Kambiyo Senetleri (Bono — Poliçe — Çek)

Kambiyo Senetleri (Bono-Poliçe-Çek) Tazminat Hukuku Tarih: 07-03-2025 Kambiyo senetleri , ticaret hukukunda, kıymetli evrakın bir alt türü olarak incelenen hak doğurucu niteliğe sahip senetlere denir. Bu tanıma giren her senet kıymetli evraktır. Diğer bir deyişle senet olmaksızın kıymetli evrakın içerdiği hak ileri sürülemez ve başkalarına devredilemez. Kambiyo senetleri kıymetli evrak niteliğinde olup, Ticaret Kanunun’ da poliçe, bono ve çek bu mahiyettedir.

Kambiyo Senetleri (Bono-Poliçe-Çek) Tazminat Hukuku Tarih: 07-03-2025 Kambiyo senetleri , ticaret hukukunda, kıymetli evrakın bir alt türü olarak incelenen hak doğurucu niteliğe sahip senetlere denir. Bu tanıma giren her senet kıymetli evraktır. Diğer bir deyişle senet olmaksızın kıymetli evrakın içerdiği hak ileri sürülemez ve başkalarına devredilemez. Kambiyo senetleri kıymetli evrak niteliğinde olup, Ticaret Kanunun’ da poliçe, bono ve çek bu mahiyettedir. Kanunda kambiyo senetlerinin tanımı yapılmamakla birlikte, bu tür senetlerde bulunması zorunlu şekil şartları ve ortak özellikleri belirlenmiştir. Kambiyo senetleri 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 670 ile 823.maddeleri arasında düzenlenmiştir. Üç çeşit kambiyo senedi vardır. Bunlar; Poliçe, Bono Çektir. Uygulamada en yaygın olarak kullanılan kambiyo senetleri bono ve çektir. Fakat kanunda poliçe detaylı olarak düzenlenmiş ve bonoda poliçe hükümlerine sıklıkla atıf yapılmıştır. Çek ise TTK’nin yanı sıra Çek Kanunu’nda detaylı bir şekilde düzenlenmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na göre; kıymetli evrak öyle bir senettir ki, bunların içindeki hak senetten ayrı olarak ileri sürülemeyeceği gibi bu hak başkalarına da devredilemez. Ceza Hukukunda Müsadere ve Usulü – TCK 54-55. Madde Hakkında Bilgi Almak İçin Tıklayınız. kambiyo senetleri nedir Makale İçeriği Toggle Kambiyo Senetlerinin Ortak Özellikleri Kambiyo senetleri kanunumuzda bono, poliçe ve çek olarak sayılmakta olup ortak özellikleri şu şekildedir: Bir Miktar Paranın Ödenmesi Borcunu İçerirler: Kambiyo senetlerinin içerdiği hak “bir miktar paranın ödenmesi” borcunu içerir. Senetteki hak, bir malın teslimi veya ortaklık hukukundan doğan bir hak olamaz. Kambiyo Senetleri İbraz Senetleridir: Kambiyo senetlerinde hak senette yer aldığından hakkın ileri sürülebilmesi için senedin ibrazı; devri için ise senet üzerinde zilyetliğin devri zorunludur. Bir başka deyişle, hakkın talep edilebilmesi için mutlaka senedin ibrazı, hakkın devredilebilmesi için ise, mutlaka senedin teslim edilmesi zorunludur. Tedavül Kabiliyetleri Bulunur: Bu özellik kambiyo senetlerinin önemli bir özelliği olan tedavül yani el değiştirme özelliğini vurgulamaktadır. Kıymetli evraktaki hak ile senet arasındaki sıkı ilişki bunların birlikte tedavülünü zorunlu kılmaktadır. İlletten mücerrettirler (Soyutluk İlkesi): Bu ilkeye göre, senette yer alan hak ile bu hakkın oluşmasına neden olan temel borç ilişkisi arasında herhangi bir bağlılık yoktur. Kambiyo senedi bir defa düzenlendikten sonra doğumuna neden olan ilişkideki aksaklık veya bozukluk kambiyo senedinin geçerliliğine etkili olamaz. Sıkı Şekil Şartlarına Tabidirler: Kambiyo senetlerinde şekil, senedin geçerlilik koşuludur. Kambiyo senetlerinin ihdası, devri, zayi vb. bazı halleri özellikle şekil şartlarına tabi olup bu işlemler şekil şartına uygun yapılmadığı takdirde ya senet hüküm ifade etmez ya da istenilen sonucu doğurmaz. Kanunen Emre Yazılı Senetlerdir: Bu özellik kambiyo senetlerini tedavül özelliğini diğer senetlere oranla önemli ölçüde artırmıştır. Kambiyo senetlerinden çekler nama ve emre ve hamiline düzenlenebilir. Buna karşılık poliçe ve bono nama ve emre yazılı düzenlenebilir. Hamiline düzenlenemezler. İmzaların Bağımsızlığı İlkesi Geçerlidir: Bu ilke kambiyo senetlerinin, borçlanma yeteneği olmayan imzaları, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya asili bağlamayan vekaleten atılan imzaları içermesi halinde, bu geçersizliklerin diğer imzaların geçerliliğini etkilememesine denir. Bir diğer ifade ile, geçerli olan imza sahibi, geçersiz imzaları ileri sürerek kambiyo senedinin geçerli olmadığı yolunda bir itirazı ileri sürmek suretiyle sorumluluktan ve borcu ödemekten kurtulamaz. Kamu Güvenine Mazhardırlar: Kambiyo senetleri hakkın senetteki yazıya uygun şekilde varlığının kabul edildiği senetlerdir. Nitekim hamil senedi kendisine ciro eden cirantanın sahip olduğu hakları değil, sadece senette yazılı olan hakları kazanır. Uluslararası Nitelikte Senetlerdir: Kambiyo senedi hukukunda senedi düzenleyen, ciro eden veya aval veren kimse belirsiz sayıda alacaklıya ve her hamile karşı taahhüt altına girmiş olur. Kambiyo senetleri, tedavül özelliğinden dolayı hızlı ve çok hızlı sayıda el değiştirirler. Bu özelliği nedeniyle düzenlendiği ülke dışında da işlem görebilirler. Takibi Özel Hükümlere Tabidir: Kambiyo senetlerinin takibi, İcra ve İflas Kanununda özel hükümlere tabidir. (İİK m.167-176/a) Kambiyo Senetlerinde Ehliyet Kambiyo senedi düzenlemede ehliyet konusu genel hükümlere tabidir. Buna göre, medeni hakları kullanma ehliyetine yani fiil ehliyetine sahip olan her gerçek kişi ile tüzel kişilik yetkili organları veya temsilcileri vasıtası ile kambiyo senedi düzenleyebilirler. Kambiyo senetlerinde ehliyetsizlik re ’sen dikkate alınır. Ehliyet eksikliği süresiz şikâyete konu olur ve icra mahkemesinde ileri sürülebilir. Ehliyetsizliğe karşı iyi niyet iddiasında bulunmak mümkün değildir. Ehliyetin bulunmadığı iddiasında olan bu iddiasını ispat etmelidir. Ehliyet, kambiyo işleminin yapıldığı anda mevcut olmalıdır. Kambiyo işlemi ile senedin teslimi farklı zamanda gerçekleşmiş ise, senedin teslim anında kişinin ehliyetli olması gerekir. Örneğin, reşit olmadan bono düzenleyen kimse senedi reşit olduktan sonra lehtara teslim etmesi halinde ehliyetin varlığı kabul edilir. Tüzel kişilerde fiil ehliyetinin kazanılması TMK m.49’da; “Tüzel kişiler, kanuna ve kuruluş belgelerine göre gerekli organlara sahip olmakla, fiil ehliyetini kazanırlar.” Şeklinde hükme bağlanmıştır. Öyleyse ticaret şirketlerinin ticaret siciline kaydedildikten sonra kambiyo taahhüdünde bulunmaları mümkündür. kambiyo senetleri nelerdir Kambiyo Senetlerinde İmza Kambiyo senetlerinde atılacak imzaların nasıl olması gerektiği TTK m.756’da düzenlenmektedir. Bu maddeye göre; TTK 756. Madde “ (1) Poliçe üzerindeki beyanların el ile imza edilmesi gerekir. (2) El ile atılan imza yerine, mekanik herhangi bir araç veya elle yapılan veya onaylanmış bir işaret veya resmî bir şahadetname kullanılamaz.” Bu hüküm, bonolar ve çekler için de uygulama alanı bulmaktadır. Öyleyse, el yazısı dışında mekanik vasıtalarla atılan imzalar noter veya ihtiyar heyetince onanmış olsalar bile kambiyo senedi vasfını taşımaz. Parmak basmak suretiyle kambiyo senedi düzenlenemez. El yazısı ile imza atamayanlar ancak temsilci vasıtası ile kambiyo senedine istinaden borç altına girebilirler. İmzaların Bağımsızlığı Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez. (TTK m.677). Bu kural aynı zamanda bono ve çekler için de geçerlidir. İmzaların bağımsızlığı ilkesi, senedin verilmesine yol açan temel hukuki ilişkiyle karıştırılmamalıdır. İmzaların bağımsızlığı ilkesi, senedin doğduğu anda mevcut sebeplerden kaynaklanan iç sakatlıklara (ehliyetsizlik gibi) karşı koruma sağlar. İmzaların bağımsızlığının doğal bir sonucu da TTK m.748’de hükme bağlanmıştır. Buna göre; “Bir poliçe metni değiştirildiği takdirde, değiştirmeden sonra poliçe üzerine imza koymuş olan kişiler, değişmiş metne ve ondan önce imzasını koyanlar ise eski metne göre sorumlu olurlar.” Aval veren kişinin teminat altına aldığı borç, şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa da aval verenin taahhüdü geçerlidir. (TTK m.702/2) Kambiyo Senedinin Temsilen Düzenlenmesi Temsil, bir kimsenin hüküm ve sonuçlar

Kambiyo Senetleri (Bono — Poliçe — Çek) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sonuç

Kambiyo Senetleri (Bono — Poliçe — Çek) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu konuda ne yapılabilir?

Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.

Yasal süreç ne kadar sürer?

Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.

Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?

Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.