kararlardan olmaması gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

GEREKÇE

• Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına itiraz ve aleyhine düzenlenen tutanağın düzeltilmesi istemine ilişkindir.

• İlgili Hukuk

2918 sayılı Kanun’un 83 üncü maddesi, 18.07.1997 tarihli Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe gire Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 154 üncü ve 165 ncı maddeleri,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 2 nci, 4 üncü, 106 ncı ve 400 üncü maddeleri

• Değerlendirme

Somut olayda, Ankara Bölge Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü-Trafik Düzenleme ve Denetleme Büro Amirliği’nin 01.05.2023 tarih, 97003 kaza sıra numaralı maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağının iptaline karar verilmesinin talep edildiği, talebin tespit davası niteliğinde olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Ankara 43. Asliye Hukuk Mahkemesince görülerek sonuçlandırılması gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Ankara 43. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,09.12.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.

Kaza Tespit Tutanağı Uygulaması

Hazine Müsteşarlığı’nın 2007/27 sayılı genelgesi ile 1 Nisan 2008 tarihinden itibaren yalnızca “maddi hasar” ile sonuçlanan kazalarda, tarafların anlaşmalı olarak kendi aralarında tutanak tanzim etmeleri olanaklı hale gelmiştir. Konuya ilişkin belirlenmiş süreç adımlarının işletilmesi neticesinde Bahsi geçen tutanaklar kullanılarak; kazaya karışan araç sürücülerinin kazanın meydana gelmesindeki kusur oranları belirlenmektedir. Konuya ilişkin belirlenmiş süreç adımlarının işletilmesi neticesinde Bahsi geçen tutanaklar kullanılarak; kazaya karışan araç sürücülerinin kazanın meydana gelmesindeki kusur oranları belirlenmektedir.

• Sürücü belgesiz motorlu araç kullanılıyorsa veya yetersiz sürücü belgesi ile motorlu araç kullanılıyorsa,
• Sürücüde yaş küçüklüğü varsa,
• Sürücüde alkol veya akıl sağlığı şüphesi varsa,
• Kazaya karışan araçlardan biri veya daha fazlası kamu kurumlarına ait ise,
• Kamu kurumlarına ait eşyada zarar meydana gelirse,
• Trafik Kazasında sadece 3 üncü kişilere ait eşyalara zarar gelirse,
• Kazaya karışan araçlardan birinin veya birkaçının trafik sigortası yok ise,
• Trafik kazası ölüm ve/veya yaralanma ile sonuçlanmışsa.

kaza tespit tutanagina itiraz suresi

Kaza Tespit Tutanağına İtiraz Usulü

Eğer ilgili tutanakla beraber para cezasına da çarptırılmışsanız itirazınızı  (tutanağı düzenleyen görevlinin bağlı olduğu birimin ki ) genelde bu kazanın meydana geldiği yer oluyor Trafik Mahkemelerine büyükşehirler haricinde Trafik Mahkemeleri olmadığı için Sulh Ceza Mahkemelerine yapmalısınız. Bazen ceza mahkemeleri memurun yaptığı hatalı idari işleme itiraz gibi düşünerek İdare Mahkemesine dava açılmasını belirtmekte iseler de Uyuşmazlık Mahkemesi bu konuda İdari Yargının görevli olmadığını kesin olarak belirtmiştir. Ancak uygulamada para cezası nadiren verildiğinden bu yöntem nadiren kullanılır ayrıca bu yöntem ile tutanağı dolaylı yoldan iptal ettirmiş olursunuz. Cezaya konu işlem örneğin kırmızı ışıkta geçmek ise geçilmediği mahkeme kararı ile ispatlanarak dolaylı olarak tutanakta kusur verilen işlem iptal edilmiş olur.

Eğer kaza yaralamalı ve ölümlü bir kaza ise ceza kovuşturmasına konu olacak nitelikteyse itirazınızı orada da yapabilirsiniz ancak kovuşturma genellikle geç başladığı için ileride sıkıntı yaşanabilir bazı ölümlü kazalarda savcılık zaten olaydan hemen sonra kaza zaptı olmasına rağmen kendiliğinden keşif yaparak kaza tespit tutanağının aksine bir bilirkişi raporu alabilmektedir. Böyle bir raporun olup olmadığını takip etmeniz faydalı olur.

Bunun haricinde yeni bir olay ise kaza mahallinde yetkili olan  Hukuk Mahkemesine başvurarak bilirkişi incelemesi yapılmasını isteyebilirsiniz. Tavsiyem üçlü bilirkişi talep etmeniz çok zaman zaptı düzenleyen polis memuru yerine başka bir polis memurunu görevlendiriyorlar bazen meslektaş dayanışması olabiliyor. Sonuçta alacağınız yeni rapor hiçbir zaman kesin kusur oranını gösterir bir rapor anlamına gelmemektedir siz ya da karşı taraf dava açar ise mahkemece yeniden kusur incelemesi yapılabilir.

Eğer davaya konu edilebilir bir maddi değer var ise hukuk mahkemeleri bazı durumlarda henüz dava açılmamış olan hallerde delil tespiti esas hakkındaki davaya bakacak olan mahkemeden isteneceğinden dava değere bağlı dava mahiyetinde olacağı ve HMK 2.maddesine göre görev Hukuk Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verebilmektedir. Dolayısıyla doğrudan dava açarak ya da size karşı dava açılmasını bekleyerek davada itirazlarınızı belirtip kusur değerlendirmesinin yapılmasını talep edebilirsiniz. Her durumun özelliğine göre en doğru karar avukata danışarak kaza sonrası olabilecek ihtimallere göre sağlıklı bir değerlendirme yapmak olacaktır.

Kaza tespit tutanağına itiraz dan anlaşılması gereken tutanakta yer alan hatanın mahkeme yolu ile düzeltilmesi olup tutanağın tekrar itiraz üzerine yeni baştan düzenlenmesi uygulaması yoktur.

Kaza Tespit Tutanağına İtirazı Nasıl Yapılır?

Kaza Tespit Tutanağına itiraz bakımından iki farklı yol izlenebilmektedir. Bu iki yol şöyledir;

–

Sulh Ceza Hakimliğine İtiraz Yolu

Trafik kazası tespit tutanağına itiraz yapılması mümkündür. Trafik kazası tespit tutanağına itiraz dava yoluyla yapılabilir. Asıl uygulamada önemli olan konu budur. Trafik kazası tespit tutanağına itiraz:

• Trafik kazası tespit tutanağı kolluk görevlileri tarafından düzenlenirse artık resmi belgedir ve itiraz edilebilir.
• Trafik kazası tespit tutanağına itiraz Sulh Ceza Hâkimliğine yapılır.
• Dava açıldıktan sonra trafik kazasının gerçekleştiği yerde keşif yapılır.
• Kamera kayıtları toplanır, görgü tanıkları ve diğer deliller toplanır.
• Sulh Ceza Hâkimliğinin seçeceği bir bilirkişi tarafından olay detaylı bir şekilde incelenir. Trafik kazası tespit tutanağı bilirkişi raporuna aktarılır.
• Bilirkişi raporunun ardından kaza tespit tutanağı itirazı karara bağlanır.
• Süreç, avukat tarafından yönetilirse hızlı bir süreç olur.

Uygulamada ise arasında halen işbu hususun tartışıldığını görmekteyiz. İlk derece mahkemelerince görevsizlik kararı verilebildiği gibi sulh ceza hakimliklerince, karar verilmesine yer olmadığı kararı da verilmektedir.

Uyuşmazlık Mahkemesi E: 2018/375 K: 2018/435 T: 25.06.2018 künyeli kararında trafik kazası tespit tutanağına itiraz davaların Sulh Ceza Hakimliklerince görüleceğini ifade etmiştir. Gerçekten anılan kararında Uyuşmazlık Mahkemesi: “Bu düzenlemelere göre, trafik kazası tespit tutanağı, kazaya karışan taraflar arasında çıkabilecek hukuki uyuşmazlıkların çözümüne esas olacak ve trafik zabıtasınca düzenlenecek bir belge olup, idari işlem niteliği de bulunmayan bu belgenin, adli yargı yerlerinde çözümlenecek uyuşmazlıkların görümü sırasında o mahkemelerce değerlendirilecek olduğundan, ölümlü/yaralamalı maddi hasarlı kaza tespit tutanağına yönelik davanın idari yargı yerinde görülmesi olanağı bulunmamaktadır. Bu durumda, davacı tarafından; trafik kazası tespit tutanağına itirazen açılan ve idari yargı yerinde görülmesi olanağı bulunmayan davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, İzmir 5. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile İzmir 4. Sulh Ceza Hakimliğince verilen 23.02.2018 gün ve D.İş:2018/1314 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.” kararı vermiştir.

Kaza tespit tutanağı, araç sürücülerinin kusur oranlarını tam olarak göstermeyebilir. Kusurlar, sigorta şirketleri tarafından belirlenir. Sigorta şirketleri kusur oranını belirlerken hata yapabilir. Bu durumda, trafik kazası tespit tutanağına itiraz şu şekilde yapılır:

• Trafik kazası tespit tutanağına itiraz yapmak için ilk olarak Sigorta Birliği Merkezi’ne ait olan online siteye giriş yapın ve kaza tespit tutanağı itiraz formunu doldurun ve  Sigorta Birliği Merkezi’ne gönderin.
• Sigorta şirketleri kusur oranı değerlendirmesi yapacaktır.
• Eğer, şirketler tarafından kusurlar onaylanırsa ve anlaşma sağlanırsa size bilgi verilir.

–

Asliye Hukuk Mahkemesine İtiraz Yolu

Kaza sonrası eğer tutanağa itirazımız varsa öncelikle eldeki delilleri toplamamız gerekir. Bu deliller kamera kayıtları, görgü tanıkları veya araçlar üzerindeki kaza izleridir. Bu deliller toplandıktan sonra bir dava dilekçesi oluşturulur ve “Asliye Hukuk Mahkemesi”nde tespit davası açılması suretiyle kişi hakkını arar. Kişi dosyada olayı anlatarak kazada alınan ifadeler deliller olay yeri fotoğrafları, varsa şahitleri de dosyasına ekleterek kazada haklılık payı veya kusur incelemesi ister. Ancak bu süreç uzmanlık gerektiren bir alan olduğu için sürecin bir avukatla yönetilmesi elzemdir. Davayı açan taraf bir hata yapması durumunda davasının reddiyle karşı karşıya kalma ihtimali doğacaktır. Böyle bir durumda kişi haklı dahi olsa, yargılama giderlerine mahkum olma ihtimali doğacaktır. Daha az tercih edilen yol ise Asliye Hukuk Mahkemesinden delil tespiti talebinde bulunma yoludur. Bu yol bir dava yolu değildir. HMK’nın 400. Maddesindeki düzenleme gereğince delil tespiti istemi bir hukuki koruma müessesesidir. Trafik kazası sonrasında tutulan kaza tespit tutanaklarının yanlış olması sebebi ile hak kaybına uğradıklarını düşünen kişiler bu yola başvurabilirler. Delil tespitinde;

• Tanık dinlenilebilir,
• Keşif ve bilirkişi delillerinden yararlanılabilir,
• İlgili 3. kişi, kurum ve kuruluşlara müzekkere yazılmak suretiyle 3. kişi ve kurumlarda bulunan delillerin getirtilmesi istenebilir.

Bununla birlikte delil tespiti talebinde bulunulabilmesi için kişinin bu tespite sebep veren bir hukuki yararı bulunmalıdır.

kaza tespit tutanagina itiraz

Kaza Tespit Tutanağına İtiraz Dilekçesi

Ankara … Asliye Hukuk Mahkemesi Hakimliği’ne

Davacı:

Vekili:

Davalı:

Konu:

• … tarihli kaza tespit tutanağına ilişkin itirazlarımızın değerlendirilmesi.
• Dosyada sunulan deliller ışığında bilirkişi incelemesi yapılması.
• …

Hukuki Nedenler: 4857 Sayılı İş Kanunu, 1475 Sayılı İş Kanunu , 6100 Sayılı HMK ve ilgili mevzuat hükümleri

Hukuki Deliller   :

• Tanık ( Tanık isim ve adresleri gerektiği taktirde bildirilecektir. )
• Bilirkişi İncelemesi
• Keşif
• Yemin
• Diğer her türkü yasal delil

Sonuç :

Yukarıda arz ve izah edilen ve re’sen gözetilecek nedenlerle kaza tespit tutanağının iptaline ve tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekil eden adına arz ve talep ederiz. 02/11/2021

Davacı Vekili

AvukatOfisi Ekibi

Sulh Ceza Hakimliğine

İtiraz Eden:

İtiraza Konu Tutanağın

Tanzim Tarihi:

Tebellüğ Tarihi:

İtiraz Konusu   : Trafik denetleme şube müdürlüğü, …………. amirliğinin ……/…../…. tarihli tespit tutanağına itirazım hakkındadır.

Açıklamalar:

• …./…./…. tarihinde benim sevk ve idaremdeki ……………. PLAKALI ticari araç ile T. Oto İle ………………….. İstikametine seyir ederken. Sürücü …………………’            nın sevk ve idaresindeki  …. resmi plakalı oto ile ………….. kavşağını geçerken çarpışma oldu. Benim kullanmakta olduğum …………………….Caddesi tek yön anayol olmaktadır.
• ………. plakalı araç sürücüsü girilmez ve dönülmez levhası bulunan sokağa girerek ana yolda kaza yapmama sebep olmuştur. Kaza olduğu zaman trafik polis memurları olay yerine geldiler ve kaza tutanağı tutuldu. Kazada …………………. plakalı araç sürücüsü kusurlu olduğu halde trafik polis memurları beni de kusurlu taraf olarak göstermişlerdi.
• Olay ile ilgili şahidim bulunmakta ve olay ile ilgili fotoğraflarda ekte mevcuttur. Ben tutulan tutanağını taraflı olduğunu düşünmekteyim. Bu yüzden bu tutanağa itiraz için bu adli dilekçeyi yazmak elzem olmuştur.

Deliller: Nüfus Kayıt Örneği , Kaza Tutanağı, Olayla İlgili Fotoğraflar

Sonuç ve İstem: Yukarıdaki ifademde izah ettiğim üzere …../…./…. tarihinde karakoldan tarafıma verilen MADDİ HASARLI TRAFİK KAZASI TESPİT TUTANAĞINA iş bu adli dilekçem ile itiraz etmekteyim. Kazaya sebebiyet veren ……………….. PLAKALI araç sürücüsü olması nedeni ile söz konusu KAZA TESPİT TUTANAĞINA itiraz etmekteyim. Bunun için gerekli olan işlemlerin bu dilekçem ile yapılmasını arz ve talep ederim. …../…./……

İsim Soyisim

İmza

Kaza tespit tutanağına itiraz etmek için AvukatOfisi Ekibi ile irtibata geçebilirsiniz.

Kaza Tespit Tutanağına İtiraz Edilebilir Mi?

Trafik kazası tespit tutanağı, bir idari yaptırım veya tedbir niteliğinde bulunmayan durum tespitinden ibarettir. özel Kanunlarla çözümü Sulh Ceza Hakimliklerine bırakılmamış, idari yaptırım veya tedbir niteliği de bulunmayan trafik kazası tespit tutanağının, adli veya idari yargı yerlerinde çözümlenecek uyuşmazlıkların görülmesi sırasında, o mahkemelerce değerlendirilecek bir tutanak olduğundan, kaza tespit tutanağına yönelik iptal isteminin, bu açıdan da Sulh Ceza Hakimliğinde görülmesi olanağı bulunmamaktadır

Trafik kazası tespit tutanağı, tek başına durum tespitinden ibaret olmakla mahiyeti itibarıyla ileride çıkabilecek uyuşmazlıklarda, davanın konusuna göre adli ya da idari yargı yerinde dayanak olduğu uyuşmazlık çözümlenirken incelenebilecektir. Diğer bir anlatımla trafik kazası kaza tespit tutanağı, dayanak olduğu asıl uyuşmazlık görülürken içeriği ve şekil şartları itibariyle itiraza konu edilebilecektir.

• Yargıtay 19. Ceza Dairesi tarafından konuyla ilgili verilen 16.06.2021 tarih ve E:2020/3135, K:2021/6717 sayılı kanun yararına bozma kararı özetle şöyledir; “ Trafik kazası tespit tutanağı, bir idari yaptırım veya tedbir niteliğinde bulunmayan durum tespitinden ibarettir. İdari yaptırım veya tedbir niteliği de bulunmayan bu belge, adli veya idari yargı yerlerinde çözümlenecek uyuşmazlıkların görülmesi sırasında, o mahkemelerce değerlendirilecek bir tutanak olduğundan, kaza tespit tutanağına yönelik iptal isteminin, bu açıdan da Sulh Ceza Hakimliğinde görülmesi olanağı bulunmamaktadır. Trafik kazası tespit tutanağı, mahiyeti itibarıyla ileride çıkabilecek uyuşmazlıklarda, bir idari işleme veya adli yargının görev alanına giren konularda bir mahkeme kararına konu edildiği takdirde, ilgililerce idari işlem veya adli mercilerce verilen kararın kanun yolu incelemesinde, itirazların ileri sürülebileceği belge olduğu anlaşılmakla; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, Aksaray 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 26/07/2019 tarihli ve 2019/1890 değişik iş sayılı kararının CMK’nın 309/4-a maddesi uyarınca kanun yararına BOZULMASINA “
• Benzer uyuşmazlıkta Yargıtay 7. Ceza Dairesi tarafından verilen 02.11.2021 tarih ve E:2021/25295, K:2021/14114 sayılı kararda; “ trafik kazası tespit tutanağının adli yargı yerlerinde çözümlenecek uyuşmazlıkların çözümü sırasında mahkemesince değerlendirilebileceği ve yalnızca kaza tespit tutanağına yönelik iptal isteminin Sulh Ceza Hakimliğince görülmesi olanağı bulunmadığı “ yazılıdır.
• Konuyla ilgili Uyuşmazlık Mahkemesi kararı şöyledir; “ Mevzuat kısmında ayrıntılı olarak belirtilen düzenlemelere göre, trafik kazası tespit tutanağı, kazaya karışan taraflar arasında çıkabilecek hukuki uyuşmazlıkların çözümüne esas olacak ve trafik zabıtasınca düzenlenecek bir belge olup, idari işlem niteliği de bulunmayan bu belgenin, adli yargı yerlerinde çözümlenecek uyuşmazlıkların görümü sırasında o mahkemelerce değerlendirilecek olduğundan, 09/08/2020 tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağının iptali istemine yönelik davanın idari yargı yerinde görülmesi olanağı bulunmamaktadır.”
• Konuyla ilgili İstanbul 1. Sulh Ceza Hakimliği tarafından verilen 14/9/2022 tarih ve 2022/5943 D. İş sayılı karar şöyledir:

kaza tespit tutanagina itiraz sulh ceza

Kaza Tespit Tutanağı Nasıl Düzenlenir?

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 156.maddesine göre;

• Örneğine uygun olarak kaza yerinin durumu, iz ve deliller, kazaya karışan sürücüler, varsa ölü veya yaralılar, hasar veya zarar, gün ve saat ile gerekli görülen diğer hususlar belirtilmek üzere düzenlenir ve olay yerinin durumu bir krokide gösterilir. Tutanağa kazazedelerin olay yerindeki ölüm veya yaralanma durumu işlenir.
• Trafik kazası tespit tutanağı; soruşturma evrakına eklemek, dosyasında saklamak ve sayısına göre taraflara verilmek üzere yeter sayıda düzenlenir.
• Trafik kazası tespit tutanağının düzenlenmesi ile tutanakta yer alan bilgilerin bir veri tabanında toplanmasına ve bu bilgilerin ilgili taraflarla paylaşımına ilişkin usul ve esaslar emniyet genel müdürlüğünce belirlenir.
• Trafik kazası tespit tutanağı düzenlemeye 154.maddenin a bendi gereğince trafik zabıtası ve genel zabıtanın görevli personeli yetkilidir.
• Tutanaklar en az iki görevli tarafından düzenlenir. Hafif yaralanmalı veya hasarı kazalarda tek görevli tarafından rapor şeklinde de düzenlenir.
• Tutanak düzenleyenler, tutanakta taraflar için kusur oranı belirtmeksizin sadece kazanın oluşumunda kimin hangi trafik kuralını ihlal ettiğini belirtirler.
• Karayolu üzerinde ölüm veya yaralanma ile sonuçlanıp, olay yerindeki iz ve delillerin tespit ve değerlendirilmesi sonucunda trafik kazası olduğu anlaşılan durumlarda; kazaya karışan taraf veya unsurlardan birinin, birkaçının ya da tamamının olay yerinden ayrılmış olması halinde de trafik kazası tespit tutanağı düzenlenir.
• Önceden medyana gelmiş veya olay yerinden kaldırılmış araçların karıştığı ve yalnız maddi hasarla sonuçlanan kazalar için trafik zabıtası ve genel kollukça hasar tespitine dair kazaya karışanlara verilmek üzere tutanak veya rapor düzenlenmez. Bu durumlarda hasar tespitleri ilgililerin sigortalarına veya yetkili mahkemelere başvurmaları suretiyle yapılır.
• Can, mal ve trafik güvenliğini etkileyen veya yolun trafiğe kapandığı maddi hasarlı trafik kazalarında, kazaya karışanların kazanın oluşuna göre iz ve delilleri işaretleyerek, mümkün olduğu takdirde olay yerinin fotoğraflarını çekerek araçlarını en yakın ve uygun yerlere çekmeleri
• Karayolu üzerinde birden fazla sayıda aracın karıştığı sadece maddi hasarla sonuçlanan ve tarafların bu yönetmelik çerçevesinde Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı düzenlemediği trafik kazalarında, taraflara ait araçlardan en az birinin olay yerinde bulunması ve olay yerindeki iz ve delillerden kazanın oluşu ile o yerde meydana geldiğine kanaat getirilmesi hallerinde görevlilerce trafik kazası tespit tutanağı düzenlenir.

Trafik Kazası Tespit Tutanaklarında Yer Alması Gereken Hususlar

Çok sayıda tespit tutanağı taraflarca eksik veya hatalı olarak doldurulmaktadır. Ülkemizde kazaların sıklığı, ölüm ve bedensel zararların fazlalığı dikkate alınarak, trafik görevlilerine sık sık eğitimler verilmesi; daha özenli davranmaları sağlanmaktadır. Öte yandan tutanakların biçimi de genellikle elverişsizdir.  Bu konuda yeni bir çalışma yapılmalı ve daha ayrıntılı tablolar oluşturulmalıdır. Ayrıca, çoğu trafik görevlilerinin elle doldurdukları tutanaklardaki yazıların okunmasında güçlük çekilmektedir. Yaygın deyimiyle kargacık burgacık el yazıları yerine, tutanaklarda kitap harflerinin kullanılması için görevliler uyarılmalıdır. Kaza tutanaklarında mevcut bulunması gereken hususlar şöyledir;

• Olay yerinin özellikleri
• Yol ve hava durumu, zeminin kaygan ve ıslak olup olmadığı
• Çarpma ve çarpışma noktası
• Olay yerinin meskûn mahal olup olmadığı
• Zeminde fren izi olup olmadığı ve fren mesafesi
• Araçların durumu, plakaları, özellikleri ve araç sahibinin adı ve unvanı
• Sürücülerin kimlikleri, ifadeleri
• Görgü tanıklarının ifadeleri araçlarda teknik arıza bulunup bulunmadığı
• Kazada ölen veya yaralanan kişilerin adları ve kimlikleri
• Araçların sigorta bilgileri

Kaza Tespit Tutanağı İtiraz Zamanaşımı Süreleri

• Maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına itiraz: Meydana gelen trafik kazası sonucunda sadece aracınızda bir maddi hasarın mevcut olması durumunda Maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına itiraz süresi 2 yıldır.
• Yaralamalı trafik kazası tespit tutanağına itiraz: Meydana gelen trafik kazası sonucunda maddi hasarın yanında kişilerin yaralanması durumunda Yaralamalı trafik kazası tespit tutanağına itiraz süresi8 yıldır.
• Ölümlü trafik kazası tespit tutanağına itiraz: Meydana gelen trafik kazası ölümlü bir kaza ise tespit tutanağına itiraz süresi 15 yıldır.

Kusurum Olmamasına Rağmen Kaza Tespit Tutanağında Kusurlu Görünüyorsam Ne Yapabilirim?

Kazanın meydana gelmesinden sonra taraflarca kaza tespit tutanağı doldurulur. Bu aşamada genellikle taraflar olayı aleyhlerine olan hususlara değinmeden doldurmaya çalışırlar ve bu sebeple genellikle olay yerine gelen polisler tarafından bir “maddi hasarlı trafik kaza tespit tutanağı” tutulması ile sonuçlanır. Polis ekiplerince tutulan tutanaklarda da bazen tarafların yanlış anlatımlarından kaynaklı olarak hatalar mevcut olabilmektedir. Bunun sonucunda kazada kusurunuz olmadığı halde bile kusurlu olarak adledilebilirsiniz.

Bu durumu düzeltebilmenin yolu kaza tespit tutanağına itiraz yoludur. Böyle bir durumla karşı karşıya kalmanız durumunda ve herhangi bir itirazda bulunmamanız halinde kusurunuz olmamasına rağmen karşı tarafın arabasının kendi sigortanız tarafından karşılanmasına veya kendi aracınızın hasarlarının karşı tarafça karşılanmamasına sebep olabilmektedir. Bu nedenle süresi içinde ilgili kaza tespit tutanaklarına itirazda bulunmanız ileride doğacak olan hak kayıplarının önüne geçebilmektedir. Kolluk kuvvetleri olmadan düzenlenen kaza tespit tutanağına itiraz edilebilir. Aşağıdaki olayların mevcut olması durumunda kişi kaza tespit tutanağına itiraz edebilmesi mümkündür;

• Ehliyetsiz bir sürücünün olması
• Sürücünün ehliyetinin araca uygun olmaması
• Sürücü reşit değil ise
• Alkol ve uyuşturucunun mevcut olması
• Akli denge problemi olan tarafın mevcut bulunması
• Resmi plakalı aracın bulunması
• Kamu ve devlet mallarının zarara uğraması
• Zorunlu trafik sigortasının olmaması durumunda
• Yaralanma ve ölüm olması

Kaza Tespit Tutanağı Doldururken Dikkat Edilmesi Gerekilenler

• Trafik kazası yapan araçlar yerinden hareket ettirilmemeli ve hasar durumları farklı açılardan mutlaka fotoğraflanmalıdır.
• Kazaya karışan araç sürücülerinin ruhsat ve sürücü belgesi fotoğrafları çekilmelidir.
• Kazaya karışan sürücülerin tutanakta ıslak imzası bulunması şarttır. Bu nedenle tutanak fotokopi ile çoğaltılmış olsa da mutlaka taraflar tarafından tekrar imzalanmalıdır. Aksi halde tutanak geçersizdir.
• Tutanak üzerindeki tüm bilgiler dikkatle okunmalı ve belge bu bilgilere uygun şekilde eksiksiz olarak doldurulmalıdır.
• Belgede trafik poliçe numaraları ve ilgili sigorta şirketleri mutlaka belirtilmelidir. Aksi halde poliçe tespit edilemeyeceği için tutanak geçerliliğini kaybedecektir.
• Trafik kazası kusur oranı belirlenebilmesi ve yapılan incelemelerde herhangi bir sorun çıkmaması için kazanın meydana geliş şekli açıklayıcı şekilde yazılmalı ve kaza krokisi çizilmelidir.

Kaza Tespit Tutanağı Sonrası Süreç

Kanunlarımızda polisin tuttuğu kusur oranına itiraz hususunda bir hüküm bulunmamaktadır. Fakat uygulamada polisin tuttuğu kusur oranına itiraz farklı şekillerde yapılmaktadır. Bunlar;

• Polis tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağına öncelikle Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü nezdinde itiraz etmeniz ve bu tutanağın düzeltilmesini talep edebilirsiniz.
• Kazanın gerçekleştiği yer Sulh Ceza Hakimliğine itiraz edebilirsiniz.
• Son çözüm ise Asliye Hukuk Mahkemesine dava açmaktır.
• Trafik kazası sonrasında kazaya karışan araç sahiplerinin doldurduğu kaza tespit tutanakları, sigorta şirketlerinin hasar departmanına iletilir. Sigorta şirketleri en geç takip eden ilk iş günü sonuna kadar tutanağı ve varsa kazanın fotoğrafları elektronik ortamda Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM)’ne iletir.
• Kaza tespit tutanakları, SBM sistemine girilmesini takip eden 3 iş günü içinde taraf sigorta şirketi kendi kusur oranı değerlendirmesi yapar. Bu oranlar kazaya karışan her bir araç için %0, %50 ve %100 şeklindedir. Eğer şirketler arasında mutabakata varılır (tüm şirketler tarafından aynı kusur oranları verilirse) ise dosya sonuçlanır.
• 3 iş günü içerisinde taraflar mutabakata varamazsa (en az bir şirket tarafından farklı kusur verilirse) dosya, Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu’na (https://www.sbm.org.tr/)iletilir. Komisyon, 3 iş günü içerisinde ilgili dosyayı sonuçlandırır.
• Dosya sonuçlandıktan sonra araç sahibi sigortalılara dosyanın sonuçlandığına dair cep telefonu ya da e-posta yolu ile bilgilendirme mesajı atılır (Tutanak üzerinde her iki bilgi de mevcut ise hem e-posta hem de SMS ile bilgilendirme yapılır).

İlgili Makale: Belli Hakları Kullanmaktan Yoksun Bırakılma

Avukat AvukatOfisi Ekibi

AvukatOfisi Ekibi, AvukatOfisi Ekibi Bürosu’nun kurucusudur.

Avukat AvukatOfisi Ekibi

, lise eğitimini Bursa Polis Koleji’nde tamamladıktan sonra yüksek öğrenimine Ankara Polis Akademisi’nde başlamış ve 2011 yılında ayrılmıştır. Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne başlayarak başarı bursu ile üç yılda dönem ikincisi olarak mezun olmuştur.

Hukuki tavsiye değildir. Herhangi bir konuda bilgi almak istiyorsanız mutlaka avukatınıza danışmanız gerekmektedir.