İdari Yargılama Usulü Kanunu 20. Madde (İYUK)
İdari Yargılama Usulü Kanunu 20. Madde (İYUK) Genel Tarih: 28-04-2025 İdari Yargılama Usulü Kanunu 20. madde (İYUK); idari yargıda dosyaların incelenmesine dairi hususlar hakkında düzenlenmiştir. İdari yargılama hukukunda “re’sen araştırma/inceleme” ilkesine yer verilmiş ve bu yolla idari yargı yerlerine kanıt toplama yetki ve görevi de verilmiştir.
İdari Yargılama Usulü Kanunu 20. Madde (İYUK) Genel Tarih: 28-04-2025 İdari Yargılama Usulü Kanunu 20. madde (İYUK); idari yargıda dosyaların incelenmesine dairi hususlar hakkında düzenlenmiştir. İdari yargılama hukukunda “re’sen araştırma/inceleme” ilkesine yer verilmiş ve bu yolla idari yargı yerlerine kanıt toplama yetki ve görevi de verilmiştir. Bu ilke; hukuki gerçeğe ulaşmada ve adaletin tesisinde önemli bir yöntem olup, aynı zamanda davacılara da güvence sağlamaktadır. İdari yargı yerlerine tanınan re’sen araştırma ve inceleme yetkisi, hem uyuşmazlığın esastan çözümü için gerekli araştırma ve incelemeyi hem de kamu düzenine ilişkin olan görev, yetki, süre, ehliyet gibi konularda sağlıklı bir karar vermek için gerekli araştırma ve incelemeyi kapsar. Makale İçeriği Toggle İdari Yargılama Usulü Kanunu 20. Madde Dosyaların İncelenmesi Danıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergi mahkemeleri, bakmakta oldukları davalara ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar. Mahkemeler belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilirler. Bu husustaki kararların, ilgililerce, süresi içinde yerine getirilmesi mecburidir. Haklı sebeplerin bulunması halinde bu süre, bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir. Taraflardan biri ara kararının icaplarını yerine getirmediği takdirde, bu durumun verilecek karar üzerindeki etkisi mahkemece önceden takdir edilir ve ara kararında bu husus ayrıca belirtilir. Ancak, istenen bilgi ve belgeler Devletin güvenliğine veya yüksek menfaatlerine veya Devletin güvenliği ve yüksek menfaatleriyle birlikte yabancı devletlere de ilişkin ise, Cumhurbaşkanı ya da ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan, gerekçesini bildirmek suretiyle, söz konusu bilgi ve belgeleri vermeyebilir. (Ek Cümle: 10/6/1994-4001/10 md.) Verilmeyen bilgi ve belgelere dayanılarak ileri sürülen savunmaya göre karar verilemez. (Mülga: 10/6/1994-4001/10 md.) Danıştay, bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinde dosyalar, bu Kanun ve diğer kanunlarda belirtilen öncelik veya ivedilik durumları ile Danıştay için Başkanlar Kurulunca; diğer mahkemeler için Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca konu itibariyle tespit edilip Resmi Gazete’de ilan edilecek öncelikli işler göz önünde bulundurulmak suretiyle geliş tarihlerine göre incelenir ve tekemmül ettikleri sıra dahilinde bir karara bağlanır. Bunların dışında kalan dosyalar ise tekemmül ettikleri sıraya göre ve tekemmül tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırılır. Bölge idare mahkemelerindeki istinaf kanun yolu incelemeleri ile idare ve vergi mahkemelerinde heyet halinde görülen davalarda, birinci fıkrada belirtilen bilgi ve belgelerin istenmesine ve ek süre verilmesine ilişkin ara kararları daire başkanı, mahkeme başkanı veya dosyanın havale edildiği üye tarafından da verilebilir. İdari Yargılama Usulü Kanunu 20. Madde Açıklaması İYUK’un 20. maddesi idari yargılama usulünün işleyişine ilişkin önemli kurallar içermektedir. Bu madde idari yargılamanın en önemli özelliklerinden olan idari yargı hâkiminin re’sen araştırma yetkisinin dayanağını oluşturmaktadır. Buna göre Danıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergi mahkemeleri, bakmakta oldukları davalara ait gerekli gördükleri her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar. Re’sen araştırma yetkisi, idari yargı hakimine tarafların dava ya ilişkin getirdikleri iddia ve savunmalarla bağlı kalmaksızın, uyuşmazlığı çözmeye yönelik her türlü inceleme yapma yetkisinin verilmesini içermektedir. Danıştay Kanunu’nun 49. maddesinde de benzer bir yetkiye yer verilmiştir. “Evrak getirilmesi ve yetkililerin dinlenmesi” başlıklı maddeye göre, incelenmekte olan işler hakkında lüzum görülen her türlü evrak getirtilebileceği ve bilgi istenebileceği gibi, tamamlayıcı veya aydınlatıcı alınmak üzere ilgili dairelerden veya uygun görülecek diğer yerlerden yetkili memur ve uzmanlar da çağırılabilir. İstenen bilgi ve belgeler devletin güvenliğine ve yüksek menfaatlerine veya devletin güvenliği ve yüksek menfaatleriyle birlikte yabancı devletlere de ilişkin ise, ilgili makamın, gerekçesini bildirmek suretiyle söz konusu bilgi ve belgeleri vermeyebileceği de hükme bağlanmıştır. İlgili Makale: İptal Davası 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) Tam Metin: İYUK – 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu idari yargilama usulu kanunu 20 madde iyuk İdari Yargılama Usulü Kanunu 20. Madde Dosyaların İncelenmesi Emsal Kararlar Danıştay 12.Dairesi E: 2005/ 5195 K: 2006 / 1109 İdari Yargılama Usulü Kanunu 20. Madde Dosyaların İncelenmesi Dosyanın incelenmesinden; Adana Emniyet Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürlüğüne öğretmen olarak atanan ve 16.12.1998 tarihinde göreve başlayan davacının, bu tarihten itibaren göreve gelmediğinin 30.6.1999 tarihli tutanakla tespiti üzerine hakkında başlatılan soruşturmada, dinlenen tanıkların, davacıyı 6 aylık süre içinde bir veya iki kez göreve gelirken gördüklerini, öğretmenin 08:00 – 17:00 saatleri arasında mesaiye gelmediğini, sürekli olarak hizmette bulunmadığını ve kendisini eşine ait beyaz eşya dükkanında gördüklerini ifade ettikleri, davacının ise ifadesinde, sabah 08:00 ile akşam 17:00 saatlerine riayet etmediğini, hizmet içi eğitim ile ilgili ders ve konferans gibi görevler verildiğinde bu görevi yapıp görevden ayrıldığını, Emniyet Genel Müdürlüğü Eğitim Daire Başkanlığının Genelgesine göre hareket ettiğini belirttiği, soruşturmacı tarafından, davacının sözünü ettiği Genelgenin Polis Okulunda kadrolu öğretmenler için geçerli olduğu, davacının 657 sayılı Yasanın 76.maddesi uyarınca ataması İl Emniyet Müdürlüğü kadrosuna yapıldığından diğer memurlar gibi mesai saatlerine riayet etmesi gerektiği, 30.6.1999 tarihinde tutulan tutanakla, davacının atamasının yapıldığı tarihten bugüne kadar görevine gelmediği hususunun tespit edildiğinden bahisle 657 sayılı Yasanın 125.maddesinin E-d fıkrası uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasının teklif edilmesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmıştır. Davalı idarece, Adana Emniyet Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürlüğüne öğretmen olarak atanan ve 16.12.1998 tarihinde göreve başlayan davacının, bu tarihten itibaren göreve gelmediğinin 30.6.1999 tarihli tutanakla tespiti üzerine hakkında başlatılan soruşturmada, dinlenen tanıkların, davacıyı 6 aylık süre içinde bir veya iki kez göreve gelirken gördüklerini, öğretmenin 08:00 – 17:00 saatleri arasında mesaiye gelmediğini, sürekli olarak hizmette bulunmadığını ve kendisini eşine ait beyaz eşya dükkanında gördüklerini ifade etmeleri üzerine davacının 657 sayılı Yasanın 125.maddesinin E-d fıkrası uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmakta ise de; davacının göreve başladığı 16.12.1998 tarihinden 30.6.1999 tarihine kadar göreve gelmediğinin 30.6.1999 tarihinde düzenlenen tek bir tutanak ile belirlenmiş olması, bu tarihler arasında davacının göreve gelmediğine dair başka bir tutanak düzenlenmemesi nedeniyle, davacının Adana Emniyet Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürlüğü’nde öğretmen kadrosunda görev yapması hususu dikkate alınarak dava konusu disiplin cezasının hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak diğer yasal belgelerle açık bir şekilde ortaya konulmasını zorunlu kılmaktadır. Bu durumda, İdare Mahkemesince davacının öğretmen olarak görevli olması göz önünde bulundurularak, görev alanı ile ilgili tüm yasal mevzuat dikkate alınmak suretiyle göreve gelmediği iddia edilen 16.12.1998 – 30.6.1999 tarihleri arasında davacının
İdari Yargılama Usulü Kanunu 20. Madde (İYUK) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
İdari Yargılama Usulü Kanunu 20. Madde (İYUK) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.