İdari Yargılama Usulü Kanunu 21. Madde (İYUK)
İdari Yargılama Usulü Kanunu 21. Madde (İYUK) Genel Tarih: 28-04-2025 İdari Yargılama Usulü Kanunu 21. madde (İYUK); belgelerin sonradan ibraz edilmesi halinde nasıl bir yol izleneceğine dair hususlar düzenlenmiştir. Madde hükmüne göre yargı yeri, kendisine dilekçeler ve savunmalarla (zamanında) verilmeyen belgelerin bir imkânsızlık sebebine binaen verilmediğine kanaat getirirse, bunları kabulle karşı tarafa, onun sözünü öğrenmek üzere tebliğ eder.
İdari Yargılama Usulü Kanunu 21. Madde (İYUK) Genel Tarih: 28-04-2025 İdari Yargılama Usulü Kanunu 21. madde (İYUK); belgelerin sonradan ibraz edilmesi halinde nasıl bir yol izleneceğine dair hususlar düzenlenmiştir. Madde hükmüne göre yargı yeri, kendisine dilekçeler ve savunmalarla (zamanında) verilmeyen belgelerin bir imkânsızlık sebebine binaen verilmediğine kanaat getirirse, bunları kabulle karşı tarafa, onun sözünü öğrenmek üzere tebliğ eder. Zamanında değil de sonradan verilen belgelerin yargı yerince kabul edilip edilmemesi ve karşı tarafa, tebliğine gerek olup olmadığı verilen belgenin niteliği ile uyuşmazlığın mahiyetine bağlıdır. Makale İçeriği Toggle İdari Yargılama Usulü Kanunu 21. Madde Sonradan İbraz Olunan Belgeler Dilekçeler ve savunmalarla birlikte verilmeyen belgeler, bunların vaktinde ibraz edilmelerine imkân bulunmadığına mahkemece kanaat getirilirse, kabul ve diğer tarafa tebliğ edilir. Bu belgeler duruşmada ibraz edilir ve diğer taraf cevabını hemen verebileceğini beyan eder veya cevap vermeye lüzum görmezse, ayrıca tebliğ edilmez. İdari Yargılama Usulü Kanunu 21. Madde Açıklaması Dilekçeler ve savunmalarla birlikte verilmeyen belgelerin sonradan ibraz edilmesi halinde kabul edilip edilemeyeceği İYUK’un 21. maddesinde düzenlenmiştir Buna göre, vaktinde ibraz edilmelerine imkân bulunmadığı mahkemece kanaat getirilirse, belgelerin sonradan ibrazı kabul edilir. Kabul edilen bu belgeler karşı tarafa tebliğ edilir. Bu belgeler duruşmada ibraz edilirse yine karşı tarafa tebliğ edilir. Duruşma sırasında karşı taraf cevabını hemen verebileceğini beyan eder veya cevap vermeye lüzum görmezse bu belgeler ayrıca tebliğ edilmez. Danıştay, adi yargılanma hakkının en önemli unsurlarından biri olan savunma hakkının tam olarak kullanılabilmesi için İYUK’un 21. maddesine uygun şekilde, soruşturma raporu ve eklerinin yer aldığı davalı idarenin dilekçesinin davacıya tebliği ile dilekçe ekin deki raporu inceleyebilme imkânı tanınması suretiyle raporda yer alan hususlara karşı cevap verebilme olanağı sağlandıktan sonra bir karar verilmesi gerektiği halde bu yapılmadan karar verilmiş olmasında yasa ve usule uyarlık görmemiştir. Diğer bir kararında Danıştay, vergi mahkemelerinin, vergi idaresine ait vergi incelemesi ve karşıt inceleme yapma yetkisinin kullanılışının hukuka uygunluğunu denetlemekle görevli olduğunu, vergi idaresinin yerine geçerek vergi incelemesi ve karşıt inceleme yoluyla defter kayıtlarının ve bu kayıtların dayanağı olan belgelerin gerçek duruma uygunluğunu araştırmayacaklarını açıklayarak, mahkemece davacının inceleme elemanına ibraz etmeyip mahkemeye sunduğu fatura örneklerinin davalı vergi idaresine tebliğ edilip, uygun bir süre verilerek görüşü alındıktan sonra uyuşmazlığı karara bağlanması gerekirken, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu tarhiyatın terkini yolunda verilen kararı hukuka uygun bulmamıştır. İlgili Makale: İptal Davası 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) Tam Metin: İYUK – 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu idari yargilama usulu kanunu 21 madde iyuk İdari Yargılama Usulü Kanunu 21. Madde Sonradan İbraz Olunan Belgeler Emsal Kararlar Danıştay 5.Daires, E:2005/ 2698 K:2005/6541 İdari Yargılama Usulü Kanunu 21. Madde Sonradan İbraz Olunan Belgeler Sivas İdare Mahkemesi’nin 22.3.2005 günlü, E:2004/1107, K:2005/305 sayılı kararıyla; … Vakıflar Bölge Müdürü olan davacının, görev ve sorumluluğunda bulunan vakıf eserlerinin restorasyon ve onarımlarında kusur ve ihmalinin bulunduğu, restore et, işlet, devret modelinde ihaleye çıkartılan dükkanların tahliyesine ilişkin müzekkereyi yerine getirmediği, bir kısım dükkanların bedelsiz kullanıma izin verdiği, bu şekilde yöneticilik görevinde başarısız olduğu, zafiyet gösterdiği, yapılan soruşturma sonucunda 8 ayrı fiil karşılığında ayrı ayrı disiplin cezalarının ve idari yönden yöneticilik görevinin üzerinden alınmasının teklif edildiğinin görüldüğü, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir. Dosyanın incelenmesinden; dava dosyasının İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda belirtilen usule uygun olarak tekemmül ettiği, ancak davalı idarenin ikinci savunmasını verdikten sonra 17.2.2005 günlü Ankara İdare Mahkemesi’ne ait havale imzası ile Mahkeme kaydına giren, 26.1.2005 günlü ve 2 sayılı soruşturma raporu ve eklerinin sunulması konulu davalı idare dilekçesinin davacıya tebliğ edilmediği, buna karşın kararda bu soruşturma raporu içeriğinde yer alan hususlara değinildiği ve kararın gerekçesinin bir kısmını sonradan ibraz edilen bu rapordaki hususların oluşturduğu anlaşılmaktadır. Adil yargılanma hakkının en önemli unsurlarından biri olan savunma hakkını tam olarak kullanabilmesi için 2577 sayılı Kanun’un yukarıda değinilen 21. maddesine uygun şekilde, bahis olunan dilekçenin davacıya tebliği ile dilekçe ekindeki raporu inceleyebilme imkânı tanınması suretiyle raporda yer alan hususlara karşı cevap verebilme olanağı sağlandıktan sonra bir karar verilmesi gerektiği halde bu yapılmadan karar verilmiş olmasında yasa ve usule uyarlık görülmemiştir. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E: 2005/140 K:2005/256 İdari Yargılama Usulü Kanunu 21. Madde Sonradan İbraz Olunan Belgeler 1995 yılı işlemleri incelenen yükümlü şirketin bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı tespit edilerek adına re’sen salınan ağır kusur cezalı kurumlar vergisi ile hesaplanan fon payını kaldıran vergi mahkemesi ısrar kararı vergi dairesi müdürlüğü tarafından temyiz edilmiştir. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 256. maddesinde, saklanması zorunlu her türlü defter, belge ve karnelerin muhafaza süresi içinde yetkili makam ve memurların istemi üzerine ibraz ve incelemeye sunulmasının mecbur olduğu hükme bağlanmıştır. Vergi inceleme raporu ile bilirkişi raporunun karşılaştırılması sonucu, davacı şirket tarafından düzenlenen bir kısım faturaların vergi incelemesi sırasında ibraz edilmediği, bilirkişi raporuna idarece yapılan 26.6.2001 günlü itirazda da bu hususa değinildiği anlaşılmaktadır. Yazılı yargılama yöntemini benimseyen İdari Yargılama Usulü Kanununun 3, 16, 20 ve 21. maddesi hükümleri gereğince yargılama aşamasında dosyaya taraflarca sunulan ve sunulması kabul edilen belgeler hakkında diğer tarafın görüşünün alınması ve hüküm verirken değerlendirilmesi gerekmektedir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2.maddesinin 2.fıkrası gereğince, vergi mahkemeleri, vergi idaresine ait vergi incelemesi ve karşıt inceleme yapma yetkisinin kullanılışının hukuka uygunluğunu denetlemekle görevlidirler. Vergi idaresinin yerine geçerek vergi incelemesi ve karşıt inceleme yoluyla defter kayıtlarının ve bu kayıtların dayanağı olan belgelerin gerçek duruma uygunluğunu araştırmayacakları tabiidir. Bu bakımdan mahkemece, davacının inceleme elemanına ibraz etmeyip mahkemeye sunduğu fatura örneklerinin davalı vergi idaresine tebliğ edilip, uygun bir süre verilerek görüşü alındıktan sonra uyuşmazlığı karara bağlanması gerekirken, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu tarhiyatın terkini yolunda verilen karar hukuka uygun bulunmamıştır. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E: 1998/ 14 K: 1999/87 İdari Yargılama Usulü Kanunu 21. Madde Sonradan İbraz Olunan Belgeler … unvanıyla otomobil üreticisi bir firmanın bayiliğini yapan ve eşinin de ortağı bulunduğu bu faaliyetinden dolayı aile reisi sıfatıyla verdiği 1992 takvim yılına ilişkin beyannamesinde gösterdiği gayrisafi kazanç, ortalama kar hadlerine göre beyanı gerekenden düşük bulunan davacı adına ikma
İdari Yargılama Usulü Kanunu 21. Madde (İYUK) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
İdari Yargılama Usulü Kanunu 21. Madde (İYUK) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.