Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davası (TMK 165. Madde)

Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davası (TMK 165. Madde) Aile Hukuku Tarih: 11-04-2025 Türk Medeni Kanunu’nda boşanma sebepleri belirtilmiş olup genel ve özel boşanma sebepleri olarak boşanma sebepleri ikiye ayrılır. Bu doğrultuda, akıl hastalığı Türk Medeni Kanunu’nun 165. maddesinde “Eşlerden biri akıl hastası olup da bu yüzden ortak hayat diğer eş için çekilmez hâle gelirse, hastalığın geçmesine olanak bulunmadığı resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilmek koşuluyla bu eş boşanma davası açabilir.” şeklinde düzenlenmiş, boşanma sebepleri arasında yer almaktadır.

Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davası (TMK 165. Madde) Aile Hukuku Tarih: 11-04-2025 Türk Medeni Kanunu’nda boşanma sebepleri belirtilmiş olup genel ve özel boşanma sebepleri olarak boşanma sebepleri ikiye ayrılır. Bu doğrultuda, akıl hastalığı Türk Medeni Kanunu’nun 165. maddesinde “Eşlerden biri akıl hastası olup da bu yüzden ortak hayat diğer eş için çekilmez hâle gelirse, hastalığın geçmesine olanak bulunmadığı resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilmek koşuluyla bu eş boşanma davası açabilir.” şeklinde düzenlenmiş, boşanma sebepleri arasında yer almaktadır. (4721 sayılı TMK m. 165) Akıl hastalığı nedeniyle boşanma davası açabilecek eş, akıl hastalığı olmayan eştir. Akıl hastası eş için ise, davalı olabilmesi adına öncelikle fiili ehliyete sahip olup olmadığı hususuna dair Mahkemece re’sen yapılmaktadır. Bu hususa ilişkin öncelikle akıl hastalığı olduğu iddia edilen kişi için resmi kurumlardan bir rapor talep edilmelidir. Resmi kurumlardan gelen bu rapor ile kişinin akıl hastası olduğuna kanaat getirilir ise, akıl hastalığı olan davalının yasal temsilcisinin davaya katılması gerekmektedir. Akıl hastalığı en az 3 yıldır devam etmeli. Bunun dışında diğer taraf açısından bu durum çekilmez bir hal almalıdır. Bu iki şartla boşanma davası şartı olarak kabul edilir. Hastalığın geçmeyeceği biliniyorsa sağlıklı olan eş için 3 yıl dayanılmaz hayat şartları altında bırakmak adil olmayacaktır. Akıl hastalığının geçme olanağının olmadığı, diğer eş için çekilmez olduğu sağlık raporu ile tespit edilir. Genel olarak bu konuda bilirkişi raporu yeterli olmayıp, resmi sağlık kurulu raporu istenmektedir. ve Danışmanlık olarak mizde “Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davası (TMK 165. Madde)” hakkında bilgi vereceğiz. İlgili Makale: İnfaz Hesaplama akil hastaligi nedeniyle bosanma davasi nedir Makale İçeriği Toggle Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davası Nedir? Akıl hastalığı sebebiyle boşanma özel bir boşanma davası türüdür. Eşler sağlıklı günlerin yanı sıra hasta oldukları günler de yaşayabilir. Bu nedenle Batı Avrupa Hukuku’nda boşanma sebebi olarak hemen kabul edilmemiştir. Zaman geçtikçe sıkı şekil şartlarına tabi tutularak pozitif hukukta yerini almıştır. Bu sıkı şekil şartlarına örnek vermek gerekirse sağlıklı eş için katlanılmaz hale gelen evlilik birliği mevcuttur. Sağlıklı eşi evlilik birliğinin devamına zorlamak hakkaniyete aykırıdır. Evlilik birliğine zarar veren akıl hastalığı çocukların yetişmesine, gelişmesine de zarar verir. Sağlıklı eş elbette akıl hastalığı bulunan eş ile hayatını devam ettirmek isteyebilir. Ancak elbette kendisi için çekilmez hale geldiğini ispatladığı takdirde boşanmayı talep edebilir. Kural olarak akıl hastalığı evlenme engellerinden biridir. Akıl hastalığı sebebiyle boşanma davasında bazı özellikler vardır. Kusura dayalı bir durum değildir: Dava açıldığı zaman eşte kusurun olup olmadığına bakılmaz. Akıl hastalığında kusur olmaz. Nispi boşanma nedenidir: Açılan boşanma davasının kabul ile sonuçlandırılması için akıl hastalığı durumu diğer eş açısından çekilmez hale gelmiş olmalıdır. Yani bir kişinin yalnızca akıl hastası olması boşanma için yeterli bir sebep değildir. Özel boşanma nedenidir. İlgili Makale: Anlaşmalı Boşanma Protokolü Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davasının Şartları Akıl hastalığı evlenmeden sonra ortaya çıkmalıdır. Evlenmeden önce çıkmışsa alınacak sağlık raporu ile bu kişiler evlenemezler. Bu kişiler her nasılsa evlenmişse de evliliğin iptali söz konusu olacaktır. Bunun dışında akıl hastalığı sağlık kurulu raporu ile belirlenmelidir aksi halde boşanma davası reddedilir. Sağlık raporu çelişkisiz, yeterli ve net olmalıdır. Boşanma nedeni olabilecek psikiyatrik hastalıklar kanunda tek tek yazılmamıştır. Bu nedenle her hastalık için ayrı ayrı dava ele alınmalıdır. Resmi sağlık kurulu raporu olmadan davalı hakkında kısıtlılık kararı verilmişse, Psikiyatri ana bilim dalı başkanlığından alınan başka bir sağlık raporu ile de aralarında çelişki varsa bu çelişki giderilmeden karar verilmemelidir. Söz konusu akıl hastalığı nedeniyle ortak hayat, diğer eş için çekilmez hale gelmelidir. Bunun nedeni boşanma sebebinin nispi bir boşanma sebebi olmasıdır. Akıl hastalığı nedeniyle ortak hayatın çekilmez hale gelmesi, hastalığın geçmesine olanak bulunmaması resmi sağlık kurulu raporu ile tespit edilecektir. Akıl hastalığı bulunmalıdır: İlk koşul akıl hastalığının bulunmasıdır. Akıl hastalığı dışında kanser, AİDS, frengi gibi hastalıklar bu madde kapsamında değildir. hastalık akıl hastalığı olmalıdır ve bunun dışında adli rapor ile belgelenmelidir. Akıl hastalığı eğer evlenmeye engel olacak türden bir hastalık ise evlenmeden sonra meydana gelmiş olmalıdır. Çünkü evlenme sırasında alınan sağlık raporu ile herhangi bir akıl hastalığı olmadığı tespit edilmektedir. Akıl hastalığı hem evlenmeden önce hem de evlenmeden sonra devam ediyorsa bu maddenin dışında evlenmenin mutlak butlanını da oluşturur. Yani evlenmede sakınca olmasına rağmen bir şekilde evlenen çiftlerin evlilikleri batıl sayılacak ve evliliğin iptali gündeme gelecektir. TMK m. 165 evlenmeden sonra ortaya çıkan akıl hastalığı ile ilgilidir. Akıl hastalığı psikolojik sorunlardan daha ağır bir durumdur. Psikolojik sorunların olduğundan hareketle boşanma davası açılırsa bu madde kapsamına girmeyecektir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2015/10413 E. 2016/1525 K. numaralı kararında da bunu açıkça belirttiğini görüyoruz. Akıl hastalığı sağlık kurulu raporu ile belirlenmelidir: Akıl hastalığı sağlık raporu ile belirlenmezse boşanma davası reddedilir. Raporda temerrüde yer olmamalıdır. Sıradan bir bilirkişi raporu ile yetinilmeyecektir. Uzmanların bulunduğu sağlık kurulu tarafından bir rapor hazırlanmalıdır. Tek bir psikiyatri uzmanı tarafından düzenlenen rapora dayanılarak hüküm kurulmamalıdır. Raporu bir heyet düzenlemelidir ve bu heyette bir psikiyatri uzmanı da olmalıdır. Rapor resmi sağlık kurulu tarafından düzenlenmelidir. Raporlar arasında çelişki giderilmelidir. Vasi tayini dosyasının olduğu bir durumda, ‘’Davalının vesayet altına alınması uygundur.’’ ibaresi yeterli değildir. Çelişkili raporlarda bu çelişki, Adli Tıp Kurumu ’ndan alınacak yeni bir raporla giderilecektir. Rapor başka raporlarla çelişkili olmamasının yanı sıra kendi içinde de çelişkili olmamalıdır. Akıl hastalığı bulunmayan eş talebinde; ‘’Eşinin akli dengesinin yerinde olmadığını, bu yüzden evlilik birliğinin çekilmez hale geldiğini.’’ ileri sürerse bu yeterli olacaktır. Akıl hastalığının geçmesi mümkün olmamalıdır: Söz konusu hastalığın geçmesi mümkün olmamalıdır, geçici ya da iyileşmesi mümkün bir durum söz konusu ise boşanmaya karar verilmeyecektir. Şizofreni ya da paranoya iyileşmesi mümkün olmayan, tıp bilimince ispatlanmış hastalıklardandır. Akıl hastalığının geçici olup olmadığı da sağlık kurulu raporu ile belirlenecektir. Sağlık kurulu raporu olmadan yalnızca tanık beyanları ile çekilmez olduğu saptanamaz. Hastalığın çekilmez olduğu konusunda raporlar arasında farklılık varsa bu çelişki de Adli Tıp Kurumu’ndan alınacak raporla giderilecektir. Raporda davalının akıl hastalığının geçmesine olanak bulunup bulunmadığına dair bir değerlendirme yazılır. Alınacak sağlık kurulu raporu belgelendirilmelidir. Aynı zamanda boşanma davasında karar vermek için yeterli olmalıdır. Rapor alınmadan eksik inceleme yapılarak hüküm kurulması doğru bir yaklaşım değildir. Nitekim Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin çeşitli kararları da bu yöndedir. Ortak hayatın diğer eş için çekilmez hale gelmesi: Söz konusu akıl hastalığ

Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davası (TMK 165. Madde) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sonuç

Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davası (TMK 165. Madde) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu konuda ne yapılabilir?

Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.

Yasal süreç ne kadar sürer?

Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.

Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?

Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.

⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.