Ceza Muhakemesi Kanunu 40. Madde (CMK)
Ceza Muhakemesi Kanunu 40. Madde (CMK) Genel Tarih: 12-11-2025 Ceza Muhakemesi Kanunu 40. madde (CMK); hangi durumda eski hale getirme talebinde bulunabileceğine dair hususlar düzenlenmiştir. Kişinin iradesi dışında gerçekleşen bir durumun, gerçekleşmemiş sayılarak, değişiklikten önceki duruma dönülmesine (eski hale getirme) denilmektedir.
Ceza Muhakemesi Kanunu 40. Madde (CMK) Genel Tarih: 12-11-2025 Ceza Muhakemesi Kanunu 40. madde (CMK); hangi durumda eski hale getirme talebinde bulunabileceğine dair hususlar düzenlenmiştir. Kişinin iradesi dışında gerçekleşen bir durumun, gerçekleşmemiş sayılarak, değişiklikten önceki duruma dönülmesine (eski hale getirme) denilmektedir. “Zira eski hale getirme esas itibari ile süre nedeni ile kaybedilmiş bir hakkın kazanılmasını sağlamaktadır. Maddeye göre; kusuru olmaksızın bir süreye uyulamazsa, eski hale getirme isteğinde bulunulabilir. Süreyi kusursuz geçirdiğini iddia edenin, kusursuzluğunu ispatlaması gerekir. Makale İçeriği Toggle Ceza Muhakemesi Kanunu 40. Madde Eski Hale Getirme Kusuru olmaksızın bir süreyi geçirmiş olan kişi, eski hale getirme isteminde bulunabilir. Kanun yoluna başvuru hakkı kendisine bildirilmemesi halinde de, kişi kusursuz sayılır. Ceza Muhakemesi Kanunu 40. Madde Gerekçesi Madde, başta eski hâle getirme kurumunu ve koşullarını belirlemektedir: Eski hâle getirme, esasında bir süreye uyamayan kişinin kaybettiği hakkı ona yeniden sağlama olanağını veren bir kurumdur; koşulları, kişinin mücbir nedenler, yani dıştan gelen, failin bilinç ve iradesinin sonucu olmayan ve failin karşı koyamayacağı ve önleyemeyeceği bir kuvvetin etkisiyle veya failin sakınması olanağı bulunmayan kaza, rastlantı, maddî zorlama gibi olaylar sonucu süreye uyamamış olmasıdır. Böyle bir hâl nedeniyle süreye uyamamış bulunan kişi eski hâle getirme isteminde bulunacaktır. Maddenin ikinci fıkrasında yasal olarak beklenilmeyen ve sakınılması olanağı bulunmayan iki hâl gösterilmiştir. Bunlar, bir tebliğden kusuru olmaksızın bilgi edinilememesi veya kanun yoluna başvurma hakkının bildirilmemesidir. İlgili Yazı: Ceza Hukukunda Eski Hale Getirme ve Dilekçesi ceza muhakemesi kanunu 40 madde cmk Ceza Muhakemesi Kanunu 40. Madde Eski Hâle Getirme Emsal Kararlar Yargıtay 4. Ceza Dairesi E: 2020/13879, K: 2021/13650 Ceza Muhakemesi Kanunu 40. Madde Eski Hale Getirme Sanığa yükletilen görevi yaptırmamak için direnme ve hakaret eylemleriyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemlerin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, Eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tiplerine uyduğu, Mükerrer sanık hakkında TCK’nın 58. maddesi uygulanırken, 5275 sayılı Kanun’un 108/2. maddesi gözetilerek, en ağır cezayı içerir suça ilişkin hükümlülüğün tekerürre esas alınması gerektiği düşünülmemiş ise de, aleyhe temyiz olmadığından bozma yapılamayacağı, Anlaşıldığından sanık …’ün ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye kısmen uygun olarak, temyiz davasının esastan reddiyle hükümlerin onanmasına, 17/05/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. Yargıtay 12. Ceza Dairesi E: 2020/2069, K: 2021/3810 Ceza Muhakemesi Kanunu 40. Madde Eski Hale Getirme Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın mahkûmiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından eski hale getirme talebiyle temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü: 5271 sayılı CMK’nın “Eski Hâle Getirme” başlıklı 40. maddesinin birinci fıkrasında; kusuru bulunmaksızın bir süreyi geçirmiş olan kişinin eski hale getirme isteminde bulunabileceği, aynı maddenin ikinci fıkrasında; kanun yoluna başvuru hakkı kendisine bildirilmemesi halinde de, kişinin kusursuz sayılacağı belirtilmiştir. Temyiz istemine konu kararda, “…sanığın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde mahkememize hitaben verilecek bir dilekçe veya Zabıt Kâtibine beyanda bulunmak suretiyle Yargıtay’da temyiz yoluna başvurmaları mümkün olmak üzere verildi, okundu, anlatıldı.” şeklinde, başvurulacak yasa yolu, süresi, başvuru yapılacak merci ile başvuru şekli anlaşılabilir nitelikte açıkça gösterildiğinden ve sanık tarafından bu konuda bir itiraz da ileri sürülmediğinden, eski hale getirme talebi, 5271 sayılı CMK’nın 40. maddesinin birinci fıkrası kapsamında değerlendirilmelidir. Sanığın mahkemece savunması alınırken tebligat adresi olarak “… Sokak No:8 Merkez Kars” adresini bildirdiği, yokluğunda verilen kararın sanığın bildirdiği adresinde hükümlü ile birlikte oturan eşi …’e 08/01/2015 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, yapılan tebligatın kanuna uygun olduğu, bildirdiği adresine yapılan tebliğin usulüne uygun olduğu anlaşıldığından eski hale getirme talebi yerinde görülmemiştir. Açıklanan gerekçelerle, sanığın yokluğunda verilen hükmün, sanığın kovuşturma aşamasında bildirdiği en son adresinde 08.01.2015 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, sanığın da hükmü CMUK’un 310/1. maddesinde öngörülen yasal bir haftalık süre geçtikten sonra 23.05.2016 tarihinde temyiz ettiğinin anlaşılması karşısında; 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 317. maddesi gereğince temyiz isteminin ve geçerli bir sebebe dayanmayan eski hale getirme talebinin isteme uygun olarak reddine; 21.04.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. Yargıtay 12. Ceza Dairesi E: 2020/9621, K: 2021/1647 Ceza Muhakemesi Kanunu 40. Madde Eski Hale Getirme Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkûmiyetine ilişkin hüküm sanık müdafii ve mahalli Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü: Sanık müdafinin eski hale getirme talebiyle birlikte yaptığı temyiz talebinin incelenmesinde; 5271 sayılı CMK’nın “Eski Hâle Getirme” başlıklı 40. maddesinin birinci fıkrasında; kusuru bulunmaksızın bir süreyi geçirmiş olan kişinin eski hale getirme isteminde bulunabileceği, aynı maddenin ikinci fıkrasında; kanun yoluna başvuru hakkı kendisine bildirilmemesi halinde de, kişinin kusursuz sayılacağı belirtilmiştir. Temyiz istemine konu kararda başvurulacak yasa yolu, süresi, başvuru yapılacak merci ile başvuru şekli anlaşılabilir nitelikte açıkça gösterildiğinden ve sanık müdafiinin tebligatın yapıldığı adresin yanlış olduğuna ilişkin iddiası bulunup kanun yolunun doğru gösterilmediğine yönelik bir itirazı da bulunmadığından, eski hale getirme talebi, 5271 sayılı CMK’nın 40. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında değil, birinci fıkrası kapsamında değerlendirilmelidir. Her ne kadar sanık müdafiince sanığın adresinin “Şehit Cengiz Karaca Mah. … No:…. Çankaya/ ANKARA” olduğu, tebligatın ise yanlış adrese yapıldığını belirterek sanığın kararı öğrenme tarihi olarak bildirdiği 29.12.2015 tarihinin tebliğ tarihi olarak kabul edilmesi gerektiğinden bahisle tebliğin usulsüz olduğunu iddia etmiş ise de; sanığın mahkemece savunması alınırken tebligat adresi olarak “Şehit Cengiz Karaca Mah. 1057 Cad. No:6 İç Kapı No:13 Çankaya/ ANKARA” adresini bildirdiği, kendisinin ve müdafisinin yokluğunda verilen kararın öncelikle müdafiine tebliğe çalışıldığı ancak müdafiin vefat etmesi nedeniyle kendisine çıkarılan tebligat evrakının iadesinin ardından sanığın bildirdiği adresine gerekçeli kararı içerir tebligat evrakı çıkarılarak tebliğin 24.12.2015 tarihinde en yakın komşusunun muhatabın çarşıda olduğunu beyan etmesi üzerine 2 nolu haber kâğıdının sanığın kapısına yapıştırılarak, Tebligat Kanunu 21. maddeye göre mahalle muhtarına tebliğ edildiği, yapılan tebligatın kanuna uygun olduğu anlaşıldığından eski hale getirme talebi yerinde görülmemiştir. Açıklanan gerekçelerle, sanığın, yokluğunda veri
Ceza Muhakemesi Kanunu 40. Madde (CMK) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Ceza Muhakemesi Kanunu 40. Madde (CMK) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.