Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı (CMK 223/3 — 4)
Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı (CMK 223/3-4) Ceza Hukuku Tarih: 03-04-2025 Ceza verilmesine yer olmadığı kararı; failin suç sayılan tipik eylemi gerçekleştirmiş olmasına rağmen kusuru yoksa cezalandırmaya engel bazı durumlarda verilen hüküm çeşididir. Ceza verilmesine yer olmadığı kararı, 5271 sayılı CMK’nın 223/3-4 maddesinde düzenlenmiştir. Ceza verilmesine yer olmadığı kararı bir beraat kararı değildir. Esasında fiil suç teşkil etmesine rağmen sanık belli nedenlerle ceza verilmemesi sonucunu doğuran nihai bir karardır.
Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı (CMK 223/3-4) Ceza Hukuku Tarih: 03-04-2025 Ceza verilmesine yer olmadığı kararı; failin suç sayılan tipik eylemi gerçekleştirmiş olmasına rağmen kusuru yoksa cezalandırmaya engel bazı durumlarda verilen hüküm çeşididir. Ceza verilmesine yer olmadığı kararı, 5271 sayılı CMK’nın 223/3-4 maddesinde düzenlenmiştir. Ceza verilmesine yer olmadığı kararı bir beraat kararı değildir. Esasında fiil suç teşkil etmesine rağmen sanık belli nedenlerle ceza verilmemesi sonucunu doğuran nihai bir karardır. Ceza verilmesine yer olmadığı kararı çeşitli durumlarda verilebilir, bunlar şu şekilde sıralanabilir: Yaş küçüklüğü (TCK 31) Akıl hastalığı (TCK 32) Sağır ve dilsizlik hali (TCK 33) Geçici nedenlerin bulunması (TCK 34 ) Yüklenen suçun hukuka aykırı fakat bağlayıcı bir emrin getirilmesi suretiyle işlenmesi (TCK 24/2) Zorunluluk hali (TCK 25/2) Cebir ve tehdit etkisiyle (TCK 28) Meşru savunmada sınırın heyecan, korku ve telaş nedeniyle aşılması (TCK 27/2) Kusuru ortadan kaldıran hataya düşülmesi (TCK 30/3. Madde) Etkin pişmanlık (TCK 93, 192, 201, 221, 254, 274) Şahsi cezasızlık sebepleri (TCK 22/6, 167/1, 245/4, 273, 283/son, 284/son) Karşılıklı hakaret (TCK 129) İşlenen fiilin haksızlık içeriğinin azlığı (TCK 145) CMK’nin 223. maddesinde, iki ayrı fıkrada iki ayrı ceza verilmesine yer olmadığına ilişkin karar verilebilecek durum düzenlenmiştir. Üçüncü fıkrada belli nedenlerle kusurun bulunmaması nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığına karar verilebileceği belirtilmiştir ki, aslında burada suçun unsurları oluşmamıştır, ancak kanun koyucu bu durumları beraat nedeni saymamış, bazı nedenlerle ceza verilmesine yer olmadığına karar verme nedeni saymıştır. Dördüncü fıkrada ise suçun tamamen oluştuğu ancak bazı nedenlerle, sanığa ceza vermenin mümkün olmadığı durumlar düzenlenmiştir. ve Danışmanlık olarak bu yazımızda ceza verilmesine yer olmadığı kararından bahsedeceğiz. İlgili Makale: İnfaz Hesaplama Makale İçeriği Toggle Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı Nedir? Ceza verilmesine yer olmadığı kararı, esasında fiil suç teşkil etmesine rağmen sanığa belirli nedenlerle ceza verilmemesi sonucunu doğuran nihai bir karardır. CMK’nın 223. maddesinde, iki ayrı fıkrada iki ayrı ceza verilmesine yer olmadığına ilişkin karar verilebilecek durum düzenlenmiştir. Üçüncü fıkrada belli nedenlerle kusurun bulunmaması nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığına karar verilebileceği belirtilmiştir. Aslında burada suçun unsurları oluşmamış olsa da kanun koyucu bu durumları beraat nedeni saymamış ceza verilmesine yer olmadığına karar verme nedeni saymıştır. Mahkeme tarafından ceza verilmesine yer olmadığı kararı dışında verilebilecek hükümler şu şekildedir: Beraat, Ceza verilmesine yer olmadığı kararı, Mahkumiyet, Güvenlik tedbirine hükmedilmesi, Davanın reddi, Davanın düşmesi kararı, Durma kararı, İdari-askeri-anayasal yargının görevli olmasından ötürü verilen görevsizlik kararlarıdır. CMK m. 223/3-4 ceza verilmesine yer olmadığına karar verilebilme hallerini düzenlemektedir. Bu kararın verilebilmesi için sanık hakkında sayılan diğer kararların verilmemiş olması gerekir. Ancak mahkumiyet kararı bunun istisnasıdır. Sonuç olarak sanığın eylemi gerçekleştirdiği anlaşılırsa ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir. Ceza verilmesine yer olmadığı kararı ile beraat kararı nitelik olarak aynı değildir. Ceza verilmesine yer olmadığı kararında fiil suçtur ancak faile belli nedenlerle ceza verilememektedir. Ayrıca nihai bir karardır. Beraat kararı ise yüklenen fiil suç değilse ya da suçun sanık tarafından işlendiği sabit değilse verilebilir. Ayrıca sanığın suçu işlemediği sabitse, failin kast ve taksiri yoksa da beraat kararı verilebilir. Son olarak suçun sanık tarafından işlendiği sabitse ancak olayda hukuka uygunluk nedeni yoksa verilebilir. Tutuklama Kararı ve Tutuklamaya İtiraz ceza verilmesine yer olmadigi karari nedir Kusur Bulunmaması Sebebiyle Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı Ceza verilmesine yer olmadığı kararı çeşitli nedenlerle verilse de esasında iki alt başlık halinde bu hususlar düzenlenmiştir. Bunlardan birincisi kusur bulunmaması nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi iken, ikincisi cezasızlık halleri nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığı kararının verilmesidir. Mahkeme ceza verilmesine yer olmadığı kararı verirken kararını gerekçeli olarak yazmalıdır. Aynı zamanda CMK m. 223’ün hangi haline girdiğini belirtmelidir. Çünkü kusur yoksa karar sicile işlemeyecektir. Bu nedenle gerekçesiyle şahsın kusurlu olup olmadığı belirtilmelidir. Kusuru olmadığı için ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilen haller şunlardır: Yaş Küçüklüğü: Suç oluşturan fiili işlediği sırada 12 yaşını bitirmemiş olan çocuk mutlak suretle kusursuzdur. Bu çocuklar hakkında sadece koruyucu ve eğitici güvenlik tedbirlerine başvurulabilir. 12-15 yaş arasındaki (12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını bitirmemiş) çocuklar 12 yaşını doldurmamış çocuklara nazaran daha bilinçlidir. Ancak iradelerine hakim olamayıp suç işlerlerse davranışlarını yönlendirme yeteneğine sahip olup olmadığı değerlendirilir ve sahip olduğu kanısına varılırsa sorumluluğunun olduğu kabul edilir. Ceza sorumluluğunun varlığını çocuk hakimi araştırır. Uzmanlardan ailesi, ekonomik koşulları vs. hakkında rapor hazırlaması istenir. Kusur yeteneği yoksa ceza verilmez ancak güvenlik tedbirlerine başvurulur. Ancak kusur yeteneği varsa indirilmiş ceza yaptırımı uygulanacaktır. Fiili işlediği sırada 15-18 yaş arasında (15 yaşına girmiş ancak 18 yaşını doldurmamış) bulunan çocuklar normal koşullarda davranışlarını anlama yeteneğine sahiptir ancak yeterince gelişmemiş . Kusur yeteneği azalmış gençler için indirilmiş cezaya hükmedilir. Akıl Hastalığı: Kişi işlediği fiilin anlam ve sonuçlarını kavrayamaz veya irade yeteneği önemli ölçüde kaybolmuştur. Kişi bu durumda kusurlu olamayacağından ceza verilmesine hükmedilemez. Ancak bu fiilin hukuka aykırı olduğunu değiştirmez bu nedenle güvenlik tedbirlerine başvurulacaktır. Akıl hastalığının etkileri suç oluştan her fiil açısından aynı değildir. Örneğin kleptomani (hırsızlık hastalığı) olan bir bireyin kasten insan öldürme suçunu işlemesi halinde akıl hastalığının irade yeteneğini etkilemediği kabul edilir. Akıl hastalığı tıbbi uzmanlık gerektiren bir konu olduğu için, bilirkişi raporu ile hastalığın derecesi belirlenir. Hakimin görevi ise bu rapora dayanarak somut olaya uyarlama yapmaktır. Yani kişinin hastalığının ne ölçüde iradesini etkilediğini tespit eder. Sağır ve Dilsizlik: İşitme yeteneği doğuştan veya sonradan kaybedilebilir. İşitme yeteneği olmayan insanlarda algılama yeteneği yeterince gelişmemektedir. Bu kişiler için suçu işlediği sıradaki yaşı önemlidir. Algılama ve davranışlarını yönlendirmeleri daha geç gelişeceği için farklı bir yaş sınıflandırması yapılmıştır. Yaş grupları; 15 yaşını doldurmayanlar, 15-18 yaş grubu ve 18-21 yaş grubu olarak ayrılır. 21 yaşını doldurmuş bireyler için algılama ve irade yetenekleri tespit edilir. Böylece akıl hastalarına ilişkin rejim göz önüne alınır. Geçici Nedenler: Kişinin davranışlarını yönlendirme yeteneğini iradesi olmadan kaybetmiş . Örneğin kimyasal madde üretim fabrikasında çalışan işçiler için ya da uyku halindeyken bebeğinin havasız kalmasına neden olan anne için durum böyledir. Alkol ve uyuşturucunun etkisine kişi haberi olmadan girmiş veya zorla kullandırılmış . İki durumda da kusur yeteneği yoktur. Ancak alkol ve uyuşturucu alma sırasında kişinin taksiri dahi olmamalıdır, eğ
Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı (CMK 223/3 — 4) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı (CMK 223/3 — 4) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.