Davaya Müdahale (Asli ve Feri Müdahale)
Davaya Müdahale (Asli ve Feri Müdahale) Tazminat Hukuku Tarih: 21-08-2025 Hukuk davasının sonunda verilecek olan karardan etkilenecek olan 3. bir kişinin taraflardan birinin yanında davaya katılması ya da doğrudan davaya etki etmesi mümkündür. Medeni usul hukuku, yargılamada aslen var olan iki taraf sisteminin yanında dava dışı ilgili 3. kişinin de davaya dahil olabilmesini sağmaktadır.

Davaya Müdahale (Asli ve Feri Müdahale) Tazminat Hukuku Tarih: 21-08-2025 Hukuk davasının sonunda verilecek olan karardan etkilenecek olan 3. bir kişinin taraflardan birinin yanında davaya katılması ya da doğrudan davaya etki etmesi mümkündür. Medeni usul hukuku, yargılamada aslen var olan iki taraf sisteminin yanında dava dışı ilgili 3. kişinin de davaya dahil olabilmesini sağmaktadır. Bu davaya katılma sistemi iki şekilde gerçekleşir. Feri müdahale Asli müdahale Her davanın davalı ve davacı olarak iki tarafı vardır. Dava, davacı ve davalı arasında yürür. Dava sonunda verilen hüküm bu taraflar arasında geçerli olurken, davanın tarafı olmayan üçüncü kişiler hakkında yargılama neticesinde karar verilmez. Ancak yargılama sonunda verilecek hüküm sadece davacı ve davalıyı etkilemez. Dava sonucunda hukuki durumu veya hakkı olumsuz yönde etkilenecek olan üçüncü kişiler . Davanın tarafları dışında, dava sonucundan hukuki durumu veya hakkı olumsuz yönde etkilenecek olan üçüncü kişinin dahil olması davaya müdahaledir 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun “Davanın ihbarı ve davaya müdahale” başlıklı üçüncü ayrımında 61 ve devamı maddelerinde kendisine yer bulan davaya müdahale sistemi usul ekonomisi açısından da yargılamada önemli bir husustur. ve Danışmanlık olarak Medeni usul hukukunda öngörülen bu davaya müdahale sistemi mizde incelenecektir. İlgili Makale: İdari Yargıda Davaya Müdahale Makale İçeriği Toggle Davaya Müdahale Nedir? Hukuk yargılamalarında davacı ve davalı taraf haricinde menfaati olan bir üçüncü kişinin yargılamaya katılması müdahale olarak isimlendirilir. Müdahalenin asli ve feri müdahale olmak üzere iki türü bulunur. Her iki müdahale türü de 6100 sayılı HMK’da düzenleme altına alınmıştır. Dava sonunda verilecek karardan yalnızca taraflar etkilenecek gibi gözükse de bazı hallerde davanın tarafı olmayan 3. bir kişinin de davanın neticesinden etkilenmesi mümkün . Bu kişinin davaya 3. bir taraf olarak eklenmesi mümkün değildir. Medeni usul hukukunda kendisine yer bulan davaya müdahil olma iki şekilde gerçekleşir. İlki asli müdahale, ikincisi feri müdahaledir. İlgili Makale: Anlaşmalı Boşanma Protokolü davaya feri mudahale Fer’i Müdahale HMK madde 66 demektedir ki: “Üçüncü kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabilir.” Yargılaması devam eden davanın sonunda verilecek olan karar, dava dışı 3. Bir şahsı etkilediğinde bu kişi, davayı kazanmasında yararı bulunan taraf yanında davaya müdahil . Müdahil olduğu bu davada yanında katıldığı tarafın davayı kazanmasına yardımcı olarak daha sonra kendisine karşı bir dava açılmasının önüne geçer. Bu durum aynı zamanda yargılamanın tam ve doğru bir şekilde yapılmasına da yardımcı olur. Bir 3. şahsın davaya müdahil olabilmesi için mevcutta açılmış bir davanın olması gereklidir. Mevcut davaya tahkikat sona erinceye kadar davanın her aşamasında katılma talebinde bulunulabilir. Fer-i müdahil yargılamaya katıldığı andan itibaren davayı takip edebilir. Ancak tahkikat sona erdiğinde ve hüküm aşamasına geçildiğinde davaya müdahale edilmesi mümkün değildir. Davanın istinaf yargılamasına geçilmesi durumunda eğer ki yeniden yargılama yapılıyorsa bu durumda fer-i müdahale yapılması mümkündür. Bu husus yine tahkikat aşamasının sonuna kadar gerçekleştirilebilir. Ancak temyiz aşamasında tahkikat yapılması söz konusu olmadığından burada davaya fer-i müdahil olmak mümkün değildir. Kural olarak müdahil ve yanında davaya katılan tarafın davaları birbirlerinden bağımsız olmalıdır. Hangi durumlarda Feri Müdahil Olunamaz? Dava ve taraf ehliyeti olmayanlar, Davanın kazanılmasında hukuki yararı bulunmayanlar, Davanın mevcut tarafları, Mecburi dava arkadaşları birbirlerinin yanında davaya fer-i müdahil olamazlar. Ancak ihtiyari dava arkadaşlarının davaları birbirlerinden bağımsız olduğundan birbirlerinin yanında davaya fer-i müdahil olmalarının önünde bir engel yoktur. Feri Müdahale Usulü Fer-i müdahale 3. kişinin doğrudan talebi ile ya da taraflardan birinin ihbarı ile gerçekleşebilir. Davanın kazanılmasında hukuki yararı bulunan 3. kişi, davaya hangi tarafın yanında müdahale etmek istediğini, neden müdahale etmek istediği ve hukuki dayanaklarını açıkladığı bir dilekçeyi davanın görüldüğü mahkemeye sunarak davaya müdahale talebinde bulunabilir. Bu usul HMK madde 67’de düzenlenmiştir. Mahkeme tarafından müdahale talepli dilekçe HMK madde 163 (Ön sorunun ileri sürülmesi) ve 164 (Ön sorunun incelenmesi) maddeleri gereğince incelemeye değer bulunursa ön sorun yapılarak incelenir. Mahkeme fer-i müdahale talepli dilekçeyi, belirleyeceği süre içerisinde beyanda bulunulması üzere taraflara tebliğ eder. Mahkeme, gerekirse taraflarla birlikte üçüncü kişiyi de dinlemek üzere davet eder. Taraflar gelmeseler dahi müdahale talebi hakkında bir karar verilir. Müdahale talebin kabul edilmesi, müdahil olmak isteyen kişinin yanında katılmak istediği tarafın kabul veya itirazına bağlı değildir. 3. Kişinin davanın kazanılmasında hukuki yararı olduğu tespit edildiğinde mahkeme müdahale talebini kabul eder. Karar taraflara tefhim veya tebliğ edilir. 3. kişinin talebi haricinde davanın taraflarından biri kendisine yardım edilmesi amacıyla bu 3. Kişiye davayı ihbar da edebilir. Davanın ihbarı davanın tarafının asıl davanın bitiminde davayı kaybetmesi halinde 3. Kişiye rücu edeceği durumlarda mevcut olur. “ Taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir.” Davanın ihbarı HMK madde 61 ve devamında düzenlenmiştir. İhbar tek taraflı bir işlemdir. Mahkemenin ya da davanın diğer tarafının iznine gerek yoktur. Mahkeme aracılığıyla ihbar yapılabileceği gibi noter veya mektup aracılığıyla dahi ihbar yapılabilir. İhbar sebebi ve yargılamanın geldiği aşama ihbarda belirtilmelidir. İhbar olunan kişi davaya müdahil olmayabilir. Böyle bir durum olsa dahi ihbar sonuçlarını doğurur ve müdahalenin etkileri bu dava dışı 3. Kişi için de oluşur. Mevcut davanın tarafları ve zorunlu dava arkadaşlarına davanın ihbarı mümkün değildir. Davanın ihbarı ile kendisine ihbar yapılan kişi için zamanaşımı kesilmiş sayılmaz. Feri Müdahilin Yetkileri Fer-i müdahil davaya müdahale talebi kabul edildiği andan itibaren davayı takip edebilir; öncesi için bir etkisi olması ya da bu işlemlerin tekrarlanmasını istemesi mümkün değildir. Müdahil dosyaya girmiş olan delil ve savunmalar ile bağlıdır. Müdahilin davaya yanında katıldığı tarafın aleyhine bir işlem yapması mümkün değildir. Davaya sunacağı delil ve iddiaları yanında katılmış olduğu tarafın ileri sürmüş olduğu iddia ve delillerle çelişmemelidir. Fer-i müdahil yalnızca davaya yanında katılmış olduğu tarafın hukuki yararını korumayı amaçlayan usul işlemleri yapabilir. Fer-i müdahil yanında katıldığı tarafın yapabileceği bütün usulü işlemleri yapabilir. Yanında katıldığı tarafın hukuki yararını zedelemeyecek şekilde, tarafın yapmadığı usul işlemlerini dahi yapabilir. Fer-i müdahil davanın bir tarafı niteliği kazanmadığından yargılamanın sonunda fer-i müdahil adına bir hüküm verilmez. Fer-i müdahil davanın bir tarafı olmadığından dava sonunda verilecek ilama binaen bir takip yetkisine de sahip değildir. Ancak böyle bir durumda davaya yanında katıldığı tarafa ait takip yetkisini kullanabilmektedir. Fer-i müdahil, asıl tarafın çıkarlarıyla çatışmadığı müddetçe, Anayasaya
Davaya Müdahale (Asli ve Feri Müdahale) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Davaya Müdahale (Asli ve Feri Müdahale) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.