İdari Yargıda Islah
İdari Yargıda Islah İdare Hukuku Tarih: 02-03-2026 İdari yargıda ıslah , idari yargılama hukukunda idarenin eylem veya işlemlerinden zarar görenlerin zararlarının karşılanması amacıyla açılan tam yargı davasında talep edilen tazminat miktarının (dava değerinin) bilirkişi raporu veya zararın netleştirilmesinden sonra arttırılmasına denir. İdari davalarda ıslah mümkündür. Ancak idari yargıda ıslah, adli yargıya göre daha sınırlı ve kısıtlıdır. İdari yargı, idarenin işlemlerine karşı açılan iptal ve tam yargı davalarını kapsar.
İdari Yargıda Islah İdare Hukuku Tarih: 02-03-2026 İdari yargıda ıslah , idari yargılama hukukunda idarenin eylem veya işlemlerinden zarar görenlerin zararlarının karşılanması amacıyla açılan tam yargı davasında talep edilen tazminat miktarının (dava değerinin) bilirkişi raporu veya zararın netleştirilmesinden sonra arttırılmasına denir. İdari davalarda ıslah mümkündür. Ancak idari yargıda ıslah, adli yargıya göre daha sınırlı ve kısıtlıdır. İdari yargı, idarenin işlemlerine karşı açılan iptal ve tam yargı davalarını kapsar. İdari yargıda ıslah, sadece tam yargı davalarında mümkündür ve sadece dava değerinin arttırılması şeklinde sınırlı olarak uygulanabilir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK)’nun 31. maddesinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nun hangi hallerde uygulanacağına ilişkin düzenlemesinde ıslahtan ve iddia ve savunmanın değiştirilmesi ve genişletilmesinden söz edilmediği için Danıştay, idari yargıda ıslahın mümkün olmadığı yönünde kararlar vermekteydi. 6459 sayılı Kanunun 4. maddesiyle İYUK’un 16. maddesinin 4. fıkrasına eklenen cümle ile tam yargı davalarında dilekçede belirtilen miktarın süre ve diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabileceği düzenlenmiştir. Böylece idari yargıda ıslah uygulanmaya başlamıştır. İlgili düzenleme şu şekildedir: “Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir.” Makale İçeriği Toggle Islah Nedir? Islah kelime anlamıyla, bir davadaki taraflardan birinin yapmış olduğu işlemi kısmen ya da tamamen düzenlemesidir. Islah, bir dava kapsamında tarafların yapmış oldukları hataları düzeltebilmeleri için her iki tarafa da tanınan bir haktır. Taraflar yargılama aşamasında hata yapabilirler, bu hatalarını ıslah kurumu ile düzeltebilmeleri mümkündür. Islah kurumunda her ne kadar tarafların hataları düzeltilse de davanın esasına herhangi bir müdahale yapılmaz. Islah esas itibariyle HMK’da düzenlenmekte ve adli yargıda uygulanmaktadır. İYUK m.31’de HMK’nın uygulanacağı haller arasında ıslah kurumu yer almadığından idari yargıda ıslahın uygulanması mümkün değildi. Ancak idari yargı davalarında taraflar arasında eşitlik olmaması (nitekim bir taraf kişi bir taraf devlettir), kişilerin kamu gücünü kullanarak üstün taraf olan devlet karşısında mağdur olmaması için İYUK madde 16’da yapılan değişiklikle davacıya ıslah imkanı tanınmıştır. Islah ile hukuk mahkemelerinde birçok işlem yapılabilir. Bunlar dava değerini arttırmak, dava konusunu değiştirmek, dava türünü değiştirmek şeklinde sıralanabilir. Ancak bazı işlemlerin ıslah ile değiştirilmesi ya da yapılması mümkün değildir. İYUK’taki ilgili değişiklikle birlikte idari yargıda da artık ıslah mümkündür ancak idari yargıda ıslah, adli yargıya göre daha sınırlı olarak uygulanır. İlgili Makale: Islah Harcı Hesaplama idari yargida islah İdari Yargıda Islah Nedir? İdari yargıda dava türleri, iptal davası, tam yargı davası ve idari sözleşmelerden doğan davalar olarak üçe ayrılmaktadır. İdari yargılama usulünde ıslah dava türü bakımından sınırlandırılmış ve sadece tam yargı davalarına mahsus olmak üzere düzenlenmiştir. Tam yargı davası; idari işlem veya eylemlerden dolayı kişisel hakları ihlal edilenler tarafından, maddi ve manevi zararlarının tazmini amacıyla, idareye karşı açılan bir idari dava türüdür. İdari yargılama usulünde sadece tam yargı davalarında kabul edilen ıslah hakkı konu bakımından da sınırlandırılmış. Tam yargı davalarında ıslah hakkı, sadece dava dilekçesinde belirtilen miktarın artırılmasıyla sınırlı olarak kullanılabilir. Tam yargı davası parasal tazmin aracı olduğundan dolayı, söz konusu tam yargı davasının konusu belli bir parasal miktarın ödenmesi isteminden oluşur. Dolayısıyla dava dilekçesinde belirtilen miktarın artırılması demek, dava konusunun artırılması anlamına gelmektedir. İYUK ’un ıslahı düzenleyen 16. maddesinin kanuni gerekçesinde ıslah tabiri geçmiştir. Ancak ıslahın idari yargılama usulündeki görünümüne tam manasıyla ıslah değil, sadece kısmı ıslah denilebilir. Zira adli yargılama usulünde dava türleriyle sınırlı olmaksızın dava konusu miktar ıslah yoluyla hem artırılabilir hem de azaltılabilir. Ayrıca davanın konusu değiştirilebileceği gibi davanın tarafları da ıslah yoluyla değiştirilebilir. İYUK’ta, HMK’daki düzenlemeye paralel bir ıslah düzenlemesi bulunmamaktadır. 2013 yılında İYUK 16. maddesine eklenen bir hükümle tam yargı davalarında, talep edilen miktarın bir defaya mahsus artırılmasına olanak getirilmiştir. “ Taraflar, sürenin geçmesinden sonra verecekleri savunmalara veya ikinci dilekçelere dayanarak hak iddia edemezler. (Ek cümle: 11/4/2013-6459/4 md.) Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir” (İYUK m.16/4) . Görüldüğü üzere, idari yargıda, ıslaha karşılık gelen düzenlemenin uygulanma alanı, HMK’daki kadar geniş olmayıp, sadece talep miktarının artırılmasına ilişkindir. Bunun dışında, idari yargıda ıslah ile dava konusu veya taraf değişikliği yapmak mümkün değildir. Yasada bir düzenleme olmamasına rağmen Danıştay içtihatları ile bu hususun hüküm altına alınmış olması nedeniyle idari yargıdaki ıslah kurumu çok sınırlı şekilde uygulanmaktadır. Ancak genel itibari ile dava konusu üzerinde yapılan ıslah idari yargı mahkemelerinde kabul görmemektedir. İdari yargıda yapılan ıslahlar sınırlı sayıda olup bunlardan bazılarına aşağıda yer verilmiştir: Dava dilekçelerindeki şekli hatalar: Kişi dava açıldıktan sonra hazırlanan dilekçe üzerinde bazı usulü hataları düzeltebilir. Bunlar taraf bilgileri gibi basit hususlar olup dilekçede dava konusu gibi ayrıntılı hususların değiştirilmesi mümkün değildir. Talebin genişletilmesi: Kişi dava dilekçesinde belirttiği talepleri genişletebilse de bu husus da oldukça sınırlı şekilde uygulanmaktadır. Nitekim dava konusu işlemin özü bu taleplerle değiştirilmemelidir. Talebin daraltılması: Talebin genişletilmesinde olduğu gibi sınırlı hallerde talebin daraltılması da mümkündür. Delillerin tamamlanması: İdari yargıda sunulan delillerin eksik olması mümkündür. bu durumda delillerin tamamlanması için ıslah talebi kabul edilmektedir. İYUK’ta, HMK’daki düzenlemeye paralel bir ıslah düzenlemesi bulunmamaktadır. Ancak 2013 yılında İYUK 16. maddesine eklenen bir hükümle tam yargı davalarında, talep edilen miktarın bir defaya mahsus artırılmasına olanak getirilmiştir. (İYUK m.16/4) “ Taraflar, sürenin geçmesinden sonra verecekleri savunmalara veya ikinci dilekçelere dayanarak hak iddia edemezler. (Ek cümle: 11/4/2013-6459/4 md.) Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir.” Görüldüğü üzere, idari yargıda, ıslaha karşılık gelen düzenlemenin uygulanma alanı, HMK’daki kadar geniş olmayıp, sadece talep miktarının arıtılmasına
İdari Yargıda Islah konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
İdari Yargıda Islah hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.