Devlet Memurları Kanunu 108. Madde (DMK)
Devlet Memurları Kanunu 108. Madde (DMK) Genel Tarih: 18-04-2025 Devlet Memurları Kanunu 108. madde (DMK); aylıksız izin verilmesinin şart ve usullerine dair hususlar düzenlenmiştir. Bu madde özellikle memurların mazeret izni, refakat izni ve diğer özel izin türlerine ilişkin esasları belirler.
Devlet Memurları Kanunu 108. Madde (DMK) Genel Tarih: 18-04-2025 Devlet Memurları Kanunu 108. madde (DMK); aylıksız izin verilmesinin şart ve usullerine dair hususlar düzenlenmiştir. Bu madde özellikle memurların mazeret izni, refakat izni ve diğer özel izin türlerine ilişkin esasları belirler. Kamu hizmetinin aksamaması prensibiyle düzenlenen bu madde, memurların özel hayatlarıyla iş yaşamları arasında denge kurmayı hedeflemektedir. Aynı zamanda, memurun sağlık, ailevi durumlar veya diğer haklı gerekçelerle izin kullanma koşullarını belirler. Bu kapsamda Devlet Memurları Kanunu 108. madde, memuriyet rejiminin hem disiplin hem de insani yönlerini yansıtan memurlar hakkında önemli bir düzenlemedir. Makale İçeriği Toggle Devlet Memurları Kanunu 108. Madde (DMK) Aylıksız İzin A) Memura, 105. maddenin son fıkrası uyarınca verilen iznin bitiminden itibaren, sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, istekleri üzerine on sekiz aya kadar aylıksız izin verilebilir. B) Doğum yapan memura, 104. madde uyarınca verilen doğum sonrası analık izni süresinin veya aynı maddenin (F) fıkrası uyarınca verilen izin süresinin bitiminden; eşi doğum yapan memura ise, doğum tarihinden itibaren istekleri üzerine yirmi dört aya kadar aylıksız izin verilir. C) Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi hâlinde memur olan eşlerine, 104. maddenin (A) fıkrası uyarınca verilen sekiz haftalık iznin veya aynı maddenin (F) fıkrası uyarınca izin kullanılması hâlinde bu iznin bitiminden itibaren, istekleri üzerine yirmi dört aya kadar aylıksız izin verilir. Evlat edinen her iki eşin memur olması durumunda bu süre, eşlerin talebi üzerine yirmi dört aylık süreyi geçmeyecek şekilde, birbirini izleyen iki bölüm hâlinde eşlere kullandırılabilir. D) Özel burs sağlayan ve bu burstan istifade etmesi için kendilerine aylıksız izin verilenler de dâhil olmak üzere burslu olarak ya da bütçe imkânlarıyla yetiştirilmek üzere yurtdışına gönderilen veya sürekli görevle yurtiçine ya da yurtdışına atanan veya en az altı ay süreyle yurtdışında geçici olarak görevlendirilen memurlar veya diğer personel kanunlarına tâbi olanlar ile yurtdışına kamu kurumlarınca gönderilmiş olan öğrencilerin memur olan eşleri ile 77. maddeye göre izin verilenlerin memur olan eşlerine görev veya öğrenim süresi içinde aylıksız izin verilebilir. E) Memura, yıllık izinde esas alınan süreler itibarıyla beş hizmet yılını tamamlamış olması ve isteği hâlinde memuriyeti boyunca ve en fazla iki defada kullanılmak üzere, toplam bir yıla kadar aylıksız izin verilebilir. Ancak, olağanüstü hâl veya genel hayata müessir afet hâli ilan edilen bölgelere 72. madde gereğince belli bir süre görev yapmak üzere zorunlu olarak sürekli görevle atananlar hakkında bu bölgelerdeki görev süreleri içinde bu fıkra hükmü uygulanmaz. F) Aylıksız izin süresinin bitiminden önce mazereti gerektiren sebebin ortadan kalkması hâlinde, on gün içinde göreve dönülmesi zorunludur. Aylıksız izin süresinin bitiminde veya mazeret sebebinin kalkmasını izleyen on gün içinde görevine dönmeyenler, memuriyetten çekilmiş sayılır. G) Muvazzaf askerliğe ayrılan memurlar askerlik süresince görev yeri saklı kalarak aylıksız izinli sayılır. İlgili Makale: Yürütmenin Durdurulması Devlet Memurları Kanunu 108. Madde Açıklaması 108. maddenin 1. fıkrasına göre; Devlet memurlarının bakmaya mecbur olduğu veya memur refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya önemli bir hastalığa tutulmuş olması hallerinde, bu hallerin yurt içinde sağlık raporu ile belgelendirilmesi şartıyla, yurt dışında ise Misyon Şefleri tarafından tespit edilerek Dışişleri Bakanlığına bildirilmiş olan Hekim ve Hastanelerce mahalli mevzuata göre düzenlenip Misyon Şefince onaylanan raporlara ve ilgililerin de istekleri üzerine en çok on sekiz aya kadar aylıksız izin verilebilir. 108. maddede yapılan değişikliklerden en önemlisi, beş hizmet yılını tamamlamış Devlet memurlarına istekleri halinde memuriyet süreleri boyunca ve iki defada kullanılmak üzere bir yıla kadar aylıksız izin verilmesi hususudur. Bu iznin verilebilmesi için memurun beş hizmet yılını tamamlamış olması yeterli olup, ayrıca bir mazeret belirtmesine gerek bulunmamaktadır. 108. maddenin değiştirilen 3. fıkrasında yer alan hükme göre, doğum yapan memurlara istekleri halinde 104’üncü maddenin (A) bendinde belirtilen sürelerin bitiminden itibaren yirmi dört aya kadar aylıksız izin verilir. Bu iznin verilmesi takdire bağlı olmayıp, istek halinde iznin verilmesi zorunludur. Bilindiği üzere doğum izni, 104. madde içinde mazeret izni kapsamında düzenlenmiştir. Anılan maddede yer alan hükme dayanarak kadın memura doğum yaptığı tarihten itibaren 8 hafta müddetle izin verilmektedir. Bu izin, aylıklı izindir. 108. maddeye göre verilen iki yıllık süre ise, 8 haftanın bitiminden itibaren başlar ve bu süre zarfında memura aylık ödenmez. Yetiştirilmek üzere (burslu gidenler dahil) Devlet tarafından yurt dışına gönderilen öğrenci ve memurlarla, yurt içine ve dışına sürekli görevle atanan memurların memur olan eşlerine, her defasında altı aydan az olmamak ve eşlerinin öğrenim süresini geçmemek üzere memuriyeti ve öğrenimi boyunca aylıksız izin verilebilecektir. devlet memurları kanunu 108 madde dmk Devlet Memurları Kanunu 108. Madde Aylıksız İzin Emsal Kararlar Danıştay Beşinci Dairesi E:1987/2265, K:1988/1282 Devlet Memurları Kanunu 108. Madde Aylıksız İzin İlkokul öğretmeni olan davacının, eşinin hasta olduğunu bildiren bir telgrafı aldıktan sonra 21.9.1984 tarihinde görevini bırakarak ailesinin bulunduğu Sivas-İmranlı İlçesine gittiği, 27.9.1984 tarihinde Erzurum Merkez İlçe Eğitim Müdürlüğüne telgraf çekerek eşinin hasta olduğunu, refakatine ihtiyacı bulunduğunu bildirerek izin istediği, bu arada eşini tedavi için götürdüğü İmranlı Sağlık Ocağının 1.10.1984 tarihli hasta sevk kağıdı ile refakatçi eşliğinde Sivas-Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesine sevki yapıldığı, bu hastanenin ise hastayı Hacettepe Üniversitesi Hastanesine sevk ettiği, Hacettepe Üniversitesinin 3.10.1984 tarihli raporda hastaya depresif reaksiyon teşhisi konularak refakatçi eşliğinde muayenesinin yapıldığı ve 1 ay sonra refakatçi eşliğinde kontrolünün uygun olduğunun bildirildiği, davacının kurumuna 4.10.1984 tarihli dilekçeyi göndererek durumunu açıkladığı ve ne gibi bir yol izlemesi gerektiğinin tarafına bildirilmesini istediği, 24.10.1984 tarihinde aynı konuda bir dilekçe daha göndererek ücret siz izin isteminde bulunduğu, idarenin 11.10.1984 tarihli yazıyla davacıyı göreve başlamaya çağırdığı, başlamadığı takdirde görevden çekilmiş sayılacağını bildirdiği, bu yazıyı 26.10.1984 tarihinde tebellüğ eden davacının 30.10.1984 tarihinde görevine başlamak üzere Erzurum’a gittiği ancak göreve başlatılmadığı, ertesi gün 31.10.1984 tarihli dilekçe ile ücretsiz izin talebinde bulunan davacının bu isteğinin de kabul edilmeyerek dava konusu işlemle görevden çekilmiş sayıldığı, dosyadaki belgelerin incelenmesinden anlaşılmaktadır. 657 sayılı Yasanın yukarıda sözü edilen 108. maddesinde, memurun eşinin veya diğer yakınlarının önemli bir hastalığa tutulması halinde refakat etmesi gerektiği raporla ispat edildiği takdirde ücretsiz izin verilebileceğine işaret edilmekte olup, maddede refakat durumunun mutlaka hastanede olacağı, evde refakat olmayacağı yolunda bir kayıtlamaya yer verilmediğine göre, hastalığın niteliğinin g
Devlet Memurları Kanunu 108. Madde (DMK) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Devlet Memurları Kanunu 108. Madde (DMK) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.