CMK 223. Madde — Ceza Davası Hüküm Çeşitleri

Ceza Davası Hüküm Çeşitleri (CMK 223. Madde) Ceza Hukuku Tarih: 27-02-2026 CMK 2 2 3. madde duruşmanın sona ermesi ve hükmü düzenlemiştir. Duruşmanın sona erdiği açıklandıktan sonra mahkeme CMK 223.

Ceza Davası Hüküm Çeşitleri (CMK 223. Madde) Ceza Hukuku Tarih: 27-02-2026 CMK 2 2 3. madde duruşmanın sona ermesi ve hükmü düzenlemiştir. Duruşmanın sona erdiği açıklandıktan sonra mahkeme CMK 223. madde uyarınca karar verecektir. Savcılığın yeterli şüphe içerisinde suç işlendiği kanısına varması halinde düzenlenen iddianameyle açılan kamu davasına ceza davası denilmektedir. Ceza davalarında, maddi gerçeğin hukuka uygun olarak elde edilen deliller ile araştırılmasından sonra mahkeme tarafından cezai uyuşmazlık hakkında verilen nihai karara “hüküm” ya da “son karar” denilmektedir. Mahkeme tarafından verilen hüküm ile birlikte, ceza muhakemesine konu uyuşmazlık çözülmekte ve yargılama sona ermektedir. Ceza mahkemesi tarafından verilebilecek hüküm çeşitlerine 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda (CMK) yer verilmiştir. CMK 223’ e göre hakim tarafından yargılama sonunda verilebilecek hükümler çeşitleri şunlardır: Beraat kararı, Ceza verilmesine yer olmadığı kararı, Mahkumiyet kararı, Güvenlik tedbirine hükmedilmesi kararı, Davanın reddi kararı, Davanın düşmesi kararı, Durma kararı, Askeri, idari ve anayasal yargının (Adli yargı dışındaki bir yargı merciine) görevli olduğundan bahisle verilen görevsizlik kararı verilebilir. Bu sayılanların dışında kalan mahkemece verilen diğer kararlar hüküm niteliği taşımaz. Hüküm niteliği taşımayan kararlara ilişkin tek başına temyiz yahut istinaf kanun yoluna başvurulması mümkün değildir. Ancak kanunda açıkça gösterilmemiş olsa bile, yaş düzeltilmesi, katılma isteminin reddi, yargılama giderleri gibi kendisi hüküm niteliğinde olmadığı halde hüküm ile birlikte istinaf yahut temyiz kanun yoluna gidilmesi şartıyla incelenen kararlar mevcuttur. ve Danışmanlık olarak mizde ceza davası hüküm çeşitleri detaylı olarak ele alınmıştır. İlgili Makale: İnfaz Hesaplama Makale İçeriği Toggle Ceza Davası Hüküm Çeşitleri Nelerdir? (CMK 223. Madde) “ Ceza muhakemesinde hüküm çeşitleri ” başlıklı maddesinde, ilk olarak hüküm kavramına açıklanmış olup, bu kapsamda esas olarak maddi ve şekli, esasa ve usule ilişkin kesin hüküm kavramlarına yer verilmiştir. Bundan sonra Ceza Muhakemesi Kanunu’nda (CMK) yer alan hüküm çeşitleri tek tek ele alınmıştır. Kanunda ilgili düzenlemede (m. 223) hüküm çeşitleri; öncelikle beraat kararı verilmesi gereken haller, ardından ceza verilmesine yer olmadığı, mahkumiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve davanın düşmesi kararlarıdır. Hüküm, ceza muhakemesine konu uyuşmazlığın esas ve usulden çözülmesine ve yargılamanın sonlanmasına sebep olan karardır. 5271 sayılı CMK’ya göre hüküm çeşitleri ise, “Duruşmanın sona ermesi ve hüküm” başlıklı m.223’de yer almaktadır. CMK’daki hüküm çeşitleri; Beraat, Ceza verilmesine yer olmadığı, Mahkumiyet, Güvenlik tedbirine hükmedilmesi, Davanın reddi, Davanın düşmesi, kararı olarak belirlenmiştir. Duruşma sonunda, duruşma tutanağına geçirilen hüküm fıkrası okunarak gerekçesi ana çizgileriyle anlatılır (CMK m. 231/1) . Hazır bulunan sanığa ayrıca başvurabileceği yasa yolları, mercii ve süresi bildirilir. Hükmün başına “Türk Milleti adına” verildiği yazılır. Hüküm fıkrasında, verilen kararın ne olduğunun, uygulanan yasa maddelerinin, verilen ceza miktarının, yasa yollarına başvurma ve tazminat isteme olanağının bulunmadığının, başvurma hakkı varsa başvuru mercii ve süresi gösterilir. CMK’nın 223. maddesinde nelerin hüküm olduğuna değinilmiş ve bu hükümlerin de hangi şartların gerçekleşmesi durumunda verileceği ayrıntılı olarak gösterilmiştir. CMK’nın 223/1. maddesine göre “Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkumiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve düşmesi kararı, hükümdür.” Aynı maddenin 8. fıkrasına göre “…soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir.” Anılan maddenin 10. fıkrasına göre ise; “Adli yargı dışındaki bir yargı merciine yönelik görevsizlik kararı kanun yolu bakımından hüküm sayılır.” Duruşmanın Sona Ermesi ve Hüküm – CMK Madde 223 (1) Duruşmanın sona erdiği açıklandıktan sonra hüküm verilir. Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve düşmesi kararı, hükümdür. (2) Beraat kararı; a) Yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması, b) Yüklenen suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması, c) Yüklenen suç açısından failin kast veya taksirinin bulunmaması, d) Yüklenen suçun sanık tarafından işlenmesine rağmen, olayda bir hukuka uygunluk nedeninin bulunması, e) Yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması, hallerinde verilir. (3) Sanık hakkında; a) Yüklenen suçla bağlantılı olarak yaş küçüklüğü, akıl hastalığı veya sağır ve dilsizlik hali ya da geçici nedenlerin bulunması, b) (Değişik: 25/5/2005 – 5353/30 madde) Yüklenen suçun hukuka aykırı fakat bağlayıcı emrin yerine getirilmesi suretiyle veya zorunluluk hali ya da cebir veya tehdit etkisiyle işlenmesi, c) Meşru savunmada sınırın heyecan, korku ve telaş nedeniyle aşılması, d) Kusurluluğu ortadan kaldıran hataya düşülmesi, hallerinde, kusurunun bulunmaması dolayısıyla ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir. (4) İşlenen fiilin suç olma özelliğini devam ettirmesine rağmen; a) Etkin pişmanlık, b) Şahsi cezasızlık sebebinin varlığı, c) Karşılıklı hakaret, d) İşlenen fiilin haksızlık içeriğinin azlığı, dolayısıyla, faile ceza verilmemesi hallerinde, ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir. (5) Yüklenen suçu işlediğinin sabit olması halinde, sanık hakkında mahkûmiyet kararı verilir. (6) Yüklenen suçu işlediğinin sabit olması halinde, belli bir cezaya mahkumiyet yerine veya mahkûmiyetin yanı sıra güvenlik tedbirine hükmolunur. (7) Aynı fiil nedeniyle, aynı sanık için önceden verilmiş bir hüküm veya açılmış bir dava varsa davanın reddine karar verilir. (8) Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir. (9) Derhal beraat kararı verilebilecek hâllerde durma, düşme veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemez. (10) Adli yargı dışındaki bir yargı merciine yönelik görevsizlik kararı kanun yolu bakımından hüküm sayılır. hukum cesitleri nelerdir Beraat Kararı Beraat kararı CMK 223/2. maddesinde düzenlenmiştir. Bu madde kapsamında beraat kararı verilecek haller tek tek sayılmıştır. Beraat, CMK’ da düzenlenen hüküm çeşitleri içerisinde sanığın en lehine olan esasa ilişkin bir karar olup, sanık hakkında cezaya hükmedilmemesi anlamına gelir. Mahkeme tarafından fail hakkında beraat kararı verilebilmesi için şu nedenlerden birinin gerçekleşmiş olması gerekmektedir; Yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması, Yüklenen suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması, Yüklenen suç açısından failin kast veya taksirinin bulunmaması, Yüklenen suçun sanık tarafından işlenmesine rağmen, olayda bir hukuka uygunluk nedeninin bulunması, Yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması gerekmektedir. Ceza mahkemesi beraat kararı verirken bu nedenlerden hangisine dayandığını kararında açık bir şekilde göstermesi gerekmektedir. Kavram kargaşasına yol açma ihtimalinden dolayı beraat kelimesi yerine kanunda belirtilmeyen aklanma sözcü

CMK 223. Madde — Ceza Davası Hüküm Çeşitleri konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sonuç

CMK 223. Madde — Ceza Davası Hüküm Çeşitleri hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu konuda ne yapılabilir?

Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.

Yasal süreç ne kadar sürer?

Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.

Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?

Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.

⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.