İdari Yargıda Dava Türleri

İdari Yargıda Dava Türleri İdare Hukuku Tarih: 11-04-2025 İdari yargıda dava türleri, iptal davası, tam yargı davası ve idari sözleşmelerden doğan davalar olarak üçe ayrılmaktadır. İYUK m. 2 gereğince, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından iptal davası; idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan ihlal edilenler tarafından tam yargı davası; tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin idari sözleşmelerden doğan davalar açılabilir. İdari yargıda dava türleri şu şekildedir: İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları , İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları , Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar.

İdari Yargıda Dava Türleri İdare Hukuku Tarih: 11-04-2025 İdari yargıda dava türleri, iptal davası, tam yargı davası ve idari sözleşmelerden doğan davalar olarak üçe ayrılmaktadır. İYUK m. 2 gereğince, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından iptal davası; idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan ihlal edilenler tarafından tam yargı davası; tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin idari sözleşmelerden doğan davalar açılabilir. İdari yargıda dava türleri şu şekildedir: İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları , İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları , Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar. İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler. Cumhurbaşkanının doğrudan doğruya yaptığı işlemler ise idari yargı denetiminin dışındadır. İdari dava açmadan önce dava konusu durumun işlemden mi yoksa eylemden kaynaklandığı tespit etmek gereklidir. Zira bu durum süre, usul, harç ve diğer bir çok durumu etkiyecektir. Bu nedenle alanında uzman idare hukuku avukatı ile süreci takip etmeniz faydanıza olacaktır. İdari dava açmadan önce dava konusu durumun işlemden mi yoksa eylemden kaynaklandığını tespit etmek gereklidir. Zira bu durum süre, usul, harç ve diğer birçok durumu etkileyecektir. Bu nedenle alanında uzman idare hukuku avukatı ile süreci takip etmeniz lehinize olacaktır. İdari yargıda yazılı yargılama usulü uygulanır ve inceleme evrak üzerinde yapılır. Kanunda belirtilen bazı şartlarda duruşma da yapılabilir. ve Danışmanlık olarak bu yazımızda idari yargıda dava türlerinden bahsedeceğiz. İlgili Makale: İptal Davası idari dava turleri Makale İçeriği Toggle İptal Davası İdari dava; kamu idaresi tarafından tesis edilen işlere karşı dava açılması demektir. Bu şekilde açılan davalarda idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğu denetlenir, yerindeliği denetlenmez. İdari davalar idare mahkemesinde, vergi mahkemesinde veya Danıştay’da açılır. İdari davalar; yetki, şekil, konu, sebep ve amaç unsurları üzerinden denetlenir. İdari davalar 3 çeşittir; İptal davası Tam yargı davası Sözleşmeden kaynaklı idari davalardır. Yalnızca idari yargıya özgü bir dava türü olan iptal davası, idari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalardır. İptal davaları, bir taraftan devletin hukuka uygun davranmasını sağlayarak hukukun üstünlüğünü ve hukuk devleti ilkesini egemen kılarken diğer taraftan idarenin işlemlerinden zarar görenlerin hak ve menfaatlerini korumayı amaçlar. İptal davası neticesinde dava edilen işlem hukuka aykırı görülürse iptal edilir ve iptal edilen idari işlem tesis edildiği andan itibaren geçersiz hale gelir; yani idari işlem en baştan itibaren hükümsüz olur. Eğer iptal davası neticesinde idari işlemin hukuka aykırı olmadığı tespit edilirse davanın reddine karar verilir. İptal davaları idarenin işleminden ve sözleşmeden kaynaklanabilir. İYUK 2. maddede belirtildiği üzere idari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu, maksat ögelerinden birinin hukuka aykırı olması sebebiyle iptal davası açılabileceği gibi kanunun, Cumhurbaşkanı kararnamesinin, yönetmeliğin vb. emredici hükümlere ve mevzuata aykırı olması nedeniyle de ilgili işlem hakkında iptal davası açılabilir. İptal Davalarının Özellikleri İptal davası, kesin ve yürütülebilir (icrai nitelik taşıyan) idari işlemlere karşı açılabilir. Kesinlik, işlemin tamamlanmış halde olmasını ifade eder. Yürütülebilirlik ise ilgili işlemin uygulanabilmesi için başka herhangi bir işleme gerek olmadığını ve doğrudan ilgililer üzerinde hukuki sonuç doğurmasını ifade etmektedir. İcrai nitelik taşıyan bir idari işlemin öncesindeki hazırlık aşamaları ile ilgili olarak iptal davası yoluna başvurulamayacaktır. Kural bu olmakla birlikte bazı ön işlemler hukuki sonuç doğurmaktadır ve bu yüzden iptal davasına, istisnai olarak konu olabilmektedirler. Bir idarenin iç düzen olarak nitelendirilen kararları hukuki sonuç doğurmazlar, bu kararlar idarenin iç düzeni ile alakalıdır. Bu sebeple bu tür kararlar iptal davasına konu olmazlar. Bir işlemin kesinleşmiş olabilmesi için zorunlu itiraz yollarının tüketilmesi gereklidir. Eğer söz konusu işlem için zorunlu itiraz yolları öngörülmüş ve bu itiraz yolları tüketilmemişse iptal davası yoluna başvurulamayacaktır. Ancak bu itiraz yollarının tüketilmesinin ardından bir sonuç alınamamışsa iptal davası açılabilecektir. Bahsedilen itiraz yolları tüketilmeden idari işleme karşı iptal davası yoluna gidilecek olursa idari merci tecavüzü söz konusu olacaktır. İptal davası, yalnızca bir idari işlemin hukuka aykırılığının iddia edilmesi ile açılabilecektir. Zira idari yargı yerleri, iptal davaları kapsamında yalnızca hukuki bir denetim yapmaktadır. İptal davası, objektif özellik taşıyan davalardır. İptal davasında, dava edilen idare olmayıp, idari işlemlerdir. İptal davaları düzenleyici işlemler için objektif nitelik taşır. Bunun sonucu olarak iptal davasının sonucundan sadece davayı açan kişi değil; herkes etkilenir. İptal davalarında davalının gösterilmemiş veya yanlış gösterilmiş olması hali davanın veya dilekçenin reddi sebebini oluşturmaz. Bu durumda mahkeme heyeti toplanarak Hasım(davalı) Düzeltme Kararı alır. Mahkeme söz konusu ara kararıyla dava dilekçesini doğru hasma tevdii eder. Her idari işlem için ayrı ayrı dava açılır. Ancak İYUK m. 5 uyarınca aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık veya sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabilir. Birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için İYUK m. 5/2 uyarınca davacıların hak ve menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması gerekir. İdareye karşı idari yargıda dava türlerinden biri olan iptal davası açtığınızda Uyap Vatandaş Portal üzerinden takip edebilirsiniz. Uyap Vatandaş Portala bu adresten giriş sağlayabilirsiniz: https://vatandas.uyap.gov.tr/main/vatandas/giris.jsp İptal Davalarında Ehliyet İptal davalarında genel ehliyetin (ergin olma, kısıtlı olmama, ayırt etme gücü) yanı sıra özel ehliyet aranmaktadır. Buna göre idari işlemlerden dolayı menfaati ihlal edilenler iptal davası açabilir. Söz konusu menfaat kişisel, güncel ve meşru olmalıdır. Üç kriterden biri bile eksik ise dava ehliyet yönünden reddedilir. Ehliyet, dilekçeler üzerine ilk incelemede değerlendirilen hususlardandır ve ehliyet hususunda Kanuna aykırılık tespit edilirse bu durum davanın reddi sebebidir. Burada esas alınacak ih

İdari Yargıda Dava Türleri konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sonuç

İdari Yargıda Dava Türleri hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu konuda ne yapılabilir?

Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.

Yasal süreç ne kadar sürer?

Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.

Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?

Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.

⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.