Ceza Hukukunda Mahsup — TCK 63. Madde

Ceza Hukukunda Mahsup – TCK 63. Madde Ceza Hukuku Tarih: 09-10-2025 Ceza hukukunda “ mahsup “, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu madde 63’de düzenlenmiştir. Bu maddeye göre; “hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün haller nedeniyle geçirilmiş süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir. Adli para cezasına hükmedilmesi durumunda, bir gün beşyüz Türk Lirası sayılmak üzere, bu cezadan indirim yapılır.” Madde metninde de belirtildiği üzere bir hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucu doğuran bütün haller sebebiyle geçirilmiş süreler, hapis cezasından indirilecektir.

Ceza Hukukunda Mahsup – TCK 63. Madde Ceza Hukuku Tarih: 09-10-2025 Ceza hukukunda “ mahsup “, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu madde 63’de düzenlenmiştir. Bu maddeye göre; “hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün haller nedeniyle geçirilmiş süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir. Adli para cezasına hükmedilmesi durumunda, bir gün beşyüz Türk Lirası sayılmak üzere, bu cezadan indirim yapılır.” Madde metninde de belirtildiği üzere bir hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucu doğuran bütün haller sebebiyle geçirilmiş süreler, hapis cezasından indirilecektir. Madde; “ mahsup ” müessesesinin sadece yargılaması yapılan ve hükme bağlanacak olan dava ile sınırlı olmadığını, bu davanın dışında başka soruşturma ve kovuşturmalarda meydana gelen şahsi hürriyeti sınırlama sonucu doğuran tüm hallerde uygulanabileceğini ortaya koymuştur. Böylece, sadece davası görülen olaydan dolayı meydana gelen tutukluluklar değil, varsa başka davalar nedeniyle tutuklulukta veya gözaltında geçen süreler ve fazla çekilen mahkûmiyet süreleri gibi şahsi hürriyeti sınırlayan tüm haller mahsuba konu edilebilecektir. İnfaz hukukunda kişinin almış olduğu hürriyeti bağlayıcı cezadan birtakım sürelerin mahsup edilebilmesi için şartlar mevcut bulunmaktadır. Mahsup şartları; Tutuklu kaldığı bir suçtan beraat etmiş olmak gerekir. Tutuklu kalıp beraat ettiği kararın kesinleşmesi gerekir. İkinci suçun, tutuklu kalıp beraat ettiği suçun kararının kesinleşme tarihinden önce işlenmesi gerekir. İkinci suçtan dolayı verilen cezanın infazının mümkün olası gerekir. Eğer ikinci ceza mahkemece ertelendiyse mahsup mümkün değildir. Ancak bu cezanın TCK 95.madde gereğince aynen infazına karar verilmesi durumunda mahsup mümkün olacaktır. Bu şartlar gerçekleştikten sonra infazı gereken cezadan mahsup yapılır. Sorulması gereken soru hükümlü olarak cezasını infaz eden şahsın yargı-laması devam eden başka bir suçtan tutuklu kaldığı sürenin infaz edilen bu cezadan mahsup edilip edilmeyeceğidir. Yargıtay 6. CD. 20.12.2000 tarihinde verdiği kararında mahsup talebini ret etmiştir. Ancak Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına (8 CD. 8.12.1988 tarih ve 1988/9217e-9906 sayılı kararı) göre mahsup mümkündür. Kanaatimizce de mahsup yapılabilir aksi takdirde yargı-laması devam eden suçtan beraat ettiğinde mağduriyeti söz konusu olur. Yalnızca yargılaması süren tutuklu dosyaya infazdan sonra bilgi verilmelidir. Tutuklulukta geçen süre öncelikle ilgili dosyada verilen mahkûmiyet süresinden indirilecek, varsa aşan süre başka mahkûmiyet süresinden de indirilebilecektir. Örneğin; fail ilk mahkûmiyetine konu suçtan dolayı 48 ayını tutuklulukta geçirmiş ve toplam 40 ay ceza almışsa, şartlarının bulunması halinde artan 8 aylık sürenin ikinci mahkûmiyetinden indirilmesi mümkün olabilecektir. Bununla birlikte uygulamaya göre; beraat kararı verilen dosyalarda tutuklu kalınan sürenin başka bir cezadan mahsup edilebilmesi için, beraat kararının ikinci suç işlendikten sonra kesinleşmesi gerekmektedir. Tutuklu kalınan ve mahsup edilmesi istenen sürenin ait olduğu dosyada verilen kararın kesinleşmesinden sonra işlenmiş bir suç varsa, mahsup koşullarının oluşmadığı kabul edilmektedir. İlgili Makale: İnfaz Hesaplama Makale İçeriği Toggle Mahsup Nedir? Mahsup; tutuklulukta ve gözaltında geçirilen sürenin kesinleşen cezanın infaz süresinden indirilmesi anlamına gelmektedir. Ancak bazı hallerde başka suçtan tutukluluğun da mahsubu mümkündür. Bu uygulama için, ilk suç nedeniyle tutuklama olması , mahsup işlemi yapılacak ikinci suçun ilk suça ilişkin karar kesinleşmeden işlenmiş olması ve ikinci suça yani mahsup işlemi yapılacak suça ilişkin mahkumiyet kararının kesinleşmiş olması gereklidir. 63. maddeye göre “Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün haller nedeniyle geçirilmiş süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir. Adli para cezasına hükmedilmesi durumunda, bir gün Yüz Türk Lirası sayılmak üzere bu cezada indirim yapılır.” Kanunumuz mahsubun yapılmasını takdire bırakmamış, bu konuda zorunluluk sistemini benimsemiştir. Bu sistemin temel özelliği, failin hürriyetinin sınırlanmasına kendi kusuruyla neden olmuş olsa dahi, mahsup işleminin yapılmasının zorunlu olmasıdır. Mahsup kurumunun hukuki esası hakkında, bu kurumun cezanın hafifletici nedenlerinden biri olduğu, evvelce çekilmiş bir ceza olduğu, hususi af olduğu konusunda çeşitli görüşler bulunmakta ise de, mahsup, suçlu olduğu henüz kesin olarak bilinmeyen kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakılması dolayısıyla ortaya çıkan haksızlıkları gidermek için başvurulan ve kişisel özgürlükleri anayasal düzeyde güvence altına alan, önleyici amaçlarla yoksun bırakılan özgürlüğün iadesi için kabul edilen hukuki bir kurumdur. ceza hukukunda mahsup nedir Mahsup Hükümlerinin Uygulanması TCK 63.madde hükmünde yer alan “Şahsi Hürriyeti Sınırlama Sonucu Doğuran Tüm Haller” kavramı yalnızca tutuklamayı değil, gözaltına almayı, yakalamayı, gözetim altında bulundurmayı, adli tıp müşahedesinde bulunmayı, güvenlik kuvvetlerince götürülürken yolda geçen süreyi, güvenlik kuvvetleri kontrolünde hastanede yatmayı, suçluların geri verilmesinde geri vermenin gerçekleşmesine kadar söz konusu olan tutuklamayı ve bunlar gibi hürriyetin sınırlandığı tüm halleri kapsar. Sanık ne zaman serbest hareket etme yeteneğinden yetkili mercii kararıyla yoksun bırakılmışsa, bu yeteneği sınırlamış ise, o durum sona erinceye kadar mahsup edilecek bir husustur. Sanığın hürriyeti, kendi kusurlu hareketi sonucu kısıtlanmış olsa bile, hürriyetin kısıtlandığı bu süre, sanığa verilen cezadan mahsup edilecektir. CMK’nın 109.maddesinde adli kontrol müessesesi düzenlenmiştir. Maddenin 2.7.2012 tarih ve 6352 sayılı Yasanın 98.maddesiyle değişik anılan maddesine göre “Bir suç nedeniyle yürütülen soruşturma kapsamında 100.maddede belirtilen tutuklama sebeplerinin varlığı halinde, şüphelinin tutuklanması yerine adli kontrol altına alınmasına karar verilebilir. Kanunda tutuklama yasağı öngörülen hallerde de, adli kontrole ilişkin hükümler uygulanabilir.” Adli kontrol, şüphelinin CMK’nın 109/3 maddesinde gösterilen bir veya birden fazla tabi tutmayı içerir. Adli kontrol altında geçen süre, şahsi hürriyeti sınırlama sebebi sayılarak cezadan mahsup edilemez. Bu hüküm uyuşturucu, uyarıcı veya uçucu maddeler ile alkol bağımlılığından arınmak amacıyla, hastaneye yatmak dahil tedavi veya muayene tedbirlerine tabi olma durumunda uygulanmaz. Sanığın cezasından mahsup edilecek olan, sanığın şahsi hürriyetinin kısıtlanması veya sınırlanması sonucunu doğuran hallerdir. Bu sonucu doğurmayan, örneğin önödemenin fazla yatırılması gibi hususlar teknik anlamda mahsuba konu olmazlar. Ancak böyle durumlarda, sanık ödemede bulunup da beraat etmiş veya dava düşmüş yada hapis cezası ertelenmiş ise ödediği paranın iadesine karar verilir, eğer ceza almış ise ödenen miktarın o cezadan düşülmesine karar verilir, ödenen miktar, hükmolunan cezadan fazla ise kalan kısmın iadesine karar verilir. Tutuklama Kararı ve Tutuklamaya İtiraz Mahsup Hükümlerinin Uygulanacağı Cezalar Nelerdir? Mahsup, hapis cezalarından yapılabilir. Çünkü zaten fail aldığı cezanın bir kısmını peşinen yerine getirmiş olmaktadır. Bununla birlikte TCK’nın 63. Maddesine göre adli para cezasından da mahsup yapılır. Ancak, burada failin hürriyetinin kısıtlandığı her gün 100 TL olarak hesaplanır. Hapis cezasından çevrilme adli para cezasından da mahsup yapılabilir. Ağırlaştırılmış m

Ceza Hukukunda Mahsup — TCK 63. Madde konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sonuç

Ceza Hukukunda Mahsup — TCK 63. Madde hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu konuda ne yapılabilir?

Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.

Yasal süreç ne kadar sürer?

Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.

Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?

Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.

⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.