Devlet Memurları Kanunu 224. Madde (DMK)
Devlet Memurları Kanunu 224. Madde (DMK) Genel Tarih: 21-05-2026 Devlet Memurları Kanunu 224 . madde ( DMK ); mecburi hizmetle yükümlü olan kişilere dair hususlar düzenlenmiştir. Yani 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun (DMK) 224.
Devlet Memurları Kanunu 224. Madde (DMK) Genel Tarih: 21-05-2026 Devlet Memurları Kanunu 224 . madde ( DMK ); mecburi hizmetle yükümlü olan kişilere dair hususlar düzenlenmiştir. Yani 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun (DMK) 224. maddesi, Devlet tarafından okutulanlar ile eğitim, yetiştirme veya staj amacıyla yurt dışına gönderilen memurların zorunlu (mecburi) hizmet yükümlülüklerini düzenlemiştir. İlgili Makale: İptal Davası Makale İçeriği Toggle Mecburi Hizmet Cumhurbaşkanınca belirtilen her derecedeki öğretim kurumları ve öğretim dalları dışında kalan kurum ve dallarda Devlet tarafından okutulanlardan, a) Yurtiçinde Devlet hesabına okutulan öğrenciler (Tatiller dahil) öğrenim süreleri kadar, b) Yurtdışındaki öğretim kurumlarında Devlet hesabına öğrenimlerini bitiren öğrenciler (Tatiller dahil) öğrenim sürelerinin iki katı kadar, mecburi hizmetle yükümlüdürler. Yetiştirilmek, eğitilmek, bilgilerini artırmak veya staj yapmak üzere 3 ay ve daha fazla süre ile dış memleketlere gönderilen memurlara gönderilme şekillerine bakılmaksızın yurtdışında kaldıkları sürenin iki katı kadar mecburi hizmet yüklenir. Mecburi hizmet yükümlülüğünün 13/12/1960 tarihli ve 160 sayılı Kanunun 4. maddesinin a, b, d fıkraları kapsamına giren kurumlar arasında devri mümkündür. Mecburi hizmetle yükümlü bulunanlar, yarışma sınavına tabi tutulmaksızın atanırlar. İlgili Makale: 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu (DMK) Tam Metin: Devlet Memurları Kanunu 224. Madde Açıklaması Madde ile eğitim ve öğrenim için yurt dışına gönderilenler ile yetişme, eğitim, bilgi ve görgülerini artırmak veya staj yapmak üzere yurt dışına gönderilen memurların yurda döndüklerinde mecburi hizmet koşulu ve süreleri düzenlenmiştir. Bu kapsamda yurt dışına gönderilenler 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki kurum ve kuruluşlardan birinde mecburi hizmetini tamamlayabilirler. 217 sayılı KHK kapsamı dışındaki bir yerde veya özel sektörde mecburi hizmetin tamamlanma imkanı olmaz. Mecburi hizmetle yükümlü olanlar Kamu Personeli Seçme sınavlarına veya bir başka sınava tabi olmadan yükümlü oldukları mecburi hizmeti tamamlamak üzere müracaatları üzerine kurumlara başlatılırlar. Mecburi hizmete ilişkin yükümlülükler 225. maddede ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Yurt dışına yetiştirilmek, eğitilmek, bilgilerini artırmak veya staj yapmak üzere gönderilenlerden, 657 sayılı Kanun kapsamındaki bir kuruma mecburi hizmetini tamamlamak üzere yurt dışından döndüğü tarihten itibaren iki ay içinde müracaat etmek zorundadır. Ancak; 657 sayılı Kanun kapsamında olmayan bir kurum veya kuruluşa ise, 1416 sayılı Kanunun 17. maddesinde belirlenen 3 aylık süre içinde yurt dışından dönüşünü müteakip müracaat etmelidir. İlgili Yazı: Danıştay Karar Arama devlet memurları kanunu 224 madde dmk Devlet Memurları Kanunu 224. Madde Mecburi Hizmet Emsal Kararlar Danıştay Birinci Dairesi E:1983/111, K:1983/121 Devlet Memurları Kanunu 224. Madde Mecburi Hizmet 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun, Devlet Memurluğuna eleman yetiştirilmesine ilişkin 221. maddesinde kurumların belirli sınıflardaki memurluklara eleman yetiştirmek amacıyla dış memleketlerde öğrenci okutabilip ihtisas yaptırabilecekleri, mecburi hizmete ilişkin 224. maddesinde yurt dışındaki öğretim kurumlarında Devlet hesabına öğrenimlerini bitiren öğrencilerin, öğrenim sürelerinin iki katı kadar mecburi hizmet yüklenecekleri belirtildikten sonra, mecburi hizmetle ilgili yükümlülüklere ilişkin 225. maddesinde, mecburi hizmetle yükümlü bulunanların, yetiştirme, eğitim ya da okul sürelerinin bitiminden itibaren en çok iki ay içinde kurumlarına başvurmak zorunluluğunda oldukları hükme bağlanmıştır. 1416 sayılı Yasanın 17. maddesinde öngörülen 3 aylık başvuru süresi ile 657 sayılı Yasanın 225.maddesinde öngörülen 2 aylık başvuru süresinden hangisinin uygulanması gerektiği, 657 sayılı Yasanın, söz konusu düzenlemeyle, 1416 sayılı Yasanın 17. maddesinin söz konusu hükmünü yürürlükten kaldırmış olup olmadığı hususunun açıklığa kavuşabilmesi yönünden bu iki yasanın kapsamı üzerinde durmak gerekmektedir. 1416 sayılı Yasanın kapsamı, yukarda da değinildiği gibi, genel ve katma bütçeli idareler, tekel idareleri, iller, belediyeler, ticaret odaları, sözleşmeleri gereğince öğrenci göndermeye zorunlu olan şirketler olarak belirlendiği halde, 657 sayılı Yasanın 1897 sayılı Yasayla değiştirilen 1.maddesinin birinci fıkrasında Yasanın, genel ve katma bütçeli kurumlar, il özel idareleri, belediyeler, il özel idareleriyle belediyelerin kuracakları birliklerde bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, yasalarla kurulan fonlar kefalet sandıkları ve beden terbiyesi bölge müdürlüklerinde uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Görüldüğü gibi, iki yasanın kapsamına aldığı kurumlar, birbirinden farklıdır. Şu durumda, 657 sayılı yasanın, söz konusu düzenlemeyle, 1416 sayılı Yasanın 17. maddesinde yer alan hükmü, hakkında düzenleme içermediği kurumlar yönünden yürürlükten kaldırdığını ya da değiştirdiğini düşünmek olanağı yoktur. Ancak, uygulanacağı yerler yönünden daha dar kapsamlı olması, daha sonra yürürlüğe girmiş bulunması itibariyle de duraksama konusu husus yönünden sonraki özel yasa niteliğini taşımakta olan 657 sayılı Yasanın, kapsamındaki kurumlarda uygulanmasının hukuksal bir zorunluluk olduğuna kuşku duyulamaz. Belirtilen nedenlerle, yurt dışında okutulan öğrencilerin dönüşlerinde 657 sayılı Yasaya bağlı kurumlarda bu yasanın 225.maddesinde öngörülen 2 aylık, 657 sayılı Yasa kapsamında olmayan kurumlarda ise 1416 sayılı Yasanın 17. maddesinde saptanan 3 aylık süre içinde kurumlarına başvurmaları gerektiği mütalaa kılındı. Danıştay Beşinci Dairesi E:1978/7050, K:1982/12529 Devlet Memurları Kanunu 224. Madde Mecburi Hizmet Karakeçili Belediyesinde Muhasip yardımcısı olarak görev yapan davacı, İmar ve İskan Bakanlığında açılan Belediye Fen Elemanları Yetiştirme kursuna davalı idarece aday gösterilmiş ve Bakanlığın uygun görmesi üzerine 9 aylık kursa katılmıştır. Ancak, Belediye Encümeninin kararıyla davacının 5 yıl süre ile mecburi hizmetle yükümlü tutulması kararlaştırılmış, bu sürenin kısaltılması yolundaki davacı istemi de kabul edilmemiştir. Davacı 5 yıllık sürenin kısaltılmaması işleminin iptalini istemektedir. 657 sayılı Kanunun değişik 224. maddesi mecburi hizmet başlığı altında kimlerin, ne kadar süre ile mecburi hizmetle yükümlü tutulacaklarını hükme bağlamıştır. Maddenin incelenmesinden de anlaşılacağı üzere mecburi hizmet borcu devlet hesabına okutulan öğrenciler ile, yetiştirilmek, eğitilmek, ve bilgilerini artırmak veya staj yapmak üzere dış memleketlere gönderilen memurlar için söz konusu olup; yurt içinde kurs mahiyetinde eğitim gören memurların mecburi hizmetle yükümlü tutulacaklarına dair bir hüküm mevzuatta yer almamıştır. Bu durumda davacının 5 yıl süre ile mecburi hizmet borcu altına sokulması işleminin kanuni dayanağı bulunmadığından iptaline karar verildi. Danıştay Beşinci Dairesi E: 1994/6286, K:21996/2290 Devlet Memurları Kanunu 224. Madde Mecburi Hizmet Davacının Ocak 1994’de Denizcilik Fakültesinden mezun olarak 18.2.1994 tarihinde mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmek için Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığına başvurduğu, bu başvurusunun 28.2.1994 günlü, 853 sayılı işlemle, mecburi hizmet yükümlülüğünün ilgili Yönetmeliğin 4/b. maddesi gereğince özel armatöre devredildiğinin bildirilmesi üzerine uyuşmazlık çıktığı dosyanın incelenmesinden anlaşılmıştır. 2507 sayılı Denizcilik Yüksekokulu Kanununun 8. maddesinde, Denizcilik Yüksekokulu, parasız yatılıdır. Öğrenciler
Devlet Memurları Kanunu 224. Madde (DMK) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Devlet Memurları Kanunu 224. Madde (DMK) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.