Ceza Muhakemesi Kanunu 45. Madde (CMK)

Ceza Muhakemesi Kanunu 45. Madde (CMK) Genel Tarih: 29-04-2025 Ceza Muhakemesi Kanunu 45. madde (CMK); hangi hallerde tanıklıktan çekinilebileceğine dair hususlar düzenlenmiştir. 1412 sayılı Kanunun 47.

Ceza Muhakemesi Kanunu 45. Madde (CMK) Genel Tarih: 29-04-2025 Ceza Muhakemesi Kanunu 45. madde (CMK); hangi hallerde tanıklıktan çekinilebileceğine dair hususlar düzenlenmiştir. 1412 sayılı Kanunun 47. maddesi maddeye aynen alınmış, ancak 2. fıkra ilave edilmiştir. Eski yasada yalnızca sanıktan söz edildiği halde, yeni yasada ayrıca şüpheli kelimesine yer verilmiştir. Şüpheli soruşturma evresinde kendisi- ne suç yüklenen kişidir. Böylece soruşturma evresinde de tanığa çekinme hakkı tanınmıştır. Tanığın çok yakını hakkında tanıklık etmesinin, akrabalık ilişkisine zarar verebileceği gözetilerek, çekinme olanağı sağlanmıştır. Dinlenmeden önce, tanıklıktan çekinmeye hakkı bulunduğunun bildirilmesi gerekir. Aksi takdirde tanık, yalan beyana zorlanmış olunacaktır. Makale İçeriği Toggle Ceza Muhakemesi Kanunu 45. Madde Tanıklıktan Çekinme 1) Aşağıdaki kimseler tanıklıktan çekinebilir: a) Şüpheli veya sanığın nişanlısı. b) Evlilik bağı kalmasa bile şüpheli veya sanığın eşi. c) Şüpheli veya sanığın kan hısımlığından veya kayın hısımlığından üstsoy veya altsoyu. d) Şüpheli veya sanığın üçüncü derece dahil kan veya ikinci derece dahil kayın hısımları. e) Şüpheli veya sanıkla aralarında evlatlık bağı bulunanlar. 2) Yaş küçüklüğü, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle tanıklıktan çekinmenin önemini anlayabilecek durumda olmayanlar, kanuni temsilcilerinin rızalarıyla tanık olarak dinlenebilirler. Kanuni temsilci şüpheli veya sanık ise, bu kişilerin çekinmeleri konusunda karar veremez. 3) Tanıklıktan çekinebilecek olan kimselere, dinlenmeden önce tanıklıktan çekinebilecekleri bildirilir. Bu kimseler, dinlenirken de her zaman tanıklıktan çekinebilirler. Ceza Muhakemesi Kanunu 45. Madde Gerekçesi Tanık, bildiklerini söylemek zorundadır. Ancak, bazı hâllerde bu zorunluluk biyolojik gerçeklere veya sosyopsikolojik ilişkilere ters düşmektedir. Nitekim kendisinin veya bir yakınının cezalandırılması sonucuna götürecek zorunluluk, tanığı yalan beyana zorlama anlamını taşıyacaktır. Oysa tanıklık gerçeğin öğrenilmesi için bir araçtır. Bunun en iyi şekilde elde edilmesi, samimi, doğru tanıklıkla gerçeğe ulaşılması gerekmektedir. Bunun için tanığa yemin verdirilir; tarafsızlığını sağlamaya çalışılır. Tarafsız olmayacağını bile bile kişiyi tanıklığa mecbur tutmak bu gerçeklerle bağdaşmayacağı için bu madde ile aşağıda belirtilen kimselere tanıklıktan çekinme olanağı tanınmıştır. Şüpheli veya sanığın: Nişanlısı, Evlilik bağı kalmasa bile karısı veya kocası, Kan hısımlığı veya kayın hısımlığından üstsoy ve altsoyu, Üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil), kan hısımlığından yansoy hısımı ile evlilik bağı kalmasa bile üçüncü dereceye kadar bu derece dahil kayın hısımlığından yansoy hısımı, Evlatlığı veya evlât edineni. Maddede sözü edilen kayın hısımlığı sadece eşlerden biri ile diğerinin kan hısımları arasındaki bağdır. Baldız ile görümce, iki kayınpeder arasında böyle bir bağ bulunmadığı için adı geçenler madde kapsamına girmeyecekleri gibi, tanınmama veya babalığa hükmedilmeme sonucu hukuken koca ile hısımlık ilişkisi kurulmayan kişi ile sanık durumunda bulunan kadın arasında da kişisel hısımlık bulunmadığı için sözü edilen kişi, sanık durumundaki analığı hakkında tanıklıktan çekinemeyecektir. Bunun dışındaki kişiler analığı veya babalığı ile kayın hısımı olduklarından madde kapsamı içinde olacaklardır. Maddede tanıklıktan çekinmenin isteğe bağlı olduğu açıkça belirtilmiştir. Şu kadar ki, tanığın beyanını takdir hâkime ait bulunduğundan, tanıklık yapmak isteyenlere yemin gerekip gerekmeyeceğine yine hakim karar verecektir. Maddenin 2 numaralı fıkrasına göre yaş küçüklüğü veya akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle tanıklıktan çekinmenin anlamını kavrayamayacak kişiler yasal temsilcilerinin rızasıyla tanık olarak dinlenebilirler. Yasal temsilci şüpheli veya sanık ise, çekinme hususunda karar veremez. Bu husus bildirilmeden alınan beyanın hükmü yoktur. Mahkeme tarafından, tanıklıktan çekinebilecek olan kimselere dinlenmeden önce tanıklıktan çekinebilecekleri bildirilecektir. İlgili Makale: Haksız Tahrik İndirimi ceza muhakemesi kanunu 45 madde cmk Ceza Muhakemesi Kanunu 45. Madde Tanıklıktan Çekinme Emsal Kararlar Yargıtay 4. Ceza Dairesi E:2019/2675, K:2021/26822 Ceza Muhakemesi Kanunu 45. Madde Tanıklıktan Çekinme Sanığın suçlamayı kabul etmemesi, müştekinin, sanığın atılı suçu işlemediğini beyan etmesi ve olayın tek tanığı olan tanık …’ın, sanığın oğlu olması sebebiyle kovuşturma aşamasında tanıklıktan çekinmesi karşısında, müştekinin soruşturma aşamasındaki soyut iddiasından başka delil bulunmadığı gözetildiğinde, sanığın tehdit suçunu işlediğine dair mahkumiyete yeterli delil olmaması sebebiyle beraat hükmü verilmesi gerekirken mahkumiyetine karar verilmesi, 17/10/2019 gün ve 7188 sayılı Kanunun 24. maddesiyle değişik CMK’nın 251. maddesinde Basit Yargılama Usulü düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin uygulanmasıyla ilgili olarak, CMK’ya 7188 sayılı Kanunla eklenen geçici 5. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “hükme bağlanmış” ibaresinin, Anayasa Mahkemesinin 14/01/2021 tarihli ve 2020/81 esas, 2021/4 sayılı kararıyla “basit yargılama usulü” yönünden Anayasa’nın 38. maddesine aykırı görülerek iptaline karar verilmesi karşısında, temyiz incelemesi yapılan ve CMK’nın 251/1. maddesi kapsamına giren suçlar yönünden; Anayasa’nın 38. maddesi ile 5237 sayılı TCK’nın 7 ve CMK’nın 251 vd. maddeleri gereğince yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu, bozmayı gerektirmiş, sanık …’ın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye kısmen aykırı olarak, hükümlerin bozulmasına, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 10/11/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. Yargıtay 4. Ceza Dairesi E:2019/5303, K:2021/26235 Ceza Muhakemesi Kanunu 45. Madde Tanıklıktan Çekinme Sanığa yükletilen tehdit eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu, anlaşıldığından sanık …’ın ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak temyiz davasının esastan reddiyle hükmün onanmasına, Kasten yaralama suçundan kurulan mahkûmiyet hükmünün temyizine gelince; Başkaca nedenler yerinde görülmemiştir. Ancak; sanığın suçlamaları kabul etmemesi, mağdurun yaralanmasına ilişkin adli raporunun bulunmaması ve olayın tek tanığı olan …’ın sanığın annesi olması sebebiyle kovuşturma aşamasında tanıklıktan çekinmesi karşısında, mağdur beyanlarının ne suretle sanık savunmasına üstün tutulduğu açıklanıp sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, tanıklıktan çekinen …’ın soruşturma beyanının hükme esas alınması suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması, Kanuna aykırı ve sanık …’ın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden tebliğnameye aykırı olarak, hükmün bozulmasına, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 03/11/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. Yargıtay 4. Ceza Dairesi E:2019/5374, K:2021/26219 Ceza Muhakemesi Kanunu 45. Madde Tanıklıktan Çekinme Sanığın aşa

Ceza Muhakemesi Kanunu 45. Madde (CMK) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sonuç

Ceza Muhakemesi Kanunu 45. Madde (CMK) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu konuda ne yapılabilir?

Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.

Yasal süreç ne kadar sürer?

Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.

Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?

Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.

⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.