İdari Yargılama Usulü Kanunu 5. Madde (İYUK)
İdari Yargılama Usulü Kanunu 5. Madde (İYUK) Genel Tarih: 10-11-2025 İdari Yargılama Usulü Kanunu 5. madde (İYUK); hangi hallerde aynı dilekçe ile dava açılabileceği düzenlenmiştir. İdari yargıda asıl kural her idari işleme karşı herkesin ayrı ayrı dava açması ise de, bazı durumlarda bir dilekçe ile birden fazla karara, ya da birden çok kişinin bir karara karşı dava açmaları kanunun işbu maddesine göre mümkündür.
İdari Yargılama Usulü Kanunu 5. Madde (İYUK) Genel Tarih: 10-11-2025 İdari Yargılama Usulü Kanunu 5. madde (İYUK); hangi hallerde aynı dilekçe ile dava açılabileceği düzenlenmiştir. İdari yargıda asıl kural her idari işleme karşı herkesin ayrı ayrı dava açması ise de, bazı durumlarda bir dilekçe ile birden fazla karara, ya da birden çok kişinin bir karara karşı dava açmaları kanunun işbu maddesine göre mümkündür. Ancak bunun için dava konusu edilen işlemlerde maddi veya hukuki bağlılık bulunmalı veya sebep sonuç ilişkisi mevcut olmalıdır. Makale İçeriği Toggle İdari Yargılama Usulü Kanunu 5. Madde Aynı Dilekçe ile Dava Açılabilecek Haller Her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılır. Ancak, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabilir. Birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması gerekir. İdari Yargılama Usulü Kanunu 5. Madde Açıklaması İYUK çerçevesinde asıl kural her idari işleme karşı ayrı ayrı dava açılmasıdır. Ancak, 5. maddede öngörülen düzenleme ile Kanun’un belirlediği hallerde işlemlere karşı açılan davaların birlikte görülerek usul ekonomisinin uygulanması ve farklı kararların ortaya çıkması ihtimalinin önüne geçilmesi amaçlan maktadır. İdari yargıda aynı dilekçe ile dava açılabilecek haller İYUK’un 5. madde sinde iki şekilde düzenlenmiştir: Bir dilekçe ile birden fazla işleme karşı dava açılması. Bir dilekçe ile birden fazla kişinin, bir işlem veya eyleme karşı dava açması. İlgili Makale: İdari Yargıda Aynı Dilekçe ile Dava Açılabilecek Haller 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) Tam Metin: İYUK – 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu idari yargilama usulu kanunu 5 madde iyuk İdari Yargılama Usulü Kanunu 5. Madde Aynı Dilekçe İle Dava Açılabilecek Haller Emsal Kararlar Danıştay 4.Daire E: 2004/ 2060, K: 2006 / 2001 İdari Yargılama Usulü Kanunu 5. Madde Aynı Dilekçe ile Dava Açılabilecek Haller Dava, 24.3.2004 tarih ve 22 sıra No.lu Gelir Vergisi Sirkülerinin 5.4. bölümünde yer alan binalar için yatırım indirimi uygulanırken arsa bedeli hariç değerleri dikkate alınacaktır. İbaresinin iptali ile 2004/Nisan ayına ilişkin olarak ihtirazi kayıtla verilen muhtasar beyanname üzerine tahakkuk eden gelir (stopaj) vergisinin kaldırılması ve fazladan tahakkuk eden verginin iadesi istemiyle dava açılmıştır. Dava konusu Sirkülerde yer alan düzenlemenin, üst hukuk normunun nasıl anlaşılması gerektiği konusunda Kanunda yer alan düzenlemenin yeniden yorumlanmasıyla, davacının menfaatini doğrudan etkiler nitelikte uygulamalar içermesi nedeniyle yürütülmesi zorunlu idari işlem kapsamında görüldüğünden, davaya konu edilmesi mümkün olup, dava konusu işlemler arasında maddi ve hukuki yönden bağlılık bulunması nedeniyle de tek dilekçeyle dava açılabileceğinden, davalı İdarenin usule ilişkin iddialarında yasaya uyarlık görülmemiştir. Bu düzenlemelere göre, 193 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinin 1 inci bendinde sayılan mükelleflerin faaliyetlerinde kullanılmak üzere satın aldıkları veya imal ettikleri amortismana tabi iktisadi kıymetlerin maliyet bedellerinin % 40’ını vergi matrahının tespitinde ilgili kazançlardan yatırım indirimi istisnası olarak indirim konusu yapabilecekleri, bina harcamalarının ise ancak mal ve hizmet üretim yeri olarak kullanılmak üzere inşa edilmesi halinde yatırım indirimi istisnasından yararlanabileceği, arsa ve arazinin ise bu istisnadan yararlanmasına olanak bulunmadığı anlaşılmaktadır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nda yatırım indirimine ilişkin ilk düzenlemeler 202 sayılı Kanunla Ek 1 ve EK 6ncı maddelerle getirilmiş olup, Ek 2. maddenin gerekçesinde istihsali genişletmeye, prodüktiviteyi artırmaya, ihracatı geliştirmeye mahsul ve mamullerin kalitesini ıslaha, kültür seviyesini yükseltmeye, ilmi ve teknik araştırmalara, çalışma güvenliğini sağlamaya ve yabancı turist celbine matuf yatırımlar, indirimden faydalanmaktadır. Münhasıran mesken inşası ve arazi edinilmesi, istihsali artırıcı mahiyette görülmediğinden, indirimden istifade bahis konusu olamayacaktır… şeklinde açıklamaya yer verilmiştir. Yatırım indirimine ilişkin yasal düzenlemeler yıllar itibarıyla değişikliğe uğramış olmakla birlikte, anılan gerekçede belirtilen ve doğrudan üretimi artırıcı mahiyette görülmeyen arazi ve arsalar yatırım indirimi istisnasından hariç tutulmuş, bu durum, dava konusu Sirkülerin ilişkin olduğu 193 sayılı Kanunun anılan 19 uncu maddesinin 4 üncü bendinde açıkça sayılmak suretiyle hükme bağlanmıştır. Her ne kadar mal ve hizmet üretim yeri olarak kullanılmak üzere inşa edilen binalar söz konusu istisnadan yararlanmakta ise de, bu alt bendin devamında arazi ve arsaların kapsam dışında olduğu ifade edilmiştir. 193 sayılı Kanunun 19.maddesinin 1.bendinde amortismana tabi iktisadi kıymetlerin istisnadan yararlanacaklarının açıklanmış olması ve arazi ile arsanın amortismana tabi olmaması karşısında, binanın üzerine inşa edilen arsanın yatırım indirimi istisnasından yararlanması mümkün bulunmamaktadır. Zira Kanunda arazi ve arsaların boş veya üzerinde bina olup olmadığı ayrımı yapılmaksızın arazi ve arsa yatırım indirimi istisnasına ilişkin uygulamanın kapsamı dışında tutulmuştur. Öte yandan, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 269 ve devamı maddelerinde yer alan düzenlemeler uyarınca binanın tamamlanarak aktife alınması durumunda, binanın bir maliyet unsurunu oluşturan arsanın da maliyeti dahil olmak üzere amortismana tabi olmasına karşın, yatırım indirimi istisnasına ilişkin özel düzenleme olan 193 sayılı Kanunun 19. maddesindeki arazi ve arsanın kapsam dışında tutulmuş olması nedeniyle, yatırım indirimi istisnasından yararlandırılmaması Kanun gereğidir. Bütün bu açıklamalar karşısında, dava konusu edilen Sirkülerin 5.4. bölümünde yer alan binalar için yatırım indirimi uygulanırken arsa bedeli hariç değerleri dikkate alınacaktır. şeklindeki açıklama, 193 sayılı Kanunun 19. maddesinde yer alan düzenlemelere aykırılık oluşturmamaktadır. Diğer taraftan, davacının 24.4.2003 tarihinden sonra satın aldığı arsa üzerine inşasına başlanılan fabrika binası nedeniyle, arsa maliyeti hariç tutularak yatırım indirimi istisnasından yararlanması Kanunun öngördüğü kural olup, arsa bedeli dahil yatırım indirimi istisnasından yararlanılması gerektiği yolundaki ihtirazi kaydı kabul edilmeyerek yapılan tahakkuk da yasaya uygun bulunmuştur. Danıştay 10.Daire Esas: 2013/ 6355 Karar: 2016 / 2504 İdari Yargılama Usulü Kanunu 5. Madde Aynı Dilekçe ile Dava Açılabilecek Haller Dava, Nevşehir İlinde faaliyet gösteren davacı Şirkete ait bakım merkezine ilişkin olarak ödenmesi gereken hakedişlerin eksik ödendiği veya ödenmediğinden bahisle yapılan başvurunun reddine ilişkin Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünün 15.8.2012 tarih ve 4425 sayılı işleminin iptali ile 203.783.-TL’nin yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. Yine dava konusu edilen işlemin 1. maddesinde 4 kez 5’er günlük kesinti uygulandığından bahsedilmiş, dosyadaki belgelerden bu kesinti işlemlerinin 13.01.2012 tarihli ve 214 sayılı, 31.01.2012 tarihli ve 691 sayılı, 23.02.2012 tarihli ve 1091 sayılı işlemler ile dosyada bir örneği bulunmadığından sayısı tespit edilemeyen başka bir 23.02.2012 tarihli işlemle yapıldığı anlaşılmış olup, bu işlemler arasında yukarıda anılan yasa maddesinde belirtilen maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ili
İdari Yargılama Usulü Kanunu 5. Madde (İYUK) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
İdari Yargılama Usulü Kanunu 5. Madde (İYUK) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.