TCK 109 — Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu

Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu ve Cezası – TCK 109 Ceza Hukuku Tarih: 26-03-2025 Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu; kişinin “bir yere gitmek” ya da “bir yerde kalmak” özgürlüğünden yoksun bırakılması halinde oluşan suça denir. Yani, sanık tarafından müştekinin serbestçe hareket etmesi engellenmektedir. Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun halk arasında adı “hürriyeti tahdit suçu” veya “insan kaçırmadır.” Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu TCK 109. maddede düzenlenmiştir.

Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu ve Cezası – TCK 109 Ceza Hukuku Tarih: 26-03-2025 Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu; kişinin “bir yere gitmek” ya da “bir yerde kalmak” özgürlüğünden yoksun bırakılması halinde oluşan suça denir. Yani, sanık tarafından müştekinin serbestçe hareket etmesi engellenmektedir. Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun halk arasında adı “hürriyeti tahdit suçu” veya “insan kaçırmadır.” Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu TCK 109. maddede düzenlenmiştir. TCK 109’a göre “Bir kimseyi hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakan kişiye, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.” Suçun manevi unsuru genel kasttır. Taksirle işlenemez. Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu, aşağıdaki iki seçimlik hareketten herhangi birinin işlenmesi ile meydana gelir: Bir Yere Gitmek Hürriyetinden Yoksun Bırakma: Kişi dilediği şekilde serbestçe hareket etme özgürlüğüne sahiptir. Kişinin kendi özgür irade ve arzusuna uygun yere gitmesi veya herhangi bir şekilde yer değiştirmesi başkası tarafından engellendiğinde hürriyeti tahdit suçunun “bir yere gitmek hürriyetinden yoksun bırakma” biçimi işlenmiş olur. Bir Yerde Kalma Hürriyetinden Yoksun Bırakma: Kişinin istediği yere gitme hakkı olduğu gibi bulunduğu yerde istediği gibi ve istediği kadar kalma, kendi özgür iradesiyle hareket etmeme hakkı da vardır. Kişinin bir yerde kalması başkası tarafından engellendiği takdirde suç, “bir yerde kalma hürriyetinden yoksun bırakma” seçimlik hareket ile işlenmiş olur. Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.109’da düzenlenmiştir. TCK’nın 110. maddesinde ise bu suçun işlenmesinin ardından etkin pişmanlık hali ortaya çıkması halini düzenlemiştir. Bu makalemizde, ve Danışmanlık olarak sizlere kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun özelliklerini, unsurlarını, cezasını, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunda görevli mahkemeyi, zamanaşımını, uzlaşmayı, şikayet süresini, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunda adli para cezası, erteleme ve hükmün açıklanmasının geriye bırakılması hususlarını açıklayacağız. İlgili Makale: İnfaz Hesaplama Makale İçeriği Toggle Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu Nedir? Kişi hürriyetinden yoksun kılma ya da genel kullanımı itibariyle hürriyeti tahdit suçunu tanımlayabilmek için öncelikle kişi hürriyetinden ne anlamamız gerektiğini ve sınırlarını belirlememiz gerekmektedir. Kişi hürriyeti TCK m.109’ un gerekçesinde de tanımlandığı üzere “kişilerin kendi arzusu ve serbest iradesi çerçevesinde hareket edebilme özgürlüğüdür.” Burada esas itibari ile bireyin kendi istek ve iradeler dışında herhangi bir yerde kalma ve kalmama özgürlükleri korunmaktadır. Kişi hürriyetinden yoksun kılma, fail tarafından mağdurun kendi arzu ve iradesi ile bir yere gitmesinin veya bir yerde kalmasının yani serbestçe hareket etmesinin engellenmesidir. Kişi hürriyetine getirilen ve özgürlükten mahrumiyete sebep olan durumlar keyfi olmamalı, hukuk güvencesinde olmalıdır. Kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçu, bir kimsenin “bir yere gitmek” veya “bir yerde kalmak” yönündeki serbest iradesini güvence altına alan bir suç tipidir. Bu bağlamda; TCK 109. maddede düzenlenen kişi hürriyetinden yoksun kılma suçu Türkiye’nin de imzaladığı ve tarafı olduğu AİHS’nin 5. maddesi “Herkesin kişi özgürlüğüne ve güvenliğine hakkı vardır…” ile uluslararası korumaya sahip iken Anayasamızın 19. maddesi “Herkes, kişi hürriyet ve güvenliğine sahiptir. şekil ve şartları kanunla düzenlenir.” ile iç hukukta güvence altına alınmıştır. Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu TCK 109. maddede düzenleme alanı bulmuştur. İlgili hüküm uyarınca; TCK m.109 (1) Bir kimseyi hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakan kişiye, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir .(Asliye Ceza Mahkemesi ) (2) Kişi, fiili işlemek için veya işlediği sırada cebir, tehdit veya hile kullanırsa, iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur .(Asliye Ceza Mahkemesi) (3) Bu suçun; a) Silahla, b) Birden fazla kişi tarafından birlikte, c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle, d) Kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle, e) Üstsoy, altsoy veya eşe karşı, f) Çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı, İşlenmesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza bir kat artırılır. (4) Bu suçun mağdurun ekonomik bakımdan önemli bir kaybına neden olması halinde, ayrıca bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. (5) Suçun cinsel amaçla işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek cezalar yarı oranında artırılır. (Asliye Ceza Mahkemesi) (6) Bu suçun işlenmesi amacıyla veya sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır. Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu TCK 109 Kanun Maddesi 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu madde 109 Şikayet Şikâyete tabi değildir. Resen soruşturulur. Zamanaşımı 8 yıl. Tutuklama ve Adli Kontrol Tutuklama ve adli kontrol kararı verilebilir. Uzlaşma Uzlaşmaya tabi değildir. Etkin Pişmanlık Etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilir. İndirim Şartları varsa 62 indirimi uygulanabilir. Memurluğa Etki Bu suç memuriyete engel değildir. Ceza 1 yıldan fazla olursa engel olabilir. Görevli Mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir. kisiyi hurriyetinden yoksun kilma sucu nedir Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu Şartları Nelerdir? Kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçunun şartları, bir kimseyi, hukuka aykırı olarak, bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden, yoksun bırakmaktır. Türk Ceza Kanunu’nda yer alan tanıma göre suç; bir kimsenin hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakılmasıyla oluşmaktadır. Madde metninden de anlaşılacağı üzere bu suçun oluşabilmesi için 2 şart mevcut olmalıdır. Bir Yere Gitmek Veya Bir Yerde Kalmak Hürriyetinden Yoksun Bırakılma TCK 109. maddesinin gerekçesinde, “bir kimsenin hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakılmasıyla suçun oluşacağı” belirtildikten sonra, kişinin bir yere kapatılması, bir yerde tutulması, bir yere götürülmesi veya gitmesine izin verilmemesi fiilleri örnek olarak gösterilmiştir. Suçun oluşması açısından kişinin hareket serbestîsinin tamamen ortadan kaldırılmasına gerek yoktur. Bir kimsenin “hareket serbestîsinin sınırlanması suçun oluşabilmesi için yeterlidir. Örneğin bir kimsenin elini kolunu bağlamak bu suça vücut verecektir. Hukuka Aykırı Olarak Hürriyetinden Yoksun Bırakılması Madde gerekçesinde açıklandığı üzere hukuka aykırı olarak ibaresi, hukukun izin vermediği durumları ifade eder. Bu durumda ilk incelenmesi gereken söz konusu olay bakımından genel olarak hukuka uygunluk nedenlerinden birinin mevcut olup olmadığıdır. TCK bakımından düzenlenen genel hukuka uygunluk nedenleri sayılmış olup bunlar; kanun hükmünü yerine getirme (TCK md. 24/1), meşru savunma (TCK md. 25/1), hakkın kullanılması (TCK md. 26/1) ve ilgilinin rızasıdır (TCK md. 26/2). Buna göre hukuka uygunluk nedenlerinden TCK md. 24 ‘de bahsi geçen görevin ifası için kanun hükmünü yerine getirme ve amirin emri halleri mevcut ise hukuka aykırılık şartı gerçekleşmemiştir. Örneğin; bir suça ilişkin soruşturma kapsamında suç şüphesi altında bulunan kişinin hukuka uygun olarak tutulması, gözaltına alınması veya tutuklanması hâllerinde bu

TCK 109 — Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sonuç

TCK 109 — Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma Suçu hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu konuda ne yapılabilir?

Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.

Yasal süreç ne kadar sürer?

Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.

Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?

Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.