Kademe ve Derece İlerlemesi Nedir? Nasıl Olur?

Kademe ve Derece İlerlemesi Nedir? Nasıl Olur? İdare Hukuku Tarih: 25-02-2026 Kademe ve derece ilerlemesi genel esasları 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda düzenlenmiştir. Kademe, derece içinde görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerleme olarak tanımlan1mıştır.

Kademe ve Derece İlerlemesi Nedir? Nasıl Olur? İdare Hukuku Tarih: 25-02-2026 Kademe ve derece ilerlemesi genel esasları 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda düzenlenmiştir. Kademe, derece içinde görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerleme olarak tanımlan1mıştır. Başka bir deyişle, kademe ilerlemesi, devlet memurunun bulunduğu kadro derecesi içindeki bir kademeden, bir üst kademeye ilerlemesidir. Devlet memurlarının kademe ilerlemesi, bulunduğu kademede en az bir yıllık hizmet süresi sonunda kendiliğinden yapılır. Yasanın öngördüğü şartları yerine getiren memur için aylık bakımından ilerleme bir haktır. Disiplin hükümleri dışında, idarenin bu konuda bir takdir yetkisi bulunmamaktadır. Kademe ilerlemesi; memurun görev, yetki ve sorumluluğunda bir artış olmadan yalnızca aylık ve kıdemindeki artışı belirlemek için yapılan bir değerlendirmedir. Devlet Memurları Kanununda 3 türlü personel bulunur. Bunlar; memur, sözleşmeli personel ve işçilerdir. Kademe ve dereceyi açıklamadan önce bazı terimleri açıklamak gerekir. Bunlar; Terfi Tarihi: Memurun kademe/derece ilerlemesine müstahak olduğu tarihtir. İntibak: Memurun öğrenim durumu, hizmet yılı ve geçmişteki hizmetleri esas alınarak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu çerçevesinde müktesebinin ilerleyebileceği derece ve kademesinin tespit edilmesidir. Derece Yükselmesi: Üst dereceden boş bir kadronun bulunması şartıyla derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3. kademesinde 1 yıl bulunarak, kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmektir. Kademe: Derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir. Kazanılmış Hak Aylığı Kademe ve Derece: Devlet memurunun 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda yer alan memuriyete giriş derece ve kademesine, yine bu Kanunda yer alan ilavelerin yapılması suretiyle bulunacak derece ve kademesidir. Başka bir ifadeyle Devlet memurluğu statüsünde geçen veya geçmiş sayılan hizmetlerin her yılına bir kademe ve her üç yılına bir derece hesabıyla bulunacak derece ve kademesidir. İşgal Edilen Kadro: Kişinin atandığı (bulunduğu) kadronun unvan derecesidir. Ödemeye Esas Kademe Derece: Memurun kazanılmış hak aylığı derece ve kademesidir. Memurlar yer aldıkları derece kademe grubuna göre değerlendirmeye alınmaktadırlar. Memur dereceleri, memurların maaş ve kademelerinde etkili yere sahiptir. Derece ve kademe ilerlemesi , devlet memurlarının maaş ve diğer haklarını etkileyen önemli bir kriterdir. Fakat, bu husus oldukça karmaşıktır. Bu yüzden; bu konuda memurların hakları konusunda bilinçli olmaması zaman zaman hak kaybına yol açmaktadır. Bu sebeple, ve Danışmanlık olarak bu yazımızda derece ve kademe ilerlemesinden, devlet memurluğunda kademe, derece ve sınıf hesaplaması nasıl yapılır, yan ve dik yükselme kaç yılda bir olur, kendi alanında yapmış olduğu lisansüstü eğitimde geçen sürelere ve erkek memurların muvazzaf askerlikte geçen sürelerin kademeye etkisi gibi konuları detaylı bir şekilde inceleyeceğiz. İlgili Makale: Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması kademe derece ilerlemesi Makale İçeriği Toggle Kademe, Derece ve Terfi Nedir? 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun kademe ve kademe ilerlemesine ilişkin hükümlerin yer aldığı 64 üncü maddesinin 1 ve 2 nci fıkralarında “Kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir. Memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları aranır.” denilmektedir. Kademe ilerlemesi tanımdan da anlaşılacağı üzere yatay ilerlemedir. Kademe ilerlemesinin şartları 2 fıkrada; bulunduğu kademede 1 yıl çalışma ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği 1 kademenin bulunması olarak belirlenmiştir. 657 sayılı Kanunun 36. maddesinde memuriyete giriş ve memuriyette yüksele bilecekleri derece ve kademeler gösterilmiştir. Genel olarak, lise mezunları 13. derecenin 3. kademesinde, ön lisans mezunları 10. derecenin 2. kademesinde, lisans mezunları ise 9. derecenin 1. kademesinde memuriyet görevine başlar. Ancak mezun olunan eğitim kurumunun niteliği (meslek/genel), eğitim süresi, lisans eğitiminin sosyal, teknik, sağlık, hukuk vb. alanlarda yapılma durumuna göre bu rakamlar değişiklik gösterebilmektedir. Derece ; memurun öğrenim durumu ve hizmet yılları itibarı ile bulunmakta olduğu müktesebi ifade eder. Kadro derecesi ise atanmış ve/veya işgal edilmekte olan kadronun karşılığı olarak devletin tahsis etmiş olduğu rakamı/dereceyi ifade eder. Kademe ; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir. (657 Sayılı Kanun Md.64) Terfi ; Memurun bulunduğu kademe ve dereceden bir üst kademe ve dereceye yükseltilmesidir. Genel olarak her bir hizmet yılınıza karşılık bir kademe, her üç hizmet yılınıza karşılık bir derece ilerlemesi yapılır. Bu şekilde yapılan işlemler ile eğitim durumunuza göre yükselebileceğiniz derece ve kademenin son kademesine kadar yükselebilirsiniz. Bu genel durumun dışında varsa daha önceki hizmetleriniz (ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilebileceği ifade edilenler), askerliğiniz, fazladan eğitim süreniz (lise hazırlık gibi) ve memuriyet süresince bitirdiğiniz üst ya da farklı sınıflara ait lisans öğrenimleriniz intibak yapılmak sureti ile derece ve kademenizin ilerlemesini sağlayacaktır. Örneğin 9/1’den göreve başlayan bir memurun derece kademesi şöyle ilerlemektedir. 9/1 9/2 9/3 8/1 8/2 8/3 7/1 7/2 7/3 Yukarıdaki örnekte de görüldüğü üzere sağ tarafta bulunan rakam, 3 rakamına doğru artış göstermektedir. Memurun kademesinin ilerleyebilmesi için 2 önemli şart vardır. Bunlar; Memurun bulunduğu kademede 1 yıl süre ile hizmet yapması gerekir. Memurun bir üst kademeye geçebilmesi için boş kadro olması gerekmektedir. Eğer memur aday memur ise kadro alana kadar aday memurluk sona erene kadar kademesi ilerlemez. Yirmi dört sene sonunda sekiz derece geçilir: 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3 ve 2… (2/3’e ulaşılır.) 1. Yıl 9/1 2. Yıl 9/2 3. Yıl 9/3 4. Yıl 8/1 5. Yıl 8/2 6. Yıl 8/3 7. Yıl 7/1 8. Yıl 7/2 9. Yıl 7/3 10. Yıl 6/1 11. Yıl 6/2 12. Yıl 6/3 13. Yıl 5/1 14. Yıl 5/2 15. Yıl 5/3 16. Yıl 4/1 17. Yıl 4/2 18. Yıl 4/3 19. Yıl 3/1 20. Yıl 3/2 21. Yıl 3/3 22. Yıl 2/1 23. Yıl 2/2 24. Yıl 2/3 25. Yıl 1/1 26. Yıl 1/2 27. Yıl 1/3 28. Yıl 1/4 Sonuçta aynı şartlarda 1’in 4’üne ulaşmak için 28 sene çalışmak gerekiyor. Devlet Memurları Kanununun 65 inci maddesinde yapılan değişiklik ile 64 üncü maddedeki şartları taşıyan her memurun onaya ya da başka herhangi bir işleme gerek kalmaksızın kademe ilerlemesi yapabilmeleri sağlanmıştır. Buna göre bulunduğu kademede bir yıl çalışmış olan ve derecesinde ilerleyebileceği kademe olan her memur, olumlu sicil aldığı kabul edilerek hak kazandığı tarihten itibaren kademe ilerlemesi yapacak ve yeni kademenin aylığına hak kazanacaktır. Bu şekilde kademe ilerlemesi yaptırılan memurlardan olumlu sicil almadıkları tespit edilenlerin durumları, kurumlanınca her ay alınacak toplu onaylarla belirlenerek kademe ilerlemeleri iptal edilecek ve bunlara kademe ilerlemesi yapmış oldukları için daha önceden yersiz olarak fazla ödemede bulunulmuş ise bu ödemeler geri alınacaktır. Söz konusu Kanunun 66. maddesinde “…kademe ilerlemesi ile ilgili onay merci olarak atamaya yetkili amir gösterildiğinden, kademe ilerlemesine hak kazanamayan memurlar, atamaya yetkili amirlerin onayları ile belirlenecektir… İlgili Makale: İptal Davası 657 Derece Kademe ve Derece Tablosu Kadro ve dereceleri, m

Kademe ve Derece İlerlemesi Nedir? Nasıl Olur? konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sonuç

Kademe ve Derece İlerlemesi Nedir? Nasıl Olur? hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu konuda ne yapılabilir?

Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.

Yasal süreç ne kadar sürer?

Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.

Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?

Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.

⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.