İnternet Sitesi Tescili ve Korunması (2026)
İnternet sitesi tescili, dijital dünyada bir web sitesinin hukuki varlık olarak tanınması ve tüm yasal düzenlemeler çerçevesinde koruma altına alınması sürecini ifade etmektedir. Günümüzde işletmelerin, kurumların ve bireylerin internet siteleri; marka değeri taşıyan ticari varlıklar, fikri haklar içeren içerik barındıran platformlar ve kişisel veri işlenen veri tabanları olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle internet sitesi tescili, sadece bir alan adı kaydından ibaret olmayıp çok boyutlu bir hukuki koruma sürecini kapsamaktadır.
Türk hukuk sisteminde internet sitesi tescili ve korunması, birbirinden farklı ancak birbirini tamamlayan birkaç hukuki düzenleme çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. 5846 sayılı Fikri Eserler Kanunu (FSEK), 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (TMK), 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Kanunu ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), internet sitelerinin hukuki korunmasında başvurulan temel mevzuat düzenlemeleridir. Her bir kanun farklı bir koruma katmanı sağlamakta ve internet sitesi sahiplerine farklı haklar tanımaktadır.
Bir internet sitesinin tam anlamıyla korunması için öncelikle site içeriğinin niteliğine göre uygun tescil yolunun belirlenmesi gerekmektedir. Örneğin, bir e-ticaret sitesi hem marka tescili hem de eser tescili yoluyla korunabilirken, kişisel bir blog sitesi daha çok fikri haklar ve kişisel veri koruma mevzuatı kapsamında koruma altına alınmaktadır.
İnternet Sitesinin Tescili Nedir? Nasıl Yapılır?
İnternet sitesi tescili kavramı, günlük kullanımda sıklıkla alan adı (domain name) kaydı ile karıştırılmaktadır. Oysa hukuki anlamda internet sitesi tescili, çok daha geniş bir kavramı ifade etmektedir. Bir internet sitesinin hukuki koruma altına alınması için öncelikle alan adının tescil edilmesi, ardından site içeriğinin ve tasarımının ilgili mevzuat kapsamında tescillenmesi gerekmektedir.
Alan Adı (Domain Name) Tescili
İnternet sitesine erişim sağlanan adresin tescil işlemi, öncelikli olarak yapılması gereken işlemdir. Alan adı tescili, Türkiye’de NIC.tr (Orta Doğu Teknik Üniversitesi Bilgi İşlem Dairesi) tarafından yürütülmektedir. .tr uzantılı alan adları için NIC.tr’ye başvuru yapılması zorunludur. Alan adı tescilinde ilk giren ilk alır prensibi geçerli olduğundan, ticari amaçla kullanılacak bir internet sitesi için alan adının en kısa sürede tescillenmesi büyük önem taşımaktadır.
Alan adı tescili için gerekli belgeler, alan adının türüne göre değişmektedir. .com.tr, .net.tr gibi alan adları için vergi levhası veya şirket bilgileri gerekirken, .org.tr için dernek veya vakıf tüzüğü, .gov.tr için resmi kurum olma belgesi talep edilmektedir. Kişisel kullanım amaçlı .biz.tr veya .info.tr alan adları ise kimlik fotokopisi ile tescil edilebilmektedir.
Fikri Eserler Kanunu Kapsamında Tescil
5846 sayılı Fikri Eserler Kanunu, internet sitelerini “yazılım” veya “sinai eser” kategorisinde koruma altına almaktadır. FSEK’in 2. maddesinde yazılım, bilgisayar programları ve veri tabanları ile birlikte “edebi veya sanat eserleri” kategorisinde düzenlenmiştir. Bir internet sitesinin FSEK kapsamında korunabilmesi için özgün (orijinal) olması gerekmektedir.
FSEK kapsamında internet sitesi tescili için Türk Patent ve Marka Kurumu’na (TPE) başvuru yapılmaktadır. Başvuru formu, internet sitesinin açıklaması, ekran görüntüleri ve kaynak kod örnekleri ile birlikte sunulmaktadır. TPE, başvuruyu değerlendirerek tescil kararı vermekte ve bu karar Resmi Patent ve Marka Bülteni’nde yayımlanmaktadır.
FSEK m. 2 uyarınca yazılım olarak korunan internet siteleri, izin alınmadan kopyalanamaz, dağıtılamaz veya üzerinde değişiklik yapılamaz. Ayrıca FSEK m. 71 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sahibliği dışında kullanma hakları, internet sitesi sahiplerinin haklarını güvence altına almaktadır.
Marka Tescili ve İnternet Siteleri
İnternet siteleri, aynı zamanda marka koruması kapsamında da tescil edilebilmektedir. 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (TMK), bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan işaretlerin korunmasını düzenlemektedir.
Marka tescili için TPE’ye başvuru yapılmaktadır. Başvuruda, markanın görsel örneği, NCE sınıfı (Nice Sınıflandırma) ve işletmenin faaliyet alanı belirtilmektedir. TPE, markayı inceleyerek tescil eder veya reddeder. Tescil edilen marka için 10 yıllık koruma süresi tanınmakta olup, bu süre sonsuz kez yenilenebilmektedir. 556 TMK m. 6 bis uyarınca, tescil edilmiş marka sahibine münhasır kullanım hakkı tanınmaktadır.
İnternet Sitesi ve İçerisindeki Tasarımlarının Tescili ve Tescilin Sağladığı Hukuki Güvenceler
İnternet siteleri, yalnızca teknik bir platform olmanın ötesinde, içerisinde barındırdığı tasarımlar, metinler, görseller ve yazılımlar ile kompozit bir fikri mülkiyet varlığı niteliği taşımaktadır. Bu nedenle internet sitesi tescili, yalnızca alan adı veya marka tescilinden ibaret olmayıp, sitenin tüm unsurlarının ayrı ayrı koruma altına alınmasını gerektirmektedir.
Web Tasarımının Tescili
İnternet sitesinin görsel tasarımı, 554 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında endüstriyel tasarım olarak tescil edilebilmektedir. Web tasarımı, kullanıcı arayüzü (UI) ve kullanıcı deneyimi (UX) unsurlarını kapsayan, belirli bir estetik ve fonksiyonellik sunan özgün bir tasarımdır.
Endüstriyel tasarım tescili için TPE’ye başvuru yapılmaktadır. Başvuruda, tasarımın çeşitli açılardan çekilmiş fotoğrafları veya görsel sunumları ile tasarımın hangi ürünlere uygulanacağı belirtilmektedir. TPE, başvuruyu inceleyerek tescil işlemini gerçekleştirmekte ve tasarım sahibine 5 yıllık koruma süresi tanımaktadır.
554 sayılı KHK m. 6 uyarınca, tescil edilmiş endüstriyel tasarım sahibi, tasarımın kullanımını münhasıran belirleme hakkına sahiptir. Bu hak, başkalarının izinsiz olarak tasarımı kullanan, kopyalayan veya taklit eden kişilere karşı hukuki ve cezai yaptırımlar uygulanmasını sağlamaktadır.
İçerik Koruması ve Telif Hakları
İnternet sitesinde yayımlanan içerikler, FSEK kapsamında telif hakları ile korunmaktadır. FSEK’in 1. maddesinde eser tanımı yapılmakta ve çeşitli eser türleri bu kapsamda sayılmaktadır. İnternet sitesinde yayımlanan makaleler, blog yazıları, infografikler, videolar ve diğer özgün içerikler, telif hakları kapsamında korunan eserlerdir.
FSEK m. 8 uyarınca, eser sahibi eseri üzerinde moral ve ekonomik haklara sahiptir. Ekonomik haklar, eserin işlenmesi, çoğaltılması, dağıtılması ve temsil edilmesi haklarını kapsamaktadır. İnternet sitesi sahibi, sitesindeki içeriklerin izinsiz kullanılması durumunda FSEK m. 71 ve devamı maddelerinde düzenlenen hukuki yaptırımlara başvurabilmektedir.
Veri Tabanı Koruması
İnternet siteleri, sıklıkla büyük miktarda veriyi barındıran veri tabanları içermektedir. FSEK m. 2/A’da düzenlenen veri tabanı kavramı, belirli bir düzen içinde dizilerinin bütününü ifade etmektedir.
Veri tabanı üreticisinin hakları, FSEK m. 37/A ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre, veri tabanı üreticisi, veri tabanının içeriğinin tamamının veya nitelikli kısmının başkalarının erişimine açılmasını veya yeniden kullanılmasını kontrol etme hakkına sahiptir.
Tescilin Sağladığı Hukuki Güvenceler
Mülkiyet güvencesi: Tescil edilmiş bir internet sitesi veya unsurları, sahibinin mülkiyetindedir ve bu mülkiyet hukuki olarak tanınmaktadır.
Tekel hakkı: Tescil, internet sitesi sahibine münhasır kullanım hakkı tanımaktadır. Bu hak, başkalarının izni olmadan siteyi kullanmasını, kopyalamasını veya taklit etmesini engellemektedir.
Tazminat hakkı: İzinsiz kullanım durumlarında, tescil sahibi maddi ve manevi tazminat talep edebilmektedir.
Tedbir hakkı: Tescil sahibi, hukuka aykırı kullanımı önlemek için ihtiyati tedbir ve gerekli önlemleri talep edebilmektedir.
İnternet Sitelerinin Hukuki Korunma Yolları
İnternet sitelerinin hukuki korunması, birden fazla hukuki alanı kapsayan çok boyutlu bir süreçtir. Bu koruma, önleyici tedbirler, maddi hakların korunması ve cezai yaptırımlar olmak üzere üç temel ayak üzerinde gerçekleşmektedir.
Fikri Mülkiyet Hukuku Kapsamında Koruma
Fikri mülkiyet hukuku, internet sitelerinin korunmasında en kapsamlı hukuki çerçeveyi sunmaktadır. 5846 sayılı FSEK, 556 sayılı TMK ve 554 sayılı KHK, internet sitelerinin fikri mülkiyet hakları kapsamında korunmasını düzenlemektedir.
FSEK kapsamında koruma: FSEK, internet sitelerini yazılım, veri tabanı ve içerik olarak üç ayrı kategoride korumaktadır. FSEK m. 71-75 arası maddelerinde düzenlenen yaptırımlar, hak sahiplerine geniş koruma sağlamaktadır.
Marka hukuku kapsamında koruma: İnternet sitesinin ismi, logosu veya belirli bir görsel unsuru, 556 TMK kapsamında marka olarak tescil edilebilmektedir. 556 TMK m. 9-12 arası maddelerinde marka ihlalinin sonuçları ve yaptırımları düzenlenmiştir.
Endüstriyel tasarım kapsamında koruma: İnternet sitesinin grafik tasarımı, kullanıcı arayüzü ve görsel düzeni, 554 sayılı KHK kapsamında endüstriyel tasarım olarak tescil edilebilmektedir.
Sözleşmesel Koruma Yolları
İnternet sitelerinin hukuki korunmasında sözleşmesel düzenlemeler de önemli bir rol oynamaktadır. Bu kapsamda kullanım şartları, gizlilik politikaları, çerez politikaları ve içerik lisanslama anlaşmaları en sık kullanılan sözleşmesel araçlardır.
Kullanım şartları (Terms of Service): İnternet sitesinin kullanım şartları, ziyaretçilerin siteyi hangi koşullar altında kullanabileceğini belirleyen hukuki bir sözleşmedir.
Gizlilik politikası (Privacy Policy): 6698 sayılı KVKK kapsamında, internet sitesi sahiplerinin kişisel veri işleme faaliyetleri hakkında bilgilendirme yapması zorunludur.
İçerik lisanslama: İnternet sitesinde kullanılan üçüncü taraf içeriklerin kullanımı için lisans anlaşmaları yapılmalıdır.
Ceza Hukuku Kapsamında Koruma
İnternet sitelerinin hukuki korunmasında ceza hukuku da önemli bir rol oynamaktadır. Türk Ceza Kanunu’nun fikri mülkiyet suçlarını düzenleyen hükümleri ve 5651 sayılı Kanun, internet sitelerinin ceza hukuku kapsamında korunmasını sağlamaktadır.
Fikri mülkiyet suçları: TCK m. 348 ve devamı maddeleri, FSEK’e aykırı olarak eser çoğaltılması, dağıtılması veya yayımlanması fiillerini suç olarak düzenlemektedir.
5651 sayılı Kanun kapsamında koruma: 5651 sayılı Kanun, internet ortamında işlenen suçların yaptırımını düzenlemektedir. 5651 SK m. 5 ve devamı maddelerinde yer sağlayıcıların yükümlülükleri düzenlenmiştir.
Kişisel verilere karşı suçlar: TCK m. 135-140 arası maddeleri, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi, yayılması veya kullanılması suçlarını düzenlemektedir.
Erişim Engelleme ve İçerik Kaldırma
5651 SK kapsamında erişim engelleme: 5651 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca, sorumluluk gerektiren içeriklerin yer aldığı internet sitelerine erişimin engellenmesi talep edilebilmektedir.
5651 SK kapsamında içerik kaldırma talepleri: İnternet sitesi sahibi, kendi sitesinde hukuka aykırı olarak yer alan içeriklerin kaldırılmasını talep edebilmektedir.
İnternet Sitesi Sahibinin Yetkileri ve Sorumlulukları
İnternet sitesi sahibi olmak, belirli hakların yanı sıra önemli yükümlülükleri de beraberinde getirmektedir. Bu yükümlülükler, internet sitesinin türüne, içerdiği verilere ve sunduğu hizmetlere göre farklılık göstermektedir.
Yer Sağlayıcı Sıfatı ve Yükümlülükleri
5651 sayılı Kanun’un 2. maddesinde yer sağlayıcı, “yer sağlama hizmeti sunan” ve “bağlantı sağlama hizmeti sunan” gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.
Kimlik ve iletişim bilgileri saklama yükümlülüğü: Yer sağlayıcılar, hizmet sundukları kişilerin kimlik ve iletişim bilgilerini saklamakla yükümlüdür.
Güvenlik yükümlülüğü: Yer sağlayıcılar, sistemlerinin güvenliğini sağlamak ve yetkisiz erişimleri engellemek için gerekli teknik tedbirleri almakla yükümlüdür.
İçerik sorumluluğu: 5651 SK m. 5 uyarınca, yer sağlayıcılar kendilerine iletilen içerikleri saklamakla yükümlü olup, 6. maddede belirtilen hallerde içerikleri çıkarmak veya erişimi engellemekle yükümlüdür.
Kişisel Verilerin Korunması Yükümlülüğü
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), internet sitesi sahiplerine önemli yükümlülükler yüklemektedir.
Aydınlatma yükümlülüğü: KVKK m. 10 uyarınca, veri sorumlusu kişisel veri işleme faaliyetleri hakkında ilgili kişileri aydınlatmakla yükümlüdür.
Veri güvenliği tedbirleri: KVKK m. 12 uyarınca, veri sorumlusu kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesini ve erişilmesini önlemek için gerekli teknik ve idari tedbirleri almakla yükümlüdür.
Veri ihlali bildirimi: KVKK m. 12/5 uyarınca, veri ihlali halinde veri sorumlusunun 72 saat içinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na bildirimde bulunması gerekmektedir.
İçerik Sorumluluğu
İnternet sitesi sahibi, sitesinde yayımlanan içeriklerden de sorumlu olabilmektedir. Kullanıcı tarafından üretilen içerik (UGC) durumunda, 5651 SK m. 5 uyarınca, yer sağlayıcı kendisine iletilen içeriği bilerek saklamış veya başkalarının erişimine açmışsa sorumlu olmaktadır.
Elektronik Ticaret Düzenlemeleri
E-ticaret faaliyeti yürüten internet siteleri, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında ek yükümlülüklere tabidir. Bilgilendirme yükümlülükleri, mesafeli sözleşme düzenlemeleri ve ödeme sistemleri düzenlemeleri bu kapsamda yer almaktadır.
İnternet Sitelerinin Teknik ve Dijital Güvenlik Yoluyla Korunması
İnternet sitelerinin hukuki korunmasının yanı sıra, teknik ve dijital güvenlik önlemleri de büyük önem taşımaktadır. Bu önlemler, internet sitesinin ve içerdiği verilerin yetkisiz erişimlere, siber saldırılara ve veri ihlallerine karşı korunmasını sağlamaktadır.
SSL Sertifikası ve HTTPS Protokolü
SSL (Secure Sockets Layer) sertifikası, internet sitesi ile kullanıcılar arasındaki iletişimin şifrelenmesini sağlayan temel güvenlik teknolojisidir. SSL sertifikası, kullanıcıların internet sitesine gönderdiği kişisel verilerin üçüncü şahıslar tarafından ele geçirilmesini engellemektedir.
SSL türleri olarak Domain Validation (DV), Organization Validation (OV) ve Extended Validation (EV) bulunmaktadır. E-ticaret siteleri ve kurumsal web siteleri için OV veya EV sertifikaları önerilmektedir.
Web Uygulama Güvenlik Duvarı (WAF)
Web Uygulama Güvenlik Duvarı (WAF), internet sitelerini web tabanlı saldırılara karşı koruyan bir güvenlik sistemidir. WAF, SQL injection, cross-site scripting (XSS), cross-site request forgery (CSRF) ve diğer web uygulama saldırılarını tespit ederek engellemektedir.
Veri Yedekleme ve Kurtarma
İnternet sitesinin verilerinin düzenli olarak yedeklenmesi, olası veri kayıplarına karşı en önemli koruma yöntemlerinden biridir. Uzmanlar tarafından önerilen 3-2-1 kuralına göre, verilerin üç kopyası bulunmalı, bu kopyalar iki farklı ortamda saklanmalı ve bir kopya fiziksel olarak farklı bir lokasyonda tutulmalıdır.
İzinsiz Giriş Tespit ve Önleme Sistemleri (IDS/IPS)
İzinsiz Giriş Tespit Sistemi (IDS) ve İzinsiz Giriş Önleme Sistemi (IPS), internet sitesinin sunucularına yönelik şüpheli aktiviteleri tespit eden ve engelleyen güvenlik sistemleridir.
Güvenlik Tarama ve Penetrasyon Testleri
İnternet sitelerinin güvenlik açıklarının tespit edilmesi için düzenli olarak güvenlik taramaları ve penetrasyon testleri yapılması önerilmektedir. OWASP ZAP, Burp Suite, Acunetix ve Nessus gibi otomatik güvenlik tarama araçları yaygın olarak kullanılmaktadır.
DDoS Koruması
Dağıtık Hizmet Engelleme (DDoS) saldırıları, internet sitelerini erişilemez hale getirmek amacıyla kullanılan yaygın siber saldırı türlerinden biridir. Cloudflare, Akamai, AWS Shield ve Google Cloud Armor gibi bulut tabanlı DDoS koruma hizmetleri, internet sitelerini büyük ölçekli DDoS saldırılarına karşı korumaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
İnternet sitesi tescili zorunlu mudur?
İnternet sitesi tescili, mutlak anlamda zorunlu bir işlem değildir; ancak şiddetle tavsiye edilmektedir. Fikri mülkiyet hakları, tescil edilmiş olmasa bile FSEK kapsamında korunmaktadır. Ancak tescil, hak sahipliğinin kesinleşmesini sağlamakta, uyuşmazlıklarda güçlü delil niteliği taşımakta ve hukuki korumanın kapsamını genişletmektadır.
Alan adı tescili ile internet sitesi tescili aynı mıdır?
Hayır, alan adı tescili ve internet sitesi tescili farklı kavramlardır. Alan adı tescili, internet sitesine erişim için kullanılan adresin kaydedilmesidir ve NIC.tr tarafından gerçekleştirilmektedir. İnternet sitesi tescili ise çok daha kapsamlı bir süreç olup, sitenin fikri mülkiyet unsurlarının hukuki olarak koruma altına alınmasını içermektedir.
İnternet sitesi içeriği telif hakkıyla korunuyor mu?
Evet, internet sitesinde yayımlanan özgün içerikler 5846 sayılı FSEK kapsamında telif haklarıyla korunmaktadır. Eser sahibi, içeriğinin izinsiz çoğaltılması, dağıtılması veya işlenmesi durumunda FSEK’te düzenlenen hukuki ve cezai yaptırımlara başvurabilmektedir.
İnternet sitesi veri ihlali durumunda ne yapılmalıdır?
İnternet sitesinde bir veri ihlali tespit edildiğinde, öncelikle ihlalin kapsamı ve etkileri değerlendirilmelidir. KVKK m. 12/5 uyarınca, veri sorumlusu ihlali 72 saat içinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na bildirmelidir. Ayrıca, ihlalin tekrarını önlemek için güvenlik açıklarının giderilmesi ve ek güvenlik tedbirlerinin alınması zorunludur.
Marka tescili internet sitesini tam olarak korur mu?
Marka tescili, internet sitesinin yalnızca belirli unsurlarını (isim, logo, işaret) korumaktadır ve tek başına yeterli bir koruma sağlamamaktadır. İnternet sitesinin kapsamlı bir şekilde korunması için marka tescilinin yanı sıra FSEK kapsamında eser tescili, endüstriyel tasarım tescili ve teknik güvenlik önlemlerinin de alınması gerekmektedir.
Yabancı ülkelerde de internet sitesi tescili yapılabilir mi?
Evet, internet sitesi tescili uluslararası düzeyde de yapılabilmektedir. Fikri mülkiyet hakları için Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) aracılığıyla uluslararası başvuru yapılabilmektedir. Marka tescili için Madrid Protokolü, endüstriyel tasarımlar için Lahey Anlaşması kullanılabilmektedir.
İnternet sitesi sahibi olarak hangi kişisel veri yükümlülüklerim var?
İnternet sitesi sahibi olarak KVKK kapsamında çeşitli yükümlülükler bulunmaktadır. Bunlar arasında kişisel veri işleme faaliyetlerinin hukuka uygunluğunun sağlanması, ilgili kişilerin aydınlatılması, veri güvenliği tedbirlerinin alınması, veri işleme envanterinin oluşturulması ve veri ihlali halinde gerekli bildirimlerin yapılması yer almaktadır.