Haksız Arama Suçu ve Cezası (TCK 120. Madde)

Haksız Arama Suçu ve Cezası (TCK 120. Madde) Ceza Hukuku Tarih: 07-03-2025 Haksız arama TCK’nın 120. maddesinde; kamu görevlisinin hukuka aykırı olarak bir kimsenin üstünü veya eşyasını aranmasına denir. Haksız arama, ceza hukukuna aykırı olarak bir kişinin üzerini ya da eşyalarını arayan kamu görevlisinin cezalandırılmasını öngören ve TCK m.

Haksız Arama Suçu ve Cezası (TCK 120. Madde) Ceza Hukuku Tarih: 07-03-2025 Haksız arama TCK’nın 120. maddesinde; kamu görevlisinin hukuka aykırı olarak bir kimsenin üstünü veya eşyasını aranmasına denir. Haksız arama, ceza hukukuna aykırı olarak bir kişinin üzerini ya da eşyalarını arayan kamu görevlisinin cezalandırılmasını öngören ve TCK m. 120’de düzenlenen suç tipidir. Suçun takibi şikayete bağlı olmayıp resen kovuşturulur. Yani kişi kamu görevlisini şikayet etmese bile ilgili yargı mercileri suçun işlendiğini herhangi bir şekilde öğrendiği takdirde işlemleri kendiliğinden yaparlar. Suçu yalnızca kamu görevlisi işleyebilir yani faili bakımından özgü bir suçtur. “Hukuka aykırı olarak bir kimsenin üstünü veya eşyasını arayan kamu görevlisine üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir.’” (TCK m. 120) TCK’de düzenlenen bu suç tipi asliye ceza mahkemelerinde görülür. Ancak 8 yıllık bir olağan dava zamanaşımı süresi mevcut olup suç hakkında aynı zamanda zincirleme suç hükümleri de uygulanabilir. Suç hakkında CMK m. 100/4’den tutuklama kararı verilemez. Haksız arama suçu farklı suç tipleriyle birlikte işlenebilir. Bunlara örnek olarak; Haksız arama yapılırken mağdurun hareket özgürlüğü kısıtlanmışsa TCK 109. Madde uyarınca kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçu işlenmiş olur. Haksız arama konusunda mağdur tehdit edilmişse TCK 106 gereği tehdit suçu da işlenmiş olur. Haksız arama yapılırken kişi güç kullanılırsa TCK 108 uyarınca cebir suçu da işlenmiş olur. Haksız arama yapılırken kişiye hakaret edilirse TCK 125 gereği hakaret suçu da işlenmiş olur. Yine haksız arama suçu işlenirken kişinin ev veya işyerine girilmişse TCK 116 uyarınca konut dokunulmazlığının ihlali suçu işlenmiş olur. Haksız arama özgü suç olup sadece kamu görevlisi tarafından işlenebilir. TCK’nın 120. maddesinde düzenlenen haksız arama suçu işleyen kamu görevlisine 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası verilir. Faile hapis cezası verildiği takdirde TCK’nn 53/1. maddesindeki hak yoksunlukları uygulanacaktır. Kamu görevini kötüye kullanarak haksız arama suçunu işleyen kimseye verilen cezanın ayrısından bir katına kadar da TCK’nın 53/5 maddesi uyarınca hak yoksunluğuna karar verilecektir. İnfaz Hesaplama Yapmak İçin Tıklayınız haksiz arama sucu nedir Makale İçeriği Toggle Haksız Arama Suçu Nedir? Haksız arama TCK’nın 120. maddesinde; kamu görevlisinin hukuka aykırı olarak bir kimsenin üstünü veya eşyasını aranmasına denir. Hukuka aykırı arama yapılması neticesinde gerçekleşen haksız arama suçu işlendiğinde ulusal ve uluslararası hukukun koruma altına aldığı insan onuru, özel hayatın gizliliği, kişi hürriyeti, konut dokunulmazlığı hakları ihlal edilmiş olur. Anayasal güvence sağlanan bu hakların ihlali maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasını zorlaştırır ve aynı zamanda delillerin hukuk dışı olmasını doğurur. Haksız arama suçu, TCK’nin Kişilere Karşı Suçlar başlığı altında Hürriyete Karşı Suçlar bölümünde düzenlenmiştir. Haksız arama suçunun hareket unsuru bir kamu görevlisinin kişinin üzerini veya eşyalarını hukuka uygun olmayan şekillerde aramasıdır. Hukuka aykırılık unsuru, mevzuatın izin verdiği hallerin dışında kalan durumlardır. Haksız arama suçunun hukuka aykırılığı 3 durumda söz konusudur: Aramayı, arama yetkisi olmayan bir kamu görevlisi yaparsa, Kanunda geçerli bir arama kararı yoksa veya bir karar varsa ancak içeriğindeki sınırlara uyulmadan arama yapılırsa, Arama esnasında uyulması gereken bazı icraya ilişkin kurallara uyulmazsa hukuka aykırılık unsuru oluşur. Suçun faili yalnızca kamu görevlisi olabileceğinden özgü suç türlerine girmektedir. Suçun konusunu kişinin elbiseleri ve eşyaları oluşturur. Bazı durumlarda bir suç işlenirken başka bir suçun da o suçla beraber işlenmesi mümkündür. Bu durumda iki suçtan ayrı ayrı ceza verilecektir. Örneğin haksız arama suçu konut dokunulmazlığına ihlal suçu ile birlikte işlenebilir. Yargıtay’ın 28.01.2015 tarihli ve 30506/2323 E. sayılı kararında bir şeyin köpeğe koklatılması tek başına haksız arama suçuna vücut vermemektedir. Haksız Arama – Madde 120 Hukuka aykırı olarak bir kimsenin üstünü veya eşyasını arayan kamu görevlisine üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir. (Asliye Ceza Mahkemesi) Haksız Arama Suçunun Şartları Nelerdir? Haksız arama suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Kişilere Karşı Suçlar” başlıklı İkinci Kısmın “Hürriyete Karşı Suçlar” Bölümünün 120. maddesinde düzenlenmiştir. Söz konusu maddeye göre; “Hukuka aykırı olarak bir kimsenin üstünü veya eşyasını arayan kamu görevlisi cezalandırılır.” Bir kişinin üstünü ya da eşyasını hukuka aykırı olarak arayan kamu görevlisinin işlediği suç haksız arama suçudur. Bu suç görevi kötüye kullanma suçundan bağımsızdır. TCK’ye konulan bu hükmü koruyan 3 temel mevzuat vardır: Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirisi m. 12 (1948) İnsan Haklarının ve Temel Özgürlüklerinin Korunmasına Daire Avrupa Sözleşmesi m.8/1 Türkiye Cumhuriyeti Anayasası özel hayatın gizliliğine karşı suçlar Kişilerin üzerinin ya da eşyasının aranması insan haysiyetini ihlal eder. Bunun dışında özel hayatın gizliliğini de ihlal eder. Suç bir konuta girerek işlenirse yani birinin konutuna izinsiz girildikten sonra haksız arama yapılırsa aynı zamanda konut dokunulmazlığını ihlal suçundan da ceza verilecektir. Ancak ceza verilirken gerçek içtima hükümleri uygulanacaktır. Suçun özgü suç olma sebebi de failin yalnızca kamu görevlisi olabilmesidir. Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (Takipsizlik Kararı) Haksız Arama Suçu Örnekleri Kolluk görevlisinin bir kaç gün öncesinde tartıştığı kişinin haklı bir gerekçesi olmadan üzerini araması Polis memurunun ortada bir sebep yokken kişinin üzerini araması Bekçinin görevli olmadığı yerde kahvehaneye gidip kişilerin üzerlerini araması Kolluk görevlisinin geçerli bir sebep yokken kişinin çantasını araması Bekçinin haklı neden olmaksızın kişinin valizini açtırıp içine bakması Polis memurlarının hakim kararı olmadan yolda gördüğü kadının çantasını kontrol etmesi Kolluk görevlisinin geçerli neden olmadan kişinin bavulunu araması Polis memurunun usulsüz olarak kişinin ceplerini araması Jandarmanın hukuka aykırı olarak kişinin özel otomobilini araması Haksız Arama Suçunun Unsurları Haksız arama ile kişinin hareket özgürlüğü, güvenliği ve dokunulmazlığı korunmaktadır. Bu suç esasında, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun özel bir şeklidir. Kanunda ayrı bir suç olarak düzenleme sebebi haksız aramadaki fiilin kişinin hürriyetini yoksun kılmadan daha hafif bir hali olmasıdır. Ayrıca haksız arama suçu ile kişinin onuruna saldırı ya da özel hayatın gizliliğinin ihlali suçlarının olduğu da doktrinde bazı yazarlarca kabul edilmektedir. Suçun konusunu üzeri ya da eşyası aranan kişinin vücudu ve zilyetliğine sahip olduğu eşyası oluşturur. Suçun nitelikli hali kanunda düzenlenmediği için bulunmamaktadır. Suçun Faili Suçun faili yalnızca kamu görevlisidir. Bu nedenle de özgü suçlara girmektedir. Arama yapma yetkisi esasında polisin ve jandarmanın görevine girmekteyken uygulamada kolluk görevlileri aramayı yapar. Yapılan aramalar hakim kararı olduğu müddetçe yasaldır. Aramaların kolluk yetkisinin kötüye kullanılması ile yapılması durumunda kamu görevlisi fail sıfatını kazanır. Bir örnek vermek gerekirse kamu görevlisinin hiç yetkisi olmadığı halde yetkisini kötüye kullanması mümkündür. Bu durumda haksız arama suçu oluşmaz çünkü görevi kötüye kullanma suçu oluşur. TCK’nın 6. maddesine göre, kamu görevlisi kamusal faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi bir suret

Haksız Arama Suçu ve Cezası (TCK 120. Madde) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sonuç

Haksız Arama Suçu ve Cezası (TCK 120. Madde) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu konuda ne yapılabilir?

Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.

Yasal süreç ne kadar sürer?

Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.

Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?

Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.