Hapis Cezası Nedir? Türleri Nelerdir?
Hapis Cezası Nedir? Türleri Nelerdir? Ceza Hukuku Tarih: 28-03-2025 TCK’da yaptırımlar; cezalar ve güvenlik tedbirleri olmak üzere ikiye ayrılır. TCK’nın 45.
Hapis Cezası Nedir? Türleri Nelerdir? Ceza Hukuku Tarih: 28-03-2025 TCK’da yaptırımlar; cezalar ve güvenlik tedbirleri olmak üzere ikiye ayrılır. TCK’nın 45. maddesine göre, cezalar ise “hapis” veya “adli para cezası” olarak ikiye ayrılır. Hapis cezaları, suç işleyen kişi hakkında mahkeme tarafından verilen hürriyeti kısıtlayıcı cezalardır. Hapis cezalarının infazı kural olarak cezaevinde çektirilir. Ancak, istisnai bazı hallerde hapis cezasının konutta da infazı mümkündür (CGTİHK m.110/2-3) . Hapis cezası, suçluyu caydırmak, cezalandırmak, rehabilite etmek veya bir daha suç işlemesini önlemek amacıyla verilen bir cezadır. Hapis cezaları 3 tür olarak sınıflandırılabilir. Hapis cezasının türleri; Ağırlaştırılmış müebbet hapis, Müebbet hapis, Süreli hapis cezasıdır. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasında mahkumun 30 yıl( örgütlü suçlarda 36 yıl), müebbet hapis cezasında ise 24 yıl boyunca iyi halli olarak cezaevinde cezasını infaz etmesi halinde cezaevinden çıkmaları sağlanabilir. normal süreli hapis cezaları ise 1 ay ile 20 yıl arasında suçtan suça değişmektedir. Hapis cezaları, kural olarak cezaevinde infaz edileceğini söyledik ancak istisnai bazı durumlarda hapis cezaları evde infazı mümkündür. Hapis cezası, bölünebilir bir cezadır. Bunun anlamı, suç işleyen kişinin kusuruyla orantılı bir şekilde 1 gün ile ömür boyu arasında sürecek bir hapis cezası tayin etmenin mümkün olmasıdır. Hükümlü, hapis cezasının yerine getirilmesine katlanma ve bu amaçla düzenlenen infaz rejimine uygun tutum ve davranışlar içinde bulunmakla yükümlüdür. Hükümlü, ceza infaz kurumunun güvenlik ve iyileştirme programlarına tam bir uyum göstermekle yükümlüdür. ve Danışmanlık olarak mizde “Hapis cezası nedir ve türleri nelerdir?” konusunu değerlendireceğiz. İlgili Makale: İnfaz Hesaplama Makale İçeriği Toggle Hapis Cezasının Türleri Hapis cezalarının türleri şunlardır (TCK 46): a) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası, b) Müebbet hapis cezası, c) Süreli hapis cezası. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası , hükümlünün hayatı boyunca devam eder, kanun ve Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirtilen sıkı güvenlik rejimine göre çektirilir. (TCK m.47). Müebbet hapis cezası , hükümlünün hayatı boyunca devam eder (TCK m.48). Süreli hapis cezası , hükümlünün geçici bir süreyle hürriyeti bağlayıcı cezaya çarptırılmasıdır. Süreli hapis cezası, kanunda aksi belirtilmeyen hallerde bir aydan az, yirmi yıldan fazla olamaz (TCK m.49). Hapis cezaları hakkında emsal kararlara Yargıtay’ın kendi sitesinden ulaşabilirsiniz. https://www.yargitay.gov.tr/ hapis cezasi turleri Süreli Hapis Cezası Süreli hapis cezası, kanunda aksi belirtilmeyen hallerde bir aydan az, yirmi yıldan fazla olamayacaktır. Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, kısa süreli hapis cezası olarak nitelendirilir (TCK m. 49/2). Bir yıldan daha uzun süreli hapis cezaları ise uzun süreli hapis cezası olarak kabul edilmelidir. Sürekli hapis cezaları 2 çeşittir. Uzun süreli hapis cezası , bir yıldan daha fazla hapis cezalardır. Kısa süreli hapis cezası , hükmedilen 1 yıl veya daha az hapis cezasıdır. Süreli hapis cezalarına mahkum edilmiş olanlar istisnai suçlar haricinde kural olarak cezalarının yarısını infaz kurumunda çektikleri takdirde, koşullu salıverilmeden yararlanabilirler. Ancak, süreli hapis cezalarında suç vasfı, tekerrür olup olmadığı, suçun infaz oranında değişiklik olup olmadığı vb. kriterler dikkate alınarak farklı koşullu salıverme süreleri uygulanmaktadır. Süreli hapis cezasına hükümlüler 3 yıl ile 10 yıla kadar olan suçlarda 1 ay kapalı cezaevinde kaldıktan sonra açık cezaevine nakledilmektedirler. ancak 10 yıl ve üzeri cezalarda cezanın 10’da 1’ini kapalı cezaevinde geçirmektedirler. süreli hapis cezalarında 2 yıl ve altı verilen cezalarda HAGB hükümleri uygulanmaktadır. Ve hükümlünün cezaevine girmeden infazını tamamlattırılmaktadır. İlgili Makale: Mükerrirlere Özgü İnfaz Kısa Süreli Hapis Cezası Kısa süreli hapis cezası , hükmedilen bir yıl veya daha kısa süreli hapis cezasıdır. Burada yasada öngörülen sürenin 1 yıl veya daha az olup olmadığına değil, sonuç olarak tayin edilen cezanın 1 yıl ya da daha az olup olmadığına bakılır. Sonucuna göre kısa süreli hapis cezası olup olmadığına karar verilecektir. Hakkında kısa süreli hapis cezası verilenler ve HAGB hükümlerinin uygulanmasını istemeyenler cezaevine girdi çıktı yapacaklardır. Kanun koyucu, kısa süreli hapis cezalarında seçenek yaptırımlara çevrilme olanağı vermiştir. Kısa süreli hapis cezası, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre bazı seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK m. 50/1). İkinci olarak kısa sürekli hapis cezası ertelendiği takdirde TCK 53 hak yoksunluğu uygulanmaz. Kısa Süreli Hapis Cezasına Seçenek Yaptırımlar Ceza mahkemesi bir yıl veya altında hapis cezasına hükmedeceği durumlarda bu kısa süreli hapis cezasını seçenek yaptırımlara çevirebilir. Seçenek yaptırımlara çevirip çevirmemek ceza mahkemesinin takdirindedir. Kısa süreli hapis cezası, seçenek yaptırımlara çevrilmesi durumunda, sanık cezası cezaevinde geçirmez. Seçenek yaptırımda belirtilen şekilde infaz edilir. Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar şunlardır (TCK 50): Kısa süreli hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir. Kısa süreli hapis cezası yerine müştekinin veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle, tamamen giderilmesine karar verilebilir. Kısa süreli hapis cezası yerine en az 2 yıl süreyle, bir meslek veya sanat edinmeyi sağlamak amacıyla, gerektiğinde barınma ihtiyacını karşılayacak bir eğitim kurumuna devam etmeye karar verilebilir. Kısa süreli hapis cezası yerine mahkum olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle, belirli yerlere gitmekten ya da belirli etkinliklere katılmaya yasaklanmaya karar verilebilir. Kısa süreli hapis cezası yerine sağladığı hak ve yetkiler kötüye kullanılmak suretiyle ya da gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılarak suç işlenmiş olması durumunda; mahkum olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle, ilgili ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınmasına, belli bir meslek ve sanatı yapmaktan yasaklanmaya karar verilebilir. Kısa süreli hapis cezası yerine mahkum olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle ve gönüllü olmak koşuluyla kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaya karar verilebilir. Daha önce hapis cezası olmamak şartıyla, mahkum olunan 30 gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte 18 yaşını doldurmamış ya da 15 yaşını bitirmiş bulunanların mahkum edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, yukarıdaki yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir. Ceza mahkemesi bu halde takdir hakkına sahip değildir. Taksirli suçlardan dolayı hükmolunan hapis cezası uzun süreli de olsa; bu ceza, diğer koşulların varlığı halinde, adli para cezasına çevrilebilir. Fakat, bilinçli taksir halinde uygulanmaz. Ağırlaştırılmış Müebbet Hapis Cezası Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum edilenler 30 yıl geçmedikçe koşullu salıvermeden yararlanamazlar. Suç işlemek için örgüt kurma, yönetme ya da örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçtan dolayı ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar için bu süre 36 yıldır. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarının infazı yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarında yapılmaktadır. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası sadece belirli suçlar için verilmektedir. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasında
Hapis Cezası Nedir? Türleri Nelerdir? konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Hapis Cezası Nedir? Türleri Nelerdir? hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.