Gaiplerin Yargılanması (CMK 244. Madde)
Gaiplerin Yargılanması (CMK 244. Madde) Ceza Hukuku Tarih: 04-04-2025 Gaiplerin yargılanması Ceza Muhakemesi Kanunu madde 244’de düzenlenmiştir. İlgili düzenlemede “bulunduğu yer bilinmeyen veya yurt dışında bulunup da yetkili mahkeme önüne getirilemeyen veya getirilmesi uygun bulunmayan sanık gaip sayılır.” denmek suretiyle gaip ceza hukuku bağlamında tanımlanmıştır. Gaip sanık diğer bir tanımla, hakkında bir yargılama olmasına rağmen kendisine ulaşılamayan kişidir.
Gaiplerin Yargılanması (CMK 244. Madde) Ceza Hukuku Tarih: 04-04-2025 Gaiplerin yargılanması Ceza Muhakemesi Kanunu madde 244’de düzenlenmiştir. İlgili düzenlemede “bulunduğu yer bilinmeyen veya yurt dışında bulunup da yetkili mahkeme önüne getirilemeyen veya getirilmesi uygun bulunmayan sanık gaip sayılır.” denmek suretiyle gaip ceza hukuku bağlamında tanımlanmıştır. Gaip sanık diğer bir tanımla, hakkında bir yargılama olmasına rağmen kendisine ulaşılamayan kişidir. Gaip sanık aslında kaçak değildir. Gaip sanık ceza yargılaması ile ilgili haberi olmayan veya başka bir nedenle yargılamaya katılamayan kişidir. Gaip sanık belki de yargılandığından haberdar değildir. Bilinçli bir şekilde yargılamadan kaçan kişiye “ kaçak sanık ” denir. Bulunduğu yer bilinmeyen veya yurt dışında bulunup da yetkili ceza mahkemesi önüne getirilemeyen veya getirilmesi uygun bulunmayan sanık gaip sayılmaktadır. (CMK 244/1. madde) CMK’ya göre gaiplik 3 durumda söz konusu olur: Sanığın bulunduğu yer bilinmeyen sanık, Sanık yurt dışında bulunup da yetkili mahkeme önüne getirilemeyen sanık, Sanık yurt dışında bulunup da mahkeme önüne getirilmesi uygun bulunmayan gaip sayılır. CMK’nın 244. maddesinde belirtildiği üzere gaiplik sadece kovuşturma aşamasına ilişkindir. Soruşturma aşamasında gaiplikten söz edilmez. Yani gaip hakkında soruşturma yapılabilir. Kanunun saklı tuttuğu haller dışında, hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz. Bu sebeple gaip sanık hakkında hüküm verilemez. Asliye veya Ağır Ceza Mahkemesi, gaip sanık hakkındaki delilleri toplayarak muhafaza altına alır. Gaip sanığın ortaya çıkması beklemelidir. Gaip sanığın bulunması halinde ceza yargılamasına devam etmeli ve hüküm kurmalıdır. ve Danışmanlık olarak bu yazımızda gaiplerin yargılanmasını ele alacağız. İlgili Makale: İnfaz Hesaplama Makale İçeriği Toggle Gaiplik Nedir? Gaiplerin yargılanması normal sanıklara göre farklıdır. Kişiliğin sonu olarak belirlenen hallerden biri olan gaiplik kavramı 4721 sayılı Türk Medeni Kanun ’un 32. maddesinde belirtilmiştir. Kanuna göre, “Ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya kendisinden uzun zamandan beri haber alınamayan bir kimsenin ölümü hakkında kuvvetli olasılık varsa, hakları bu ölüme bağlı olanların başvurusu üzerine mahkeme bu kişinin gaipliğine karar verebilir.” diyerek gaibin tanımı yapılmıştır. Tanıma göre, kesin olarak öldüğü bilinmeyen fakat ölüm tehlikesi içinde kaybolan ve öldüğünün kuvvetli ihtimalinin olduğunu kişilere gaip denmektedir. Gaiplik mahkeme kararı ile sabit olmaktadır ve gaiplik kararının istenebilmesi için, ölüm tehlikesinin üzerinden en az bir yıl veya son haber tarihinin üzerinden en az beş yıl geçmiş olması gerekir. Gaip hakkında iddianame ile dava açıldığında, mahkeme tensip zaptı düzenleyerek duruşma hazırlığını gerçekleştirecek, gerekir ise toplaması gereken delil var ise onları toplayacak, toplanmış delil söz konusu ise onları koruma altına alacaktır. Ancak bunun devamını gerçekleştirerek duruşma yapamaz. Bu nedenle, sanığın gaip olması nedeniyle ceza mahkemesi durma kararı verecektir. Bu nedenle mahkeme yapacağı işlemleri yaptıktan sonra dava durması kararı verecektir. Gaiplerin yargılanmasını CMK’da düzenlenmiştir. Mahkeme delillerin toplanması veya muhafaza altına alınması işlemini kendisi yapabileceği gibi, toplu mahkemelerde naip hakim aracılığı ile veya deliller mahkemenin yargı çevresi dışında ise o mahkemeye talimat yazarak, istinabe suretiyle de isteyebilir. Bulunduğu yer bilinmeyen veya yurt dışında bir ülkede bulunup da yetkili bir mahkeme önüne getirilemeyen veya getirilmesi uygun bulunmayan sanık gaip sayılır. Bu durumda, kural olarak kendisine ulaşılamayan bir sanık söz konusudur. Bazı durumlarda sanık kendisi hakkında yargılama yapıldığından haberdar olmayabilir. Mahkemenin, henüz görmediği bir sanığı, gıyabında ve savunmasız olarak yargılayıp hakkında hüküm kurması kabul edilemez. Bu kanun maddesi ile de, gaiplik halinde sadece delillerin muhafaza altına alınması ile yetinilmesi öngörülmüş, gıyapta hüküm verilmesi engellenmiştir. Sanığın yokluğu durumunu ifade etmek için “gıyap” kelimesi kullanılmaktadır. Fakat gıyap kelimesi gaiplik teriminden daha farklıdır. Bu fark kanunlar arası tanımlama yapılırken de görülebilmektedir. Gaiplik halinde kendisine ulaşılamayan bir sanıl varken, sanığın yokluğu anlamına gelen gıyap durumunda kural olarak sanığa ulaşmak her zaman olanaklıdır ancak mahkemede hazır bulunmasına gerek görülmemektedir. Hangi Durumlarda Sanığın Yokluğunda Karar Verilebilir? Yalnız veya birlikte adli para cezasını veya müsadereyi gerektiren veya derhal sanığın beraatına karar verilmesi mümkün olan suçta, usule uygun sorgusu yapılmayan ve savunması alınmayan sanığın yokluğunda duruşma yapılabilir. Bunun dışında, sanığın yokluğunda duruşma yapılmaz, dava bitirilemez ve özellikle de mahkumiyetine karar verilemez. gaiplerin yargilanmasi guvence belgesi nedir Ceza Muhakemesi Kanununda Gaip Gaiplerin yargılanması diğer sanıklardan farklıdır. Gaiplerin yargılanması CMK 244. maddesinde düzenlenmiştir. CMK 244. maddesinin birinci fıkrasında gaibin tanımı yapılmış, ikinci ve üçüncü fıkrada gaip hakkında yapılacak ve yapılamayacak işlemler gösterilmiş, üçüncü fıkrada ise yapılacak işlemler sırasında kimlerin hazır bulunacağı hükme bağlanmıştır. Gaiplerin yargılanması bu madde kapsamında yapılır. Gaiplerin yargılanması madde kapsamında şöyledir: Gaibin Tanımı ve Yapılabilecek İşlemler – Madde 244 Bulunduğu yer bilinmeyen veya yurt dışında bulunup da yetkili mahkeme önüne getirilemeyen veya getirilmesi uygun bulunmayan sanık gaip sayılır. Gaip hakkında duruşma açılmaz; mahkeme, delillerin ele geçirilmesi veya korunması amacıyla gerekli işlemleri yapar. Bu işlemler naip hakim veya istinabe olunan mahkeme aracılığıyla da yapılabilir. Bu işlemler sırasında sanığın müdafii veya kanuni temsilcisi veya eşi hazır bulunabilir. Gerektiğinde, mahkemece barodan bir müdafi görevlendirilmesi istenir. Ceza hukukunun nasıl uygulandığını gösteren Ceza Muhakemesi Kanunu’nda ise, tanımı yapılan ve gaip olarak adlandırılan kişilerin nasıl ve ne şekilde yargılamasının yapılacağı belirtilmiştir. Ceza Muhakemesi Kanunu’nda da gaibin tanımı yapılmıştır. Buna göre; Bulunduğu yer bilinmeyen, Yurt dışında bulunup mahkemeye getirilemeyen, Yurt dışında bulunup da mahkeme önüne getirilmesi uygun bulunmayan sanık gaip sayılır denmiştir. Sanığın yabancı bir ülkede bulunması ve bulunduğu yerin biliniyor olması hususu da, ülkeler arasında suçluların geri verilmesi anlaşması yoksa ya da yabancı ülke geri vermeyi kabul etmiyorsa, mahkemeye getirilmesi olanaksız sayılmaktadır. Fail: CMK madde 244/1’ den anlaşılacağı üzere, gaip olan kişinin sanık statüsünde olması gerekmektedir. Yani, ortada bir tahkikat evresi yani kovuşturma evresi söz konusu olması, diğer bir deyişle şüpheli hakkında düzenlenen iddianamenin mahkemece kabul edilmesi ve şüphelinin sanık sıfatını taşıyor olması gerekmektedir. Sanık olan kişinin ise aynı maddede belirtildiği üzere yargılanması devam ederken bulunduğu yerin bilinmiyor olması, yargılama yapan mahkeme önüne getirilemiyor olması veya getirilmesi uygun bulunmayan bir durumda olması gerekir. Ceza Avukatı Ankara Gaip ve Firari (Kaçak) Farkı Nedir? Gaiplik, kaçak yani firari olmaktan farklıdır. Gaip, kesin olarak öldüğü bilinmeyen fakat ölüm tehlikesi içinde kaybolan ve öldüğünün kuvvetli ihtimalinin olduğunu kişilere denilir. Kaçak ise, CMK 247. Maddesine göre hakkındaki soruşturmanın veya kovuşturmanın sonuçsuz kalmasını sağlamak amacıyla y
Gaiplerin Yargılanması (CMK 244. Madde) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Gaiplerin Yargılanması (CMK 244. Madde) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.