Gaiplik Davası (Kararı — Şartları — Dilekçesi)

Gaiplik Davası (Kararı – Şartları – Dilekçesi) Aile Hukuku Tarih: 21-04-2025 Gaiplik davası ; kişinin ölüm tehlikesi altında kaybolması ve ölüm tehlikesinin üzerinden en az 1 yıl veya son haber alınmasından itibaren 5 yıl geçmiş olması durumunda kişinin ölü kabul edilmesi için Sulh Hukuk Mahkemesine açılan davaya denir. Gaipliğe dair düzenlemeler, Türk Medeni Kanunu’nun 32. ve 35. maddeleri arasında düzenlenmiştir.

Gaiplik Davası (Kararı – Şartları – Dilekçesi) Aile Hukuku Tarih: 21-04-2025 Gaiplik davası ; kişinin ölüm tehlikesi altında kaybolması ve ölüm tehlikesinin üzerinden en az 1 yıl veya son haber alınmasından itibaren 5 yıl geçmiş olması durumunda kişinin ölü kabul edilmesi için Sulh Hukuk Mahkemesine açılan davaya denir. Gaipliğe dair düzenlemeler, Türk Medeni Kanunu’nun 32. ve 35. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Kişinin ölüm tehlikesi altında kaybolması halinde kendiliğinden gaiplik kararı verilmez. Kanunda sayılan kişilerin dava açması gereklidir. Bir kimse hakkında gaiplik kararının alınabilmesi için ölüm tehlikesinin üzerinden en az 1 yıl veya son haber alınmasından itibaren 5 yıl geçmiş olması gerekmektedir. (TMK madde 33/1 ) Gaiplik davası için öncelikle; Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na uygun bir dava dilekçesi yazılmalı, dilekçe görevli ve yetkili mahkemeye hitaben yazılmalıdır. Dava açan kişi (davacı), kanunda belirtilen sürelere uygun olarak açmalıdır. Süre uygun olmadığı halde mahkeme tarafından ret kararı verilecektir. Dilekçenin düzenlenmesi sonrasında kişi, sunacağı delilleri de dilekçe ekine koymalıdır. Görevli ve yetkili mahkemenin bulunduğu adliyede tevzi bürosuna başvurarak davayı açılır. Dava açılırken mutlaka mahkemenin tevzi bürosuna davanın masrafları ile harçları da yatırmalıdır. Cumhuriyet Savcısın gaiplik davası açma yetkisi bulunmamaktadır. Mutlak surette iki ilan yapılmalıdır. İkinci ilan yapılmadan gaiplik kararı verilmemelidir. Ölmüş kişi hakkında gaiplik kararı verilemez. Gaiplik kararı verilen kişi hakkında uzun zamandır haber alınamamakla birlikte ölümü hakkında kuvvetli şüpheler bulunmalıdır. Davanın nüfus ya da hazineye yöneltilmesi mümkün değildir. Dava hasımsız açılmalıdır. Gaiplik kararı ancak dava üzerinden verilmektedir. Resen gaiplik kararı verilemez. Türk Medeni Kanunu’nun 32. maddesinde dava açacak olan kimselere dair düzenleme bulunmakta ve “… hakları bu ölüme bağlı olanların başvurusu…” üzerine denilmiştir. Böylelikle davayı hakları ölüme bağlı olan kimseler tarafından açılmaktadır. Dava açılmasına dair genel prosedür bu şekildedir. Fakat herhangi hukuki bir hata yapılmaması adına mutlaka uzman bir avukattan avukatlık hizmeti almanızı tavsiye etmekteyiz. İlgili Makale: İnfaz Hesaplama gaiplik davasi nedir Makale İçeriği Toggle Gaiplik Kararı Nedir? Ölüm halinde ortada kişiye ait bir ceset bulunduğu için, kişiliğin sona erdiği konusunda bir tereddüt yaşanmamakta ve onun kişiliğe bağlı hakları son bulurken, geçişi mümkün olan hakları ise mirasçılarına intikal etmektedir. Bazı durumlarda kişinin cesedi bulunamamasına rağmen onu ölmüş varsayabilecek olaylar gerçekleşebilmektedir. Bu gibi durumlar için kanun koyucu kişinin ölmüş sayılmasına olanak tanıyan bazı karineler düzenlemiştir. Kişiliğin doğal olarak değil ancak varsayımsal olarak sona ermesi sonucunu doğuran bu karineler, ölüm ve gaiplik karinesi olmak üzere iki türlüdür; Kişinin karineyle ölmüş kabul edileceği hallerden ilki, onun ölümüne kesin gözüyle bakmayı gerektirecek durumlar içerisinde kaybolmuş ve cesedinin de bulunamamış olması hâlidir. Türk Medeni Kanunu’na göre bu durumda kişi, ölmüş olarak kabul edilmekte ve bu karineye de “ölüm karinesi” adı verilmektedir. Kanun’da ölüm karinesine ilişkin olarak yer alan düzenleme şu şekildedir: “Bir kimse, ölümüne kesin gözle bakılmayı gerektiren durumlar içinde kaybolursa, cesedi bulunamamış olsa bile gerçekten ölmüş sayılır.” Kişiliği varsayımsal olarak sona erdiren ikinci durum gaiplik karinesinin uygulandığı hallerdir. Bu durumda kişi, ortadan kaybolmuştur ve kendisinden uzun zamandan beri haber alınamamaktadır ya da ölümünü kuvvetle muhtemel gösterecek olaylar içerisinde kaybolmuştur. Başka bir ifadeyle kişi ölmüş olması kadar hayatta olmasının da imkân dâhilinde olduğu bir durum içerisinde kaybolmuştur. Böyle bir durum içinde kaybolan kişinin, sağ mı yoksa ölü mü olduğunun bilinmesinde hem kayıp kişinin hem de hakları onun ölümüne bağlı olan kişilerin menfaati vardır. Bunu göz önünde bulunduran kanun koyucu, böyle bir durumda kaybolan kişinin de karineyle ölmüş kabul edileceğini düzenlemiş ve bunu “Gaiplik Kararı” başlığı altında ele almıştır. Gaip, “kayıp, nerede olduğu bilinmeyen” demektir. Hukukta ise, uzun süredir kendinden haber alınamayan ya da ölüm tehlikesi içinde kaybolan kişiye gaip denir. Bu duruma ise “gaiplik” denmektedir. Gaipliğe örnek olarak; Everest dağına çıktıktan 10 saat sonra çığ düşmesi ve kişinin o günden bu yana haber alınamaması halinde ölümüne kesin gözle bakılacak bir durum teşkil edebilecektir. “Türk Medeni Kanununun (TMK.) 32. maddesine göre; “Kendisinden uzun süre haber alınamayan veya ölüm tehlikesi içinde kaybolan bir kişi hakkında ölüm olasılığı kuvvetli ise hakları bu kişiye bağlı olanlar tarafından başvurulan mahkemece kişinin gaipliğine karar verebilir.” Burada “hakları bu kişiye bağlı olanlardan kasıt, öncelikle o kişinin mirasçılarıdır. Mirasçılar mahkemeye başvuru yapabilirler. Mahkeme gaiplik kararı verirse, ölüm tehlikesi içinde kaybolan ya da uzun zamandır kendinden haber alınamayan kişi hukuken ölmüş kabul edilir. Fakat burada kesin ölüm yoktur. Dolayısıyla gaipliğin sonuçları, biyolojik ölümden farklı olur. Gaiplik kararıyla bazı hukuki sonuçlar doğar. Bu sonuçlar içinde en önemlisi bu kişinin kişiliğinin son bulmasıdır. Gaiplik kararı sadece gerçek kişiler için verilebilir; tüzel kişiler hakkında gaiplik kararı verilemez. Gaiplik Davası Nedir? Gaiplik davası, hakları bu ölüme bağlı yukarıda belirttiğimiz kişiler tarafından açılan çekişmesiz bir davadır. Yani bu davada “hasım bulunmamaktadır.” Bu dava, basit yargılama usulüne göre yürütülür. Dava açılınca, mahkeme kaybolan veya kendinden haber alınamayan kişi hakkında bilgisi olanlara yönelik ilan verir. Bu ilanın üzerinden en az 1 yıl geçince, ikinci ilan verilir. Her iki ilanda da bilgisi olanların bilgi vermeleri için süre belirlenir. Ayrıca bu ilanlar, gazeteler aracılığıyla da yapılabilir. Hakim gerekli görürse, ikiden fazla ilanın yapılmasına da karar verebilir. Davanın ilerleyen aşamalarında deliller toplanır, tanıklar varsa onlar dinlenir. İlgililer gaiplik iddialarını her türlü delille ispatlayabilirler. Davada kişi hakkında bilgiye ulaşılamazsa veya kişiden haber alınamazsa, mahkeme gaiplik talebini haklı bulur. Bu durumda mahkeme kişinin gaipliğine karar verir. İnfaz Hesaplama Yapmak İçin Tıklayınız Gaipliğin Şartları Nelerdir? Gaiplik kararı, ölüm tehlikesi içinde kaybolmuş ya da kendisinden uzun bir süre haber alınamayan ve ölme olasılığı yüksek olan kişilerin, mahkeme kararı ile hukuki olarak kişiliğine son verilmesine denir. Gaipliğe kendiliğinden karar verilemez. Ölüm tehlikesi içinde kaybolan kişinin, kaybolmasından itibaren 1 yıl geçtikten sonra ilgililer mahkemeye başvurabilir. Uzun zamandan beri haber alınamayan hallerde son haber alma tarihinden itibaren 5 yıl geçtikten sonra ilgililer mahkemeye başvurabilir. Gaiplik kararı verilebilmesi için bazı şartlar gerekmektedir. Bu şartlar şunlardır: Kişiden uzun zamandır haber alınamaması veya kişinin ölüm tehlikesi içinde kaybolması, Kişinin ölümün kuvvetle muhtemel olması, Belirli bir sürenin geçmesi, Yasada öngörülen kişilerin mahkemeye başvurması, Mahkemenin gaiplik kararı vermesi. gaiplik davasi sartlari Gaiplik Davası İçin Gereken Süreler Türk Medeni Kanunu gaiplik kararının ancak habersiz geçen uzunca bir süreden sonra verilebileceğini öngörmüş olmakla beraber, gaiplik kararının verilebilmesi için söz konusu olan iki halde geçmesi gereken habersiz

Gaiplik Davası (Kararı — Şartları — Dilekçesi) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sonuç

Gaiplik Davası (Kararı — Şartları — Dilekçesi) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu konuda ne yapılabilir?

Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.

Yasal süreç ne kadar sürer?

Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.

Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?

Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.

⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.