İdari İşlemlerde Üst Makamlara Başvurma — İdari İşleme İtiraz
İdari İşlemlerde Üst Makamlara Başvurma – İtiraz İdare Hukuku Tarih: 02-12-2025 İdare kendiliğinden veya başvuru üzerine hukuka aykırı işlemlerini geri alabilir veya kaldırabilir. İdare, geri alma ve kaldırma işlemiyle geri aldığı ve kaldırdığı işlemlerin yerine yeni bir işlem de yapabilir. Bu husus idare hukukunun temel ilkelerindendir. İdari işleme itiraz genel olarak İdari Yargılama ve Usul Kanunu madde 11’de “Üst Makamlara Başvuru” olarak düzenlenmiştir.
İdari İşlemlerde Üst Makamlara Başvurma – İtiraz İdare Hukuku Tarih: 02-12-2025 İdare kendiliğinden veya başvuru üzerine hukuka aykırı işlemlerini geri alabilir veya kaldırabilir. İdare, geri alma ve kaldırma işlemiyle geri aldığı ve kaldırdığı işlemlerin yerine yeni bir işlem de yapabilir. Bu husus idare hukukunun temel ilkelerindendir. İdari işleme itiraz genel olarak İdari Yargılama ve Usul Kanunu madde 11’de “Üst Makamlara Başvuru” olarak düzenlenmiştir. Bu madde, idari makamlarca tesis edilen işlemlere karşı ilgililerin dava yoluna gitmeden idareye başvuru ile istemlerine ilişkin işlem talep etme imkanı sağlamakta ve bu durumda da dava açma süresinin işlemeyeceğini hükme bağlamaktadır. İYUK 11. maddeye göre ise dava açmadan önce ihtiyari olarak işlemi yapan idarenin üst makamına, üst makam yoksa eğer işlemi yapan makama; İdari işlemin kaldırılması İdari işlemin geri alınması İdari işlemin değiştirilmesi İdari işlem yerine yeni bir idari işlem yapılması Ancak başvurunun idari dava açma süresi içinde yapılması gerekir. Aksi takdirde kişilerin dava açma süreleri geçeceğinden hak kayıpları ortaya çıkabilir. Kişiler idareye başvuru yaptığında işleyen bu süre idari dava açma süresini de durdurur. İdare tarafından ilgili kişilere 30 gün içinde cevap verilmesi gerekir. Aksi takdirde idarenin söz konusu talebi reddettiği kabul edilir. Bununla birlikte istek reddedilirse ya da cevap verme süresi dolarak zimmi ret ortaya çıkarsa dava açma süresi kaldığı yerden devam eder. ve Danışmanlık olarak de idari işleme itiraz konusu detaylı olarak ele alınacaktır. İlgili Makale: İptal Davası idari isleme itiraz nedir Makale İçeriği Toggle İdari İşleme İtiraz Nedir? İdari işlemin iptali davalarında, kural olarak, dava açmadan önce idareye başvuru zorunluluğu yoktur. Direkt olarak idare mahkemesine iptal davası açılabilir. Fakat bazı özel kanunlarla getirilen düzenlemeler gereğince dava açmadan önce zorunlu olarak başvurulması gereken idari başvuru yolları söz konusu olabilmektedir. Örneğin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu 54. maddede düzenlenen ihaleler aleyhine dava açmadan önce, idareye itiraz başvurusunda bulunulması zorunludur. Özel kanunlar ile getirilmiş düzenlemeler dışında, idareye başvuru yapılıp yapılmayacağı, kişilerin tercihine bırakılmıştır. Bu kapsamda idari dava açılmadan önce, üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde idari davanın geri alınması talep edilebilir. Bu başvuru, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması hakkında . Belirtmek gerekir ki, bu başvuru, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini de durdurur. Üst Makamlara Başvurma – Madde 11 İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır. İdareye yapılan ihtiyari başvurunun kısmen veya tamamen reddedilmesi durumunda, ret kararının tebliğini izleyen günden itibaren genel dava açma süresi içinde dava açılabilecektir. İdareye yapılan başvuruya, 30 gün içinde cevap verilmemesi halinde ise, dava açma süresi, 30 günlük cevap süresinin bitiminden itibaren hesaplanır. Örnek; (A)’nın 01.10.2022 tarihinde yapılan hukuka aykırı olarak yapılan atama işleminden dolayı 01.12.2022 tarihinde dava açma süresi son bulacaktır. Şayet idari işleme itiraz edilecekse bu 60 gün içinde yapılmalı ve 30 gün cevap süresi beklenmelidir. (Görüldüğü üzere kanun iki ay demediği için altmış gün sayılarak hesaplanmalıdır.) Bu süre zarfında (A) isterse dava açabileceği gibi isterse üst makama başvurur. Üst makama başvuru durumunda ise; başvuru tarihine kadar dava açma süresinden kaç gün geçmişse o süre hesaplanır. İdari işlemlerde üst makamlara başvurmak, dava konusu işlem ya da eylemin yapılması için idareye talepte bulunmaktır. Bu husus 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. Maddesinde düzenlenmiştir. Yasa maddesine göre ilgililer tarafından idari davaya konu olabilecek işlem ya da eylemin yapılması için idari makamlara kişilerce başvuru yapılabilir. Bu başvuruya 30 gün içerisinde idare tarafından cevap verilmesi gerekir. İdare tarafından başvuru yapan kişilere süresi içerisinde cevap verilmediği takdirde zımmen talep reddedilmiş sayılır. Talebin reddedilmesi ile durdurulan idari dava açma süresi işlemeye devam eder. Bu süreçte öncesinde işlemeye başlayan dava açma süresi bu hesaba eklenir. Yani süreler baştan başlamaz. İdari Yargılama Usulü Kanunu Madde 11’e Göre Başvuru Madde hükmünün işletilebilmesi için öncelikle ortada mutlaka bir idari işlemin olması gerekmektedir. Bu işlem, idarenin kendiliğinden tesis etmiş bulunduğu bir işlem olabileceği gibi, idare edilenlerin aynı kanunun 10. maddesi uyarınca yapmış oldukları başvurular üzerine tesis edilmiş herhangi bir işlem de . Başvuruya konu işlemler için bireysel yahut düzenleyici işlem ayrımı yapılmamış olup, bu bakımdan düzenleyici nitelikteki işlemlere karşı da öngörülen başvuru yoluna gidilebilmektedir. İdari işlemin geri alınması, değiştirilmesi, kaldırılması veya yenisinin tesis edilmesi için yapılacak olan idari başvurunun işlemekte olan dava açma süresine etki etmesi için bazı koşullar bulunmaktadır. Bunlar; Başvurunun, idari işlemi tesis etmiş olan makamın üstü makama yapılması gerekmektedir. İdari işlemi tesis eden idari makamın üstü olan bir makam mevcut değilse, başvurunun, işlemi tesis eden idari makama yapılması gerekmektedir. Başvuru, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yenisinin yapılması isteği ile yapılmalıdır. Başvuru, idari dava açma süresi içinde yapılmış olmalıdır. Başvurunun, idari işlemi tesis etmiş olan makamın üstü makama yapılması gerekmektedir. Teşkilat kanununa göre işlemi tesis eden makamın hiyerarşik üstü olan makam, maddenin uygulanması bakımından üst makam sayılmaktadır. İdari işlemi tesis eden idari makamın üstü olan bir makam mevcut değilse, başvurunun, işlemi tesis eden idari makama yapılması gerekmektedir. İşlemi tesis eden idari makama yapılacak olan başvurunun işlemekte olan idari dava açma süresini durdurabilmesi için bu makamın hiyerarşik üstü olan başka makam bulunmamalıdır. İdari dava açma süresi ile ilgili dikkat edilmesi gereken hususlar; Üst makam olmayan idari birimlere yapılan başvuru işlemekte olan idari dava açma süresini durdurucu etki yaratmayacaktır. Hiyerarşik üst varsa işlemi tesis eden makama yapılan başvuru işlemekte olan dava açma süresini durdurmayacaktır. Başvuru, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yenisinin yapılması isteği ile yapılmalıdır. Başka isteklerle yapılan başvurunun idari dava açma süresini durdurucu etkisi bulunmayacaktır. İdari dava açma süresi geçtikten sonra üst makama yapılacak benzer başvurunun, sona ermiş olan idari dava açma süresinin yeniden işlemesini sağlaması olanaklı bulunmamaktadır. Madde uyarınca yapılan başvuru tarihinden itibaren 30 günlük bekleme süresi içerisinde olumlu ya da olumsuz herhangi bir cevap verilmemesi sebebiyle başvuru tarihinde kaldığı yerden yeniden işlemeye başlayan idari dava açma süresinin dolumundan sonra idarece verilen cev
İdari İşlemlerde Üst Makamlara Başvurma — İdari İşleme İtiraz konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
İdari İşlemlerde Üst Makamlara Başvurma — İdari İşleme İtiraz hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.