AvukatOfisi Ekibi

Ceza Hukuku

Tarih: 03-04-2025

Ceza verilmesine yer olmadığı kararı; failin suç sayılan tipik eylemi gerçekleştirmiş olmasına rağmen kusuru yoksa cezalandırmaya engel bazı durumlarda verilen hüküm çeşididir. Ceza verilmesine yer olmadığı kararı, 5271 sayılı CMK’nın 223/3-4 maddesinde düzenlenmiştir. Ceza verilmesine yer olmadığı kararı bir beraat kararı değildir. Esasında fiil suç teşkil etmesine rağmen sanık belli nedenlerle ceza verilmemesi sonucunu doğuran nihai bir karardır. Ceza verilmesine yer olmadığı kararı çeşitli durumlarda verilebilir, bunlar şu şekilde sıralanabilir:

CMK’nin 223. maddesinde, iki ayrı fıkrada iki ayrı ceza verilmesine yer olmadığına ilişkin karar verilebilecek durum düzenlenmiştir. Üçüncü fıkrada belli nedenlerle kusurun bulunmaması nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığına karar verilebileceği belirtilmiştir ki, aslında burada suçun unsurları oluşmamıştır, ancak kanun koyucu bu durumları beraat nedeni saymamış, bazı nedenlerle ceza verilmesine yer olmadığına karar verme nedeni saymıştır. Dördüncü fıkrada ise suçun tamamen oluştuğu ancak bazı nedenlerle, sanığa ceza vermenin mümkün olmadığı durumlar düzenlenmiştir. AvukatOfisi Ekibi olarak bu yazımızda ceza verilmesine yer olmadığı kararından bahsedeceğiz.

İlgili Makale: İnfaz Hesaplama

Makale İçeriği

Toggle

Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı Nedir?

Ceza verilmesine yer olmadığı kararı, esasında fiil suç teşkil etmesine rağmen sanığa belirli nedenlerle ceza verilmemesi sonucunu doğuran nihai bir karardır. CMK’nın 223. maddesinde, iki ayrı fıkrada iki ayrı ceza verilmesine yer olmadığına ilişkin karar verilebilecek durum düzenlenmiştir. Üçüncü fıkrada belli nedenlerle kusurun bulunmaması nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığına karar verilebileceği belirtilmiştir. Aslında burada suçun unsurları oluşmamış olsa da kanun koyucu bu durumları beraat nedeni saymamış ceza verilmesine yer olmadığına karar verme nedeni saymıştır. Mahkeme tarafından ceza verilmesine yer olmadığı kararı dışında verilebilecek hükümler şu şekildedir:

CMK m. 223/3-4 ceza verilmesine yer olmadığına karar verilebilme hallerini düzenlemektedir. Bu kararın verilebilmesi için sanık hakkında sayılan diğer kararların verilmemiş olması gerekir. Ancak mahkumiyet kararı bunun istisnasıdır. Sonuç olarak sanığın eylemi gerçekleştirdiği anlaşılırsa ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir. Ceza verilmesine yer olmadığı kararı ile beraat kararı nitelik olarak aynı değildir. Ceza verilmesine yer olmadığı kararında fiil suçtur ancak faile belli nedenlerle ceza verilememektedir. Ayrıca nihai bir karardır. Beraat kararı ise yüklenen fiil suç değilse ya da suçun sanık tarafından işlendiği sabit değilse verilebilir. Ayrıca sanığın suçu işlemediği sabitse, failin kast ve taksiri yoksa da beraat kararı verilebilir. Son olarak suçun sanık tarafından işlendiği sabitse ancak olayda hukuka uygunluk nedeni yoksa verilebilir.

Tutuklama Kararı ve Tutuklamaya İtiraz

ceza verilmesine yer olmadigi karari nedir

Kusur Bulunmaması Sebebiyle Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı

Ceza verilmesine yer olmadığı kararı çeşitli nedenlerle verilse de esasında iki alt başlık halinde bu hususlar düzenlenmiştir. Bunlardan birincisi kusur bulunmaması nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi iken, ikincisi cezasızlık halleri nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığı kararının verilmesidir. Mahkeme ceza verilmesine yer olmadığı kararı verirken kararını gerekçeli olarak yazmalıdır. Aynı zamanda CMK m. 223’ün hangi haline girdiğini belirtmelidir. Çünkü kusur yoksa karar sicile işlemeyecektir. Bu nedenle gerekçesiyle şahsın kusurlu olup olmadığı belirtilmelidir. Kusuru olmadığı için ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilen haller şunlardır:

Cezasızlık Halleri Sebebiyle Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı

Ceza verilmesine yer olmadığı kararının esasında iki sebeple verildiğinden yukarıda bahsetmiştik. Bununla birlikte birinci sebep kusur bulunmaması nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklanmış olup, cezasızlık halleri nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığı kararının verilmesinden bahsetme zarureti hasıl olmuştur. Her iki durumda da işlenen fiil suç olmaya devam etmektedir ancak kimi durumda faile ceza verilmeyebilir. Ceza verilmemesine yer olmadığı kararının oluşmasındaki cezasızlık sebepleri suç işlendikten sonra ortaya çıkabileceği gibi suçun işlenmesi esnasında da ortaya çıkabilir. Söz konusu cezasızlık sebepleri şu şekilde sıralanabilir:

ceza verilmesine yer olmadigi karari vekalet ucreti

Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı Yargılama Gideri ve Vekalet Ücreti

Kural olarak hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilen kimsenin, yargılama evrelerinde davanın gerekli kıldığı zorunlu ödemeleri de Devlet Hazinesine yüklenir. (CMK m. 327) Kural bu olmakla birlikte, hakkında kamu davası açılmış olan kişi savsama ve kusuruyla bazı giderlerin yapılmasına neden olmuş ise, örneğin bilirkişi veya tanıkların dinleneceği veya yüzleştirme yapılacak duruşmaya katılmaması ve bu işlemlerin yenilenmesinin gerekmesi, kendisini suçlama gibi nedenlerden kaynaklanan giderler gibi, bu durumda hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilen sanık da yalnızca kendi kusurundan ileri gelen giderlerden sorumlu tutulabilecektir. Karşılıklı hakaret nedeniyle CVYO kararı verilmesi halinde ise yargılama giderinin kişilerden birine veya her ikisine yüklenmesine de karar verilmesi gerekir.

CMK’nın 327. maddesine göre, hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilen kimse, yalnızca kendi kusurundan ileri gelen yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilebilir. Vekalet ücreti de yargılama giderlerinden sayıldığından, kural olarak hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilen sanığa, vekalet ücreti yükletilemez. Bu durumda katılana da vekalet ücreti yüklenemeyeceğinden herkesin yaptığı vekalet ücretine kendisi katlanır. Ancak karşılıklı hakaret nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığına karar verildiğinde, hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilen sanığın, vekalet ücreti ödemesine hükmolunur.

İlgili Araç : Vekalet Ücreti Hesaplama

Ceza Verilmesine Yer Olmadığına Kararı Verilmesinde Usul

Ceza verilmesine yer olmadığına kararı verebilmek için, yapılan yargılama sonunda sanık hakkında, beraat, durma, düşme gibi mahkumiyet dışında bir karar verilemeyecek olması gerekir, eğer mahkumiyet dışında bir karar verilecekse artık ceza verilmesine yer olmadığına karar verilemez. Başka bir deyişle, ancak sanığın eylemi gerçekleştirdiğinin anlaşılması halinde, ceza verilmesine yer olmadığına karar verilebilir. Örneğin akıl hastası olan bir kimsenin suç işlediği iddia edildiğinde ceza verilmesine yer olmadığına karar verebilmek için, öncelikle bu kişinin atılı suçu işleyip işlemediği değerlendirilecek, işlediği kanısına varıldığı takdirde, kusur yeteneğini kaldıran akıl hastalığının tesiri altında atılı suçu işlemesi nedeniyle TCK 32/1. ve CMK 223/3. maddeleri uyarınca “kusuru bulunmadığından ceza verilmesine yer olmadığına, TCK 57. maddesi gereği akıl hastalıklarına özgü güvenlik tedbirlerinin uygulanmasına karar verilmelidir. Yerleşmiş uygulamada bu yöndedir.

Tüm kararlar gibi ceza verilmesine yer olmadığına kararı da gerekçeli olarak verilmelidir. Sanığın, atılı suçu hangi biçimde işlediği, neden bu suçu işlediğinin sabit kabul edildiği ve uygulanması gereken yasa maddeleri ile, hangi maddeye göre ceza verilmesine yer olmadığına karar verildiği gerekçeli kararda ayrıntılı olarak gösterilmelidir. Ceza verilmesine yer olmadığına karan son karar niteliğinde olduğundan bu kararla birlikte yargılama gideri ve vekalet ücretine ile ilgili karar da verilmelidir. Ceza verilmesine yer olmadığına kararı, son karar niteliğinde olduğundan temyiz (veya istinaf) yasa yoluna tabidir, bu karara karşı itiraz etmek mümkün değildir.

Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararının Sicile Etkisi

Ceza verilmesine yer olmadığı kararı ceza davası devam ederken ceza mahkemesinin duruşma devresini bitirip, esası çözdüğü hükümdür. Hüküm verilirken mahkeme maddeyi, hangi halden dolayı bu kararın verildiğini gerekçeli olarak yazmalıdır. Gerekçede kusurun olmadığı yazıyorsa karar sicile işlemeyecektir. Sicile işlemediği için de sabıka kaydında gözükmeyecektir. Sonuç olarak memuriyete de engel değildir.

Sanığın kusurunun bulunmaması halinde verilen ceza verilmesine yer olmadığı kararı beraat kararına daha yakındır. İşlenen eylemin suç olma özelliğini devam ettirmesine rağmen verilen ceza verilmesine yer olmadığı kararı ise mahkumiyet kararına daha yakındır. Sanığın kusurunun bulunmaması dolayısıyla verilen ceza verilmesine yer olmadığı kararı adli sicile kaydedilmez. Etkin pişmanlık nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığı kararı adli sicile kaydedilir. (Adli Sicil Yönetmeliği m. 13)

Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararına İlişkin Yargıtay Kararları

Yargıtay 4. Ceza Dairesi E:2020/15354 K:2022/13614

CMK’nın 223/4-d maddesinde düzenlenen “fiilin haksızlık içeriğinin azlığı” gerekçesiyle ceza verilmesine yer olmadığına karar verilebilmesi için eylemin suç olarak tanımlandığı Kanun maddesinde bu konuda açık bir düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu olması ve kasten yaralama suçunda bu yönde bir düzenlemeye yer verilmemesi karşısında, sanık hakkında TCK’nın 29. maddesinin uygulanma koşulları tartışılarak, karar verilmesi gerekirken, yasal ve yerinde olmayan gerekçeyle ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi, Kanuna aykırı, katılan …’in temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye uygun olarak HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 30/05/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Yargıtay 18. Ceza Dairesi E:2016/187 K:2017/14279

Karşılıklı hakaret nedeni ile CMK’nın 223/4-c maddesi gereğince “ceza verilmesine yer olmadığına” yerine “ceza verilmesinden vazgeçilmesine” biçiminde anılan Kanun maddesinde öngörülmeyen bir karar türüyle hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, katılanlar … ve … vekilinin temyiz iddiaları bu nedenle yerinde ise de, bu aykırılık, yeniden duruşma yapılmasına gerek olmaksızın düzeltilebilir nitelikte olduğundan, 5320 sayılı yasanın 8/1. madde ve fıkrası aracılığıyla 1412 sayılı CMUK’nın 322. maddesi uyarınca; temyiz edilen kararın açıklanan noktası tebliğnameye uygun olarak, “ceza verilmesinden vazgeçilmesine” ibaresi hükümden çıkartılıp yerine “CMK’nın 223/4. maddesi gereğince ceza verilmesine yer olmadığına” ibaresi eklenerek HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 04/12/2017 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Avukat AvukatOfisi Ekibi

AvukatOfisi Ekibi, AvukatOfisi Ekibi Bürosu’nun kurucusudur.

Avukat AvukatOfisi Ekibi

, lise eğitimini Bursa Polis Koleji’nde tamamladıktan sonra yüksek öğrenimine Ankara Polis Akademisi’nde başlamış ve 2011 yılında ayrılmıştır. Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne başlayarak başarı bursu ile üç yılda dönem ikincisi olarak mezun olmuştur.

Sıkça Sorulan Sorular

S1. Ceza Verilmesine Yer Olmadığı nedir?

Ceza Verilmesine Yer Olmadığı hakkında yasal süreç ve dikkat edilmesi gerekenler için avukatınıza danışmanız önerilir.

S2. Ceza Verilmesine Yer Olmadığı nasıl yapılır?

Ceza Verilmesine Yer Olmadığı süreci, ilgili kanun hükümlerine göre şekillenir ve her dosya özgündür.

S3. Ceza Verilmesine Yer Olmadığı ne kadar sürer?

Hukuki süreçlerin süresi, dosyanın karmaşıklığına ve mahkeme takvimine bağlıdır.

S4. Ceza Verilmesine Yer Olmadığı masrafı ne kadardır?

Hukuki süreç masrafları, davanın türüne ve süresine göre değişiklik gösterir.

S5. Ceza Verilmesine Yer Olmadığı için hangi belgeler gerekli?

Gerekli belgeler davanın türüne göre farklılık gösterir; detaylı bilgi için avukatınıza başvurunuz.

S6. Ceza Verilmesine Yer Olmadığı zorunlu mudur?

Hukuki süreçlerde profesyonel destek almak, hak kayıplarını önlemek açısından önemlidir.

Hukuki tavsiye değildir. Herhangi bir konuda bilgi almak istiyorsanız mutlaka avukatınıza danışmanız gerekmektedir.

AVUKATI ARA