Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması Güvenlik Soruşturması
Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması Güvenlik Soruşturması – HAGB İdare Hukuku Tarih: 14-04-2025 Hükmün açıklanmasının geriye bırakılmasının, güvenlik soruşturması üzerindeki etkisi tarafımıza sıklıkla yöneltilen sorulardandır. HAGB’yi kısaca izah etmek gerekirse; sanık hakkında kurulan mahkumiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade eden ve doğurduğu sonuçlar itibariyle karma bir özelliğe sahip bulunan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu denetim süresi içinde kasten yeni bir suçun işlenmemesi ve yükümlülüklere uygun davranılması halinde geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak kamu davasının 5271 Sayılı CMK’nın 223.maddesi uyarınca düşürülmesi sonucu doğurduğundan bu niteliğiyle sanık ile devlet arasındaki cezai nitelikteki ilişkiyi sona erdiren düşme nedenlerinden birisini oluşturmaktadır. Kural olarak hukuk / idare hakimi HAGB ile bağlı değildir. Çünkü HAGB kararı gün ışığına çıkmış, açıklanmış, denetimlerden (yargı yolundan) geçerek kesinleşmiş, infaz edilebilir karar olmadığından, kural olarak HAGB kararının hukuk mahkemeleri ve idare mahkemelerinde bir bağlayıcılığı yoktur.
Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması Güvenlik Soruşturması – HAGB İdare Hukuku Tarih: 14-04-2025 Hükmün açıklanmasının geriye bırakılmasının, güvenlik soruşturması üzerindeki etkisi tarafımıza sıklıkla yöneltilen sorulardandır. HAGB’yi kısaca izah etmek gerekirse; sanık hakkında kurulan mahkumiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade eden ve doğurduğu sonuçlar itibariyle karma bir özelliğe sahip bulunan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu denetim süresi içinde kasten yeni bir suçun işlenmemesi ve yükümlülüklere uygun davranılması halinde geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak kamu davasının 5271 Sayılı CMK’nın 223.maddesi uyarınca düşürülmesi sonucu doğurduğundan bu niteliğiyle sanık ile devlet arasındaki cezai nitelikteki ilişkiyi sona erdiren düşme nedenlerinden birisini oluşturmaktadır. Kural olarak hukuk / idare hakimi HAGB ile bağlı değildir. Çünkü HAGB kararı gün ışığına çıkmış, açıklanmış, denetimlerden (yargı yolundan) geçerek kesinleşmiş, infaz edilebilir karar olmadığından, kural olarak HAGB kararının hukuk mahkemeleri ve idare mahkemelerinde bir bağlayıcılığı yoktur. Ancak HAGB kararında yer alan maddi vakıalar hukuk mahkemelerinde ve idari yargıda da dikkate alınır. Hükmün açıklanmasının geriye bırakılması güvenlik soruşturmasında sorun teşkil etmesi durumunda 60 gün içinde idari dava açılmalıdır. ve Danışmanlık olarak bu yazımızda hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararının güvenlik soruşturmasına etkisinden bahsedeceğiz. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı sanığın yüklenen suçu işlediği sabit olduğu ve yükümlülük yüklediği için beraat kararı niteliğinde değildir. Nitekim bu yükümlülüğün yerine getirilmesi sonucunda verilecek davanın düşmesi kararı da beraat hükmünü niteliğinde değildir. Hükmün açıklanmasının geriye bırakılması (HAGB) güvenlik soruşturması üzerindeki etkisi bu sebeple önemlidir. Zira bu sebeple devlet memuru olamayan veya memur olup ilişiği kesilen birçok kişi vardır. Makale İçeriği Toggle HAGB Nedir? Hükmün açıklanmasının geriye bırakılması Ceza Muhakemesi Kanunu 231.maddede düzenlenmiştir. Sanığa verilen ceza, 2 yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası ise, gerekli olan koşulların varlığı halinde verilerek hükmün açıklanmasının 5 yıl süreyle geriye bırakılmasıdır. Hükmün açıklanmasının geriye bırakılması güvenlik soruşturması üzerindeki etkisi hakkındaki emsal karar makalemizde sizlerle paylaşılmıştır. HAGB kurumu 03.07.2005 tarih ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu (ÇKK) ile Türk hukukuna kazandırılmıştır. Bu madde kapsamında; Hükmün açıklanmasının geriye bırakılması kişi hakkında hüküm ve sonuç doğurmaz. Hükmün açıklanmasının geriye bırakılması kararına sadece itiraz edilebilir. (Temyiz, istinaf mümkün değildir.) Adli sicil kaydında görünmez. Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında bir hüküm değildir. İlgili hakim savcılar hariç ulaşılması mümkün değildir. Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında yasal süresi geçtikten sonra dosyanın düşmesine karar verilir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı sanığın yüklenen suçu işlediği sabit olduğu ve yükümlülük yüklediği için beraat kararı niteliğinde değildir. Nitekim bu yükümlülüğün yerine getirilmesi sonucunda verilecek davanın düşmesi kararı da beraat hükmünü niteliğinde değildir. Hükmün açıklanmasının geriye bırakılması (HAGB) güvenlik soruşturması üzerindeki etkisi bu sebeple önemlidir. Zira bu sebeple devlet memuru olamayan veya memur olup ilişiği kesilen birçok kişi vardır. Hukuk mahkemeleri ve idari yargı HAGB kararını gerekçe göstererek HAGB kararını hiçbir şekilde dikkate almamazlık edemez. Hukuk mahkemeleri ve idare mahkemeleri HAGB ilamını normal ilam gibi değerlendirmezler. Ancak HAGB dosyasında yer alan ” hakaret içeren sözler, fiili saldırı, haksız tecavüz, görevi ihmal” gibi eylemlerini hukuk mahkemeleri ve idari yargı kendisini değerlendirerek sonuca gider. Özetle HAGB kararı hukuk ve idare mahkemelerini bağlamaz; ancak HAGB dosyasında yer alan somut maddi vakıalar ve deliller her halükarda dikkate alınır. HAGB dosyasında yer alan maddi vakıayı esas alarak hukuk mahkemesi tazminat takdir edebilir, idari yargıda memurun görevden ihracına onay verebilir veya güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlanabilir. Danıştay 5. Dairesinin 06.12.2017 tarih ve 2016/6979 E. 2017/23865 Κ. Sayılı kararında “… Hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesesi, sanık hakkında kurulan mahkumiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade eden ve doğurduğu sonuçlar itibariyle karma bir özelliğe sahip bulunan, esas itibariyle bünyesinde iki karar barındıran bir kurumdur. İlk karar teknik anlamda hüküm sayılan, ancak açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi ne- deniyle hukuken varlık kazanamayan, bu nedenle hüküm ifade etmeyen, koşullara uyulması halinde düşme hükmüne dönüşecek, koşullara uyulmaması halinde ise varlık kazanacak olan mahkûmiyet hükmü, ikinci karar ise, bu ön hükmün üzerine inşa edilen ve önceki hükmün varlık kazanmasını engelleyen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararıdır. Bu ikinci kararın en temel ve belirgin özelliği, varlığı devam ettiği sürece, ön hükmün hukuken sonuç doğurma özelliği kazanamamasıdır.” şeklinde HAGB’nin nasıl değerlendirildiği ifade edilmiştir. Hükmün açıklanmasının geriye bırakılması güvenlik soruşturmasında sorun teşkil etmektedir. Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Nedir? Nelere Bakılır? HAGB Memuriyete Engel mi? Burada somut olaya, somut dosyaya göre bir değerlendirme yapılır. Yukarıda da açıkladığımız gibi burada HAGB kararına neden olan eylemin içeriği önemlidir. HAGB verilen dosyada yer alan maddi olaya göre durum değerlendirilir. Örneğin taksirle yaralamada ya da stadyumda anlık gelişen bir kavgada basit yaralama eylemlerinde verilen HAGB karanı polis okulundan atılmaya engel olmazken; hırsızlık suçundan alınan HAGB kararındaki maddi veriler dikkate alınarak meslekten ilişik kesilebilir. Hükmün açıklanmasının geriye bırakılması güvenlik soruşturmasına bazı kurumlar bakımından engeldir. Danıştay 12. D. 28.11.2017 tarih ve 2017/908 E. 2017/6060 K. Sayılı kararında da “Anayasa Mahkemesinin, 13.06.2013 tarihli K. E. (Başvuru No: 2012/665) kararında da; masumiyet karinesinin kural olarak, hakkında bir suç isnadı bulunan ve henüz mahkumiyet kararı verilmemiş kişileri kapsayan bir ilke olduğu kabul edilmekle birlikte, ceza davasının herhangi bir nedenle düştüğü, belirli bir süre sonra şarta bağlı olarak düşeceği veya sanık hakkında mahkumiyet hükmü kurulmaksızın davanın ertelendiği durumlarda kişi hakkında masumiyet karinesinin devam ettiğini kabul etmek gerekeceği, çünkü bu tür durumlarda ortada henüz verilmiş bir mahkumiyet hükmü bulunmadığı, bu çerçevede, ceza davası dışında fakat ceza davasına konu olan eylemler nedeniyle devam eden idari uyuşmazlıklarda, açıklanması geri bırakılan mahkumiyet kararına dayanılmasının masumiyet karinesi ile çelişeceği açıkça ifade edilmiştir. Uyuşmazlıkta, davacı hakkında yapılan ceza yargılaması sonucunda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, yukarıda bahsedilen niteliği gereği bu aşamada hukuki etkiye sahip olmadığından ve bu karara dayanılması masumiyet karinesi ile de çelişeceğinden, Mahkemenin ceza yargılaması sonucuna göre karar vermesinde hukuki isabet görülmemiş ise de, disiplin hukuku açısından yapılan incelemede, davacının üzerine atılı fillerin sübuta erdiği ve eylemine uyan disiplin cezası ile cezalandırıldığı anlaşıldığından, sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerekti
Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması Güvenlik Soruşturması konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması Güvenlik Soruşturması hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.