Danıştay (Görevleri — Kararları — Dosya Sorgulama) — 2026
Danıştay (Görevleri – Kararları – Dosya Sorgulama) İdare Hukuku Tarih: 01-08-2025 Danıştay , idari yargılama hukukunda en yüksek görevli idari mahkemesidir. (Danıştay Kanunu 1. madde) Danıştay Kanunu’nun 1. maddesinde Danıştay, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş Yüksek İdare Mahkemesi, danışma ve inceleme merci olarak tanımlanmaktadır.
Danıştay (Görevleri – Kararları – Dosya Sorgulama) İdare Hukuku Tarih: 01-08-2025 Danıştay , idari yargılama hukukunda en yüksek görevli idari mahkemesidir. (Danıştay Kanunu 1. madde) Danıştay Kanunu’nun 1. maddesinde Danıştay, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş Yüksek İdare Mahkemesi, danışma ve inceleme merci olarak tanımlanmaktadır. Yüksek mahkeme olarak nitelendirilmesi Danıştay’ın yargısal fonksiyonunu, danışma ve inceleme mercii olarak nitelendirilmesi ise Danıştay’ın idari fonksiyonunu ortaya koymaktadır. İdari fonksiyonu dolayısıyla yerine getirmekle yükümlü kılındığı görevleri de, Danıştay’ın idari görevlerini oluşturmaktadır. İlk derece, istinaf ve temyiz kanun yolu incelemesi de dahil olmak üzere idari davalara bakma görevi mahkemeler şunlardır; İdare mahkemesi (İlk derece mahkemesi) Vergi mahkemesi (İlk derece mahkemesi) Bölge idare mahkemesi (İstinaf mahkemesi) Danıştay (Temyiz mahkemesi ve bazı idari davalar için ilk derece mahkemesi) Anayasal düzenimiz içinde Devletin inceleme ve danışma fonksiyonunu yerine getiren ve yüksek mahkeme olarak da ilk derece idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerince verilen kararların temyiz incelemesini gerçekleştiren Danıştay, hukukun üstünlüğü, hukuk güvenliği, insan hakları gibi evrensel ilkelerin hayata geçirilmesi ve adil yargılama hakkının güvence altına alınması için mevcut insan kaynağı ve fiziki alt yapısıyla büyük bir özveri içinde çalışmalarını sürdürmektedir. İlgili Makale: İptal Davası Makale İçeriği Toggle Danıştay Nedir? Kamu kurumlarının yapmış olduğu düzenleme, iş ve işlemlere karşı açılan davalara bakmak idari yargının görevidir. İdari yargı, idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemeleri ve Danıştay’dan oluşmaktadır. Danıştay, Anayasamızda düzenlenmiş bulunan “yüksek mahkemelerimizden” biridir. Anayasamızın 155. maddesine uyarınca; Danıştay, idari mahkemelerce verilen kararların son inceleme merciidir. Ayrıca kanunla gösterilen belli davalara da “ilk ve son derece mahkemesi olarak” bakar. Danıştay, bunların yanında kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında düşüncesini bildirmek ve kanunla gösterilen diğer işleri de yapmakla görevlidir. Danıştay’ın yargı görevine ilişkin iç yapılanması şu şekildedir: Danıştay Daireleri: Danıştay daireleri, temel yargısal işleri yapan vergi dava daireleri ve idari dava daireleri olmak üzere ikiye ayrılır. İdari dava daireleri ile vergi dava daireleri uyuşmazlığın niteliğine göre kendi aralarında iş bölümü yaparak çalışır. (2575 sayılı Kanun 27. madde) İdari Dava Daireleri Kurulu: İdari dava daireleri kurulu, İdare mahkemelerinden verilen ısrar kararlarının ve İdari dava dairelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararlarının temyiz incelemesini yapmakla görevlidir. (2575 sayılı Kanun 38. madde) Vergi Dava Daireleri Kurulu: Vergi dava daireleri kurulu, vergi mahkemelerinden verilen ısrar kararlarının ve vergi dava dairelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararlarının temyiz incelmesini yapmakla görevlidir. (2575 sayılı Kanun 38. madde) İçtihatları Birleştirme Kurulu: İçtihatları Birleştirme Kurulu, içtihat birliğini sağlamakla görevli kuruldur. İçtihatları Birleştirme Kurulu, dava dairelerinin veya idari ve vergi dava daireleri kurullarının kendi kararları veya ayrı ayrı verdikleri kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık görüldüğü veyahut birleştirilmiş içtihatların değiştirilmesi gerekli görüldüğü takdirde, Danıştay Başkanının havalesi üzerine, Başsavcının düşüncesi alındıktan sonra işi inceler ve lüzumlu görürse, içtihadın birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkında karar verir. (2575 sayılı Kanun 39. madde) Danıştay Genel Kurulu: Danıştay Genel Kurulu, Danıştay Kanunu ve diğer kanunlarla bu Kurula verilen seçim görevleri ile diğer görevleri yapar. Ayrıca, Danıştay Kanunu’nda öngörülen içtüzük ve yönetmelikleri kabul eder. (2575 sayılı kanun 45. madde) İlgili Makale: Yürütmenin Durdurulması danistay nedir Danıştay’ın Anayasal Dayanağı İdari yargı ilk derece mahkemelerinin vermiş olduğu kararların temyiz edilmesi halinde bu kararları incelemek Danıştay’ın görevidir. Başbakan veya Bakanlar Kurulunca gönderilen kanun tasarıları hakkında düşüncesini bildirmek, tüzük tasarılarını ve imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerini incelemek de Danıştay’ın görev alanına girmektedir. Ayrıca, kanunla gösterilen belirli konularda ilk derece mahkemesi olarak görev yapmaktadır. Danıştay on beş daireye ayrılmış olup Genel Kurul, İdari İşler Kurulu, İdari ve Vergi Dava Daireleri Genel Kurulu ile İçtihatları Birleştirme Kurulu gibi karar organları vardır. Danıştay, ülkemizde 1924 Anayasası’ndan bu yana tüm Anayasalarda var olan anayasal bir kuruluştur. Danıştay, bir yüksek mahkemedir. Danıştay’a ilişkin temel anayasal düzenlemeler Anayasa’nın 155. maddesinde yapılmıştır. Anayasa’nın 155. maddesindeki düzenlemelerden hareketle, Danıştay’a ilişkin anayasal esasları şu şekilde belirtmek mümkündür: Danıştay, idari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Ayrıca, Danıştay, kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar. (AY m. 155/1) Danıştay, davaları görmek, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında 2 ay içinde düşüncesini bildirmek, idari uyuşmazlıkları çözmek ve kanunla gösterilen diğer işleri yapmakla görevlidir. (AY m. 155/2) O halde, Danıştay’ın yargısal görevlerinin yanında danışma görevleri de vardır. Danıştay üyelerinin 3/4’ü, birinci sınıf idari yargı hâkim ve savcıları ile bu meslekten sayılanlar arasından Hâkimler ve Savcılar Kurulu; 1/4’i, nitelikleri kanunda belirtilen görevliler arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. (AY m. 155/3) Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekilleri ve daire başkanları, kendi üyeleri arasından Danıştay Genel Kurulunca üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla 4 yıl için seçilirler. Süresi bitenler yeniden seçilebilirler. (AY m. 155/4) Danıştay’ın, kuruluşu, işleyişi, Başkan, Başsavcı, başkanvekilleri, daire başkanları ile üyelerinin nitelikleri ve seçim usulleri, idari yargının özelliği, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenlenir. (AY m. 155/5) Danıştay’a Üye Seçimi Danıştay, 1982 yılında yürürlüğe giren 2575 sayılı Danıştay Kanunu’na göre örgütlenmiştir. 01.07.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile yapılan değişiklik hükmü uyarınca Danıştay, onbir dava, bir idari olmak üzere oniki Daireden oluşmaktadır. Bugün Danıştay’da, Danıştay Başkanı, Başsavcı, Başkanvekilleri, Daire Başkanları ve Üyeler olarak, 117 yüksek mahkeme hâkimi görev yapmaktadır. Danıştay’da ayrıca, dava dosyalarını inceleyerek daire veya görevli kurullara gerekli açıklamaları yapmak, tutanakları hazırlamak ve karar taslaklarını yazmakla görevli, tetkik hâkimleri ve davalar hakkında hukuki düşüncelerini bildirmek üzere savcılar bulunmaktadır. Danıştay’da boşalan üyeliklerin dörtte üçü idari yargı hakim ve savcılığından, dörtte biri ise diğer görevliler arasından seçilir. İdari yargı hakim ve savcıları, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca; diğer görevlerde bulunanlar ise, Cumhurbaşkanınca Danıştay üyeliğine seçilirler. Danıştay üyeleri on iki yıl için seçilir. Bir kimse iki defa Danıştay üyesi seçilemez. (Danıştay Kanunu m. 9) Danıştay’ın İç Yapısı Danıştay’ın önemli karar organları şunlardır (Kanun m. 5): Daireler, Danıştay Genel Kurulu,
Danıştay (Görevleri — Kararları — Dosya Sorgulama) — 2026 konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Danıştay (Görevleri — Kararları — Dosya Sorgulama) — 2026 hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.