Ceza Hukukunda Davanın Reddi Kararı (CMK 223/7)
Ceza Hukukunda Davanın Reddi Kararı Ceza Hukuku Tarih: 27-02-2026 Ceza hukukunda davanın reddi kararı, CMK m. 223/7 maddede düzenlenmiştir. Ceza hukukunda davanın reddi kararı, aynı fiil nedeniyle, aynı sanık hakkında önceden kesin olarak verilmiş bir hüküm veya açılmış bir dava olması halinde duruşmanın sona erdirilerek davanın kabul edilmemesine yönelik verilen bir karardır. Uluslararası ceza hukukun en önemli ilkelerinden birisi de, non bis in idem kuralıdır.
Ceza Hukukunda Davanın Reddi Kararı Ceza Hukuku Tarih: 27-02-2026 Ceza hukukunda davanın reddi kararı, CMK m. 223/7 maddede düzenlenmiştir. Ceza hukukunda davanın reddi kararı, aynı fiil nedeniyle, aynı sanık hakkında önceden kesin olarak verilmiş bir hüküm veya açılmış bir dava olması halinde duruşmanın sona erdirilerek davanın kabul edilmemesine yönelik verilen bir karardır. Uluslararası ceza hukukun en önemli ilkelerinden birisi de, non bis in idem kuralıdır. Bu ilkeye göre aynı fiilden dolayı aynı kişi hakkında birden çok dava açılmaması veya hüküm verilmemesi gerekir. Bu bağlamda ceza davası için aynı fiilden dolayı verilmiş bir hükmün veya açılmış bir davanın bulunmamasıdır. “Non bis in idem” ilkesi İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesinin 7 numaralı Ek Protokolünün “Aynı suçtan iki kez yargılanmama ve cezalandırılmama hakkı” başlıklı 4/1. maddesinde; “Hiç kimse bir devletin ceza yargılaması usulüne ve yasaya uygun olarak kesin bir hükümle mahkum edildiği ya da beraat ettiği bir suçtan dolayı aynı devletin yargısal yetkisi altındaki yargılama usulleri çerçevesinde yeniden yargılanamaz veya mahkum edilemez” şeklinde ifade edilmiştir. Bu ilkenin iç hukuktaki yansıması olarak CMK’nın 223/7. maddesinde “Aynı fiil nedeniyle, aynı sanık için önceden verilmiş bir hüküm veya açılmış bir dava varsa, davanın reddine karar verilir.” hükmü şeklindedir. ve Danışmanlık olarak bu yazımızda “Ceza hukukunda davanın reddi” kararından bahsedeceğiz. İlgili Makale: İnfaz Hesaplama Makale İçeriği Toggle Ceza Hukukunda Davanın Reddi Kararı Nedir? Aynı kişi, işlediği aynı fiil nedeniyle yalnızca bir kez yargılanabilir. 5237 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/7. maddesinde düzenlenen davanın reddi hususuna göre, öncelikle açılmış olan iki dava bulunmalıdır. Birinci dava önceden açılmış olmalı veya bir hüküm verilmiş olmalıdır. İkinci dava ise sonradan açılmış bir dava olup ret kararı verilecek davadır. Davanın reddine karar verebilmek için, öncelikle önceden açılmış dava veya verilmiş hükmün, aynı sanık hakkında olması veya verilmesi gerekir. Yasa maddesine göre ret kararı verilecek haller 7. fıkrada şu şekilde sıralanmıştır: Aynı fiil nedeniyle, Aynı sanık hakkında, Önceden kesin olarak verilmiş bir hüküm veya Açılmış bir dava, olması durumunda davanın reddine karar verilir. Dava aynı sanık hakkında aynı fiil nedeniyle açılmış olmalıdır. Yasada aynı fiil ile kast edilen aynı sanığın, aynı tarihte gerçekleştirdiği aynı nitelikteki eylemidir. Örneğin yukarıdaki örnekte A, önce TV’yi getirip kamyona koymuş, hemen akabinde içeri girip bilgisayarı almış, daha sonra araya fasıla girmeden eve girip halıyı almıştır, bunlar arasında aynı fiillik sıfatı bulunmaktadır. Ancak bazen peş peşe yapılsa bile aynı fiil kapsamında değerlendirilmeyen eylemler bulunmaktadır örneğin failin halıyı mağdura cebir tehdit kullanarak alması veya failin mağdura önce hakaret edip sonra tehdit etmesi durumunda ortada aynı suç bulunmadığından aynı fiil de söz konusu olmayacaktır. Yine zincirleme olarak işlenen suçlarda aynı fiilin varlığından söz edilmez. Zira bu durumda her iki davanın birleştirilmesine karar verilecektir. Örneğin, belediye ruhsatsız olduğundan bahisle A’nın benzinliğini mühürlemiş, A gelip mührü bozmuş, bunu fark eden belediye ertesi gün gelip tutanak tutup yine mühürleme yapmış, A yine mührü bozmuştur, burada aynı fiil değil, zincirleme olarak işlenmiş bir suç olduğundan ret kararı verilemeyecektir. 5771 sayılı Ceza Hukuku Muhakemeleri Kanunumuzun “Duruşmanın sona ermesi ve hüküm” başlıklı bölümünün 223. maddesinde ceza hukukunda davanın reddi düzenlenmiştir. Ceza Muhakemesi Kanununca davanın reddi haricinde beraat‚ ceza verilmesine yer olmadığı kararı‚ mahkûmiyet kararı‚ güvenlik tedbirlerine hükmedilesi‚ davanın düşmesi gibi hükümler verilebilir. İlgili madde uyarınca davanın sonunda hüküm verilirken aynı fiil nedeniyle aynı sanık için önceden verilmiş bir hüküm veya dava varsa davanın reddine karar verilir. Bunun için öncelikle karara bağlanmış ya da derdest olmuş dosya incelenmeli ve onaylı örnekler alınarak dosya arasına eklenmelidir. Getirilen dosyada incelenen örneklerde her iki dosyadaki fiil ve failin aynı olduğu tespit edilirse açılan ikinci davanın reddine karar verilmelidir. Mükerrer bir davadan bahsedebilmek için önceki davanın açılmış olması şarttır. Aynı fiil nedeniyle daha önce kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi, mükerrer kamu davası açılması şartının oluştuğunu göstermez. Çünkü kovuşturmaya yer olmadığına dair karar soruşturma aşamasında savcılığın kamu davası açmamasını ifade eder. Ortada açılmış bir kamu davası olmadığından aynı fiil için sonradan açılan kamu davasında davanın reddi kararı verilemez. ceza davasinda davanin reddi karari nedir Mükerrer Yargılama Mükerrer yargılama, kişinin aynı konuda birden fazla yargılanmasına denir. Bu durumda CMK 223/7 gereği davanın reddine karar verilir. Kural olarak, sanık aynı suç nedeniyle daha öncesinde yargılanmışsa veya bu yargılamada hakkında bir hüküm kurulmuşsa davanın reddine yönelik bir karar verilecektir. Mahkeme tarafından duruşma sona erdirilerek davanın reddine karar verilmektedir. Bunun dışında mahkemenin verebileceği diğer hükümler şu şekilde sıralanabilir: Beraat‚ Ceza verilmesine yer olmadığı, Mahkumiyet‚ Güvenlik tedbirine hükmedilmesi‚ Davanın reddi, Davanın düşmesi. Aynı suç nedeniyle iki defa cezalandırılma yasağı hukuken “Non bis in idem” ilkesi ile kabul edilmiştir. Bu ilkeye göre, uygulamada aynı sanık hakkında aynı suçtan iki dava açılmış ve ilk dava dosyasının derdest (açık) olması halinde‚ davanın reddi kararı vermek yerine dosyaların birleştirilmesi yolunun tercih edildiği de görülmektedir. Önceden açılmış kamu davasının ya da verilmiş hükmün aynı fiile ilişkin olması yeterli olup‚ nitelendirmenin farklı olmasının bir önemi yoktur. Buna göre örneğin aynı fiil nedeniyle dolandırıcılık suçundan mahkum olan sanık hakkında görevi kötüye kullanma suçundan yeni bir kamu davası açılması halinde de davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir. İlgili Makale: Tutuklama Kararı ve Tutuklamaya İtiraz Uluslararası Hukukta Non Bis İn İdem İlkesi Birleşmiş Devletler‚ Uluslararası Ceza Mahkemesi Roma Statüsü‚ İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’nin 7 numaralı protokolünün 4. maddesinde “non bis in idem” diğer adıyla “ne bis in idem” ilkesine yer verilmiştir. Bu maddede “Hiç kimse bir devletin ceza yargılaması usulüne ve yasaya uygun olarak kesin bir hükümle mahkûm edildiği ya da beraat ettiği bir suçtan dolayı aynı devletin yargısal yetkisi altındaki yargılama usulleri çerçevesinde yeniden yargılanmaz veya mahkûm edilemez” hükmü düzenlenmiştir. Anılan bu hüküm bireyin aynı suça ilişkin iki kez cezalandırılmama hakkı‚ beraat kararı olsa dahi iki kez yargılanmama veya yargılanmaya tabi olmama haklarını da kapsayacak şekilde üç farklı güvenceye sahiptir. Sözleşmeye göre “Hiç kimse bir ülkenin yasalarına ve ceza usulüne göre daha önce kesin olarak mahkûm olmuş ya da beraat etmişse‚ aynı fiil için yeniden yargılanamaz veya cezalandırılamaz.” İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ise istisnasız bir şekilde aynı suçtan iki kez yargılanmama ve cezalandırılmamayı insan hakkı olarak kabul etmiştir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 7. Ek Protokolü ile olağanüstü hallerde dahi bu güvenceye aykırı hiçbir tedbir ve kısıtlamaya gidilemeyeceğini kararlaştırmıştır. 22 Kasım 1984 tarihinde kabul edilen bu Ek protokol Türkiye’de 1 Ağustos 2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu protokole göre; aynı suçtan iki kez yargılanmama ve cezalan
Ceza Hukukunda Davanın Reddi Kararı (CMK 223/7) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Ceza Hukukunda Davanın Reddi Kararı (CMK 223/7) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.