Ceza Muhakemesi Kanunu 141. Madde (CMK)
Ceza Muhakemesi Kanunu 141. Madde (CMK) Genel Tarih: 28-04-2025 Ceza Muhakemesi Kanunu 141. madde (CMK); ) kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan kişilerin tazminat işlemine dair hususlar düzenlenmiştir. Haksız yakalama ve tutuklama tazminatı ödemesi düşüncesi, Hukuk devleti anlayışının doğal bir sonucudur.
Ceza Muhakemesi Kanunu 141. Madde (CMK) Genel Tarih: 28-04-2025 Ceza Muhakemesi Kanunu 141. madde (CMK); ) kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan kişilerin tazminat işlemine dair hususlar düzenlenmiştir. Haksız yakalama ve tutuklama tazminatı ödemesi düşüncesi, Hukuk devleti anlayışının doğal bir sonucudur. Devlet, bireyler için vardır ve onun haklarını korumak amacıyla oluşturulmuştur. Bu nedenle, devletin kendisi de bireylere zarar verdiği takdirde, bu zararları gidermelidir. Maddede, yargının verdiği zararların giderilmesi için, yine yargıya başvurulması söz konusu edilmektedir. Tazminat istemi, soruşturma veya kovuşturma sırasındaki haksız işlemlerle ilgilidir. Koruma tedbirlerine dair mevzuatımızın, AİHM’nin aradığı öngörülebilirlik kriterine sahip olduğunu iddia etmek mümkün değildir. Makale İçeriği Toggle Ceza Muhakemesi Kanunu 141. Madde Tazminat İstemi 1) Suç soruşturması veya kovuşturması sırasında; a) Kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğunun devamına karar verilen, b) Kanuni gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan, c) Kanuni hakları hatırlatılmadan veya hatırlatılan haklarından yararlandırılma isteği yerine getirilmeden tutuklanan, d) Kanuna uygun olarak tutuklandığı hâlde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen, e) Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen, f) Mahkum olup da gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süreleri, hükümlülük sürelerinden fazla olan veya işlediği suç için kanunda öngörülen cezanın sadece para cezası olması nedeniyle zorunlu olarak bu cezayla cezalandırılan, g) Yakalama veya tutuklama nedenleri ve haklarındaki suçlamalar kendilerine, yazıyla veya bunun hemen olanaklı bulunmadığı hâllerde sözle açıklanmayan, h) Yakalanmaları veya tutuklanmaları yakınlarına bildirilmeyen, i) Hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen, j) Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen, k) ( Ek: 11/4/2013-6459/17 md.) Yakalama veya tutuklama işlemine karşı Kanunda öngörülen başvuru imkanlarından yararlandırılmayan, Kişiler, maddî ve manevi her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler. 2) Birinci fıkranın (e) ve (f) bentlerinde belirtilen kararları veren merciler, ilgiliye tazminat hakları bulunduğunu bildirirler ve bu husus verilen karara geçirilir. 3) ( Ek:18/6/2014-6545/70 md.) Birinci fıkrada yazan hâller dışında, suç soruşturması veya kovuşturması sırasında kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk hâlleri de dâhil olmak üzere hâkimler ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler nedeniyle tazminat davaları ancak Devlet aleyhine açılabilir. 4) ( Ek:18/6/2014-6545/70 md.) Devlet, ödediği tazminattan dolayı görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle görevini kötüye kullanan hakimler ve Cumhuriyet savcılarına bir yıl içinde rücu eder. Ceza Muhakemesi Kanunu 141. Madde Gerekçesi Usul kurallarına uymama veya keyfi adli işlemler nedeniyle, suç soruşturması veya kovuşturması sırasında kişilerin uğrayabilecekleri maddî veya manevi zarar hâllerini, maddenin 1 ila 8 numaralı bentleri teker teker göstermektedir. Bu haller gerçekleştiğinde zarar gören kişiler Devleti dava etmek ve zararlarının giderilmesini istemek hakkına sahiptirler. Maddi tazminat istemini haklı kılan hâller şunlardır: Kişinin: Kanunların belirlediği koşullar dışında yakalanması veya tutuklanması yahut tutukluluğunun devamına karar verilmiş olması, Yasal gözaltı süresi içinde hakim huzuruna çıkarılmaması ve böylece 131. maddenin gereklerinin yerine getirilmemiş olması, Yasal hakları hatırlatılmadan veya hatırlatılan haklarından yararlandırılma isteği yerine getirilmeden tutuklanması, Tutuklandıktan sonra makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmaması veya makul süre içinde hüküm verilmemesi, Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra, hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatine karar verilmiş olması, Mahkûm olduktan sonra, hükümlülük süresinin gözaltı ve tutuklulukta geçirilen süreden az olması veya kişinin sadece para cezası ile mahkûmiyetinin hukuken zorunlu olması, Yakalama veya tutuklama nedenlerinin ve suçlamalarının kendisine yazılı veya olanaklı bulunmadığı hâllerde sözlü olarak açıklanmaması, Yakalanması veya tutuklanmasının yakınlarına bildirilmemiş olması. Yukarıda 1 ile 6 numaralı bentlerde belirtilen hallerde, usulsüz işlemlere muhatap olmuş veya bu gibi hallerle karşılaşmış bulunan kişi, uğradığı her türlü maddi ve manevi zararlarını Devletten dava etmek, isteyebilmek hakkına sahip olacaktır. 7 ve 8 numaralı bentlerde ise manevî zararlarını istemek ve dava etmek hakkını kullanabilecektir. Maddenin son fıkrasına göre 5 ve 6 numaralı bentlerde belirlenen kararları veren merciler, esas kararları verirken ilgiliye tazminat hakları bulunduğunu bildireceklerdir; bu husus karara ayrıca geçirilecektir. İlgili Makale: Meşru Müdafaa ceza muhakemesi kanunu 141 madde cmk Ceza Muhakemesi Kanunu 141. Madde Tazminat İstemi Emsal Kararlar Yargıtay 6. Ceza Dairesi E:2021/4902, K:2021/20598 Ceza Muhakemesi Kanunu 141. Madde Tazminat İstemi Sanık müdafinin, temyiz itirazının sanık hakkında verilen beraat hükmünde, CMK 141/1-e ve 141/2. maddelerine göre tutuklu ve gözaltı sürelerine ilişkin tazminat isteme hakkının belirtilmemiş olması gerekçesi ile sınırlı olarak yapıldığı anlaşılmakla, temyiz incelemesinde, Kanuna uygun olarak yakalandıktan ve tutuklandıktan sonra hakkında beraatine karar verilen sanık hakkında CMK’nın 141/1-e ve 141/2 madde ve fıkraları uyarınca tazminat hakkının bulunduğunun bildirilerek karara geçirilmemesi, bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedeni bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak bozulmasına, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla CMUK’un 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hüküm fıkrasına “Kanuna uygun olarak yakalandıktan ve tutuklandıktan sonra hakkında beraatine karar verilen sanık hakkında CMK’nın 141/1-e ve 141/2 madde ve fıkraları uyarınca tazminat hakkının bulunduğunun bildirilmesine” şeklinde ekleme yapılmak suretiyle, eleştiri dışında diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükümlerin düzeltilerek onanmasına, 29/12/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi. Yargıtay 12. Ceza Dairesi E:2021/7865, K:2021/9030 Ceza Muhakemesi Kanunu 141. Madde Tazminat İstemi Davacının Bafra Açık Ceza İnfaz Kurumunda bulunduğu esnada tedavi için sevk edildiği Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Onkoloji bölümündeki hastane odasına yasak eşya soktuğu gerekçesiyle Samsun E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunca verilen 12 gün hücre ve 1 aylık disiplin cezasının Samsun İnfaz Hakimliğinin 2013/223 Esas sayılı kararı ile onandığını, ayrıca aynı suç nedeniyle davacı hakkında Samsun 6. Asliye Ceza Mahkemesine açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda 2013/440 Esas ve 2014/546 sayılı kararı ile beraat ettiğini, suçsuz olduğu halde 12 günlük hücre ve 1 aylık disiplin cezası ile cezalandırıldığını, bu sebeple denetimli serbestlik tedbirinden de faydalanmadığını, tahliye tarihinden 1 yıl 2 ay sonra tahliye olduğu için maddi ve manevi zarara uğradığından, davacı l
Ceza Muhakemesi Kanunu 141. Madde (CMK) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Ceza Muhakemesi Kanunu 141. Madde (CMK) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.