İmar Planı Değişikliği
İmar Planı Değişikliği İdare Hukuku Tarih: 11-04-2025 İmar planı değişikliği , nazım veya uygulama imar planlarının ihtiyaca cevap vermediği ve uygulamasında problem çıkan durumlarda; planın bir kısmının değiştirilmesi amacıyla yapılır. İmar planı tadilat teklifini onaylayan merci, yine o bölgedeki plan yapma yetkisi ne sahip olan idaredir. Plan tadilatları , plan yapma yetkisine sahip kurum tarafından yapılabildiği gibi maliklerin başvurusu üzerine de gerçekleştirilebilir. İmar kelimesi köken olarak Arapça’dan gelmekte olup bayındırlaşma, bayındır duruma getirme anlamına gelmektedir.
İmar Planı Değişikliği İdare Hukuku Tarih: 11-04-2025 İmar planı değişikliği , nazım veya uygulama imar planlarının ihtiyaca cevap vermediği ve uygulamasında problem çıkan durumlarda; planın bir kısmının değiştirilmesi amacıyla yapılır. İmar planı tadilat teklifini onaylayan merci, yine o bölgedeki plan yapma yetkisi ne sahip olan idaredir. Plan tadilatları , plan yapma yetkisine sahip kurum tarafından yapılabildiği gibi maliklerin başvurusu üzerine de gerçekleştirilebilir. İmar kelimesi köken olarak Arapça’dan gelmekte olup bayındırlaşma, bayındır duruma getirme anlamına gelmektedir. Zaman içinde insanların yerleşmeleri, şehirleşmeleri ve yerleşme sistemleri sosyal, siyasal ve kültürel etmenleri içinde barındıran karmaşık bir süreç içinde oluşmuş ve gelişmiştir; önlenemez bir nüfus artışı olması nedeniyle sınırlı arazilerle insanların ihtiyaçları karşılanamaz hale gelmiştir. Bu nedenle arazilerin dahi iyi ve düzenli bir şekilde değerlendirilip, insan gereksinimlerini karşılayabilecek nitelikte yapıtlar ortaya konulmak amaçlanmaktadır. İmar plan değişikliği 4 tanedir. Bunlar: Sosyal ve teknik altyapıya ilişkin değişiklikler Yoğunluğu etkileyen değişiklikler Yolların genişletilmesi, daraltılması ya da güzergahının değiştirilmesi yönünde değişiklik Bir alanın kullanımının değiştirilmesine yönelik imar planı değişiklikleri 17 Ocak 1957 tarihli İmar Kanunu ilk imar kanunumuzdur; 1605 sayılı İmar Kanunu imar kanununa ilişkin ikinci kanundur. Son ve yürürlükte olan imar kanunu ise 3194 sayılı İmar Kanunu’dur. 3194 sayılı İmar Kanunu madde 18 ’de: “Düzenlenmiş arsalarda bulunan yapılara, ilgili parsel sahiplerinin muvafakatları olmadığı veya plan ve mevzuat hükümlerine göre mahzur bulunduğu takdirde, küçük ölçüdeki zaruri tamirler dışında ilave, değişiklik ve esaslı tamir izni verilemez. Düzenlemeye tabi tutulması gerektiği halde, bu madde hükümlerinin tatbiki mümkün olmayan hallerde imar planı ve yönetmelik hükümlerine göre müstakil inşaata elverişli olan kadastral parsellere plana göre inşaat ruhsatı verilebilir.” denmektedir. İlgili kanun hükmü ve çeşitli Danıştay kararlarında belirtildiği üzere imar planı, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği haricinde, imar yönetmeliklerinin üstünde tutulmuştur. Bu durumda Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği ile imar planlarında açık bir hüküm bulunmaması durumunda imar yönetmelikleri uygulama alanı bulacaktır. İlgili Makale: İptal Davası Makale İçeriği Toggle İmar Planı Değişikliği Nedir? 3194 sayılı İmar Kanunu madde 1 ’de “Bu Kanun, yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.” denmektedir. Bu sayede imar planı ile sağlıklı, düzenli, insanların ihtiyaç ve gereksinimlerine uygun; sağlıksız yapılaşma, çevre soruları ve alt yapı eksikliği sorunlarından uzak bir yapılaşma amaçlanmaktadır. Geçmişte hazırlanan imar planlarının güncel ihtiyaçlara yanıt vermediği durumlarda bu alanda birtakım yeniliklere ihtiyaç duyulabilmektedir. Var olan tıkanıkların önüne geçmeyi hedefleyen bu yenilikler ise imar planı tadilatlarıyla gerçekleştirilir. İmar planı değişikliği, özel hukuk gerçek veya tüzel kişileri yönünden de bağlayıcı hukuki nitelikler taşımaktadır. İmar planı değişikliği yapılabilmesi için bazı şartlar gerekmektedir. Bunlar: Yeterliliğe sahip plan müellifinin olmaması Şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına aykırılık olması İmar planı tadilatı ile tek bir alanda fonksiyonel değişiklik yapılarak plan bütünlüğünün bozulması İlk kez yapılan ve değiştirilen imar planlarının üst ölçekteki planlara uymaması İmar planlarının değiştirilmesine ilişkin usul kurallarına uyulmaması Resmi kurum alanlarında yatırımcı kuruluşun görüşünün alınmaması Eşdeğer alan ayrılmaması gerekir. İmar planı düzenleyici idari işlemdir; bu durum birçok Danıştay kararında da vurgulanmıştır. İdari işlemler, kural olarak, idarenin takdir yetkisi uyarınca her zaman değiştirilebilirler. Ancak imar planlarının değiştirilmesi birtakım şartlara bağlanmıştır. İmar planı değişikliği halinde mevzuatta öngörülen sınırlamalara uyulmalıdır. Böylece idarenin imar planı değiştirmedeki takdir yetkisi sınırlandırılmıştır. Ayrıca imar planlarının değiştirilmemesi asıl, planların değiştirilmesi ise istisna olarak kabul edilmesi de imar planı değişikliğini zorlaştıran bir diğer etmendir. İlgili Makale: Yürütmenin Durdurulması imar plani degisikligi nedirmar İmar Planlarının Değişmezliği İlkesi Kamu yararı esası gözetilerek hazırlanan imar planları bakımından imar planlarının değişmezliği ilkesi benimsenmiştir. Ancak gerekli hazırlık ve analiz yapılmadan, varsayımlara dayanılarak hazırlanan imar planları bakımından önlem alınmak maksadıyla, yine kamu yararı gözetilerek, imar planlarında değişiklik yapılabilmektedir. Nitekim, kamu yararı için sağlıklı ve düzenli yapılaşma ancak doğru bir imar planı ile mümkündür. Bu bakımdan imar planlarının değiştirilmesi bakımından kanunda veya diğer mevzuatlarda herhangi bir süre öngörülmemiştir. Danıştay 6. Dairesi’nin 11.12.2013 tarihli E. 2013/7394, K. 2013/8334 sayılı kararında “Hazırlanan imar planları zamanla planlanan alandaki koşulların zorunlu kıldığı biçimde ve yasalarda öngörülen yöntemlere uygun olarak değiştirilir. Sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması yönünde yapılan plan değişikliklerinin amaç yönünden yargısal denetimi bu değişikliği zorunlu kılan nedenlerin irdelenmesi yoluyla yapılacaktır. Bu irdelemeden sonra sadece plan değişikliği yapılan alanın değil plan bütünlüğü göz önünde bulundurularak planlanan yörenin tümünün çevre, ulaşım, trafik gibi ilişkilerinin kapsamlı bir biçimde ele alınarak, kamu yararına uyarlık bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği…” hüküm kurulmuştur. Danıştay kararı ışığında imar planı değişikliğinde kamu yararı amacının aranacağı belirtilmiştir. Danıştay kararlarında, insanların sosyal ve kültürel gereksinimleri, güvenlik ve sağlığı ile ilgili konularla sosyal adalet ilkeler uyarınca hazırlanması gerektiğini ve sonuçta tüm bu hususlar göz önüne alındıktan sonra şartların zorunlu kıldığı biçimde ve zamanda kanunlarda öngörülen usullere uyulmak suretiyle imar planlarında değişiklik yapılması gerektiği yönünde karar verilmiştir. İmar planı, Anayasa madde 17 yaşama hakkı, Anayasa madde 23 yerleşme hürriyeti, Anayasa madde 35 mülkiyet hakkı ve Anayasa madde 57 konut hakkı olarak düzenlenen hakları etkilemektedir. İmar planlarındaki değişiklik kişilerin anayasa tarafından tanınan haklarına doğrudan etkisi olduğundan, imar planlarında değişiklik yapma bakımından idarenin takdir yetkisi Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği madde 26’da belirlenen kurallarla sınırlandırılmıştır. Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği madde 26 ’da imar planı değişiklikleri başlığı altında, imar planı değişikliği kuralları; “MADDE 26 – (1) İmar planı değişikliği; plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak nitelikte, kamu yararı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak yapılır. (2) İmar planlarında sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin iyileştirilmesi esastır. Yürürlükteki imar planlarında öngörülen sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşüren plan değişikliği yapılamaz. (3) İmar planlarında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri zorunluluk olmadıkça yapılmaz. Zorunlu hallerde böyle bir değişiklik yapılabilmesi için: a) İmar planındaki durumu değişecek olan sosy
İmar Planı Değişikliği konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
İmar Planı Değişikliği hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.