Tazyik Hapsi Nedir? Nasıl İtiraz Edilir?
Tazyik Hapsi Ceza Hukuku Tarih: 21-05-2026 Tazyik hapsi , bir mahkeme kararına uymamakta direnen kişiyi bu karara uymaya zorlamak için uygulanan bir tür hapis cezasıdır. Halk arasında “baskı hapsi” ya da “zorlama hapsi” şeklinde bilinmektedir. Bu ceza, kişinin bir borcu ödememesi, nafaka gibi yükümlülüklerini yerine getirmemesi veya mahkeme tarafından verilen bir emre riayet etmemesi gibi durumlarda devreye girer. Tazyik hapsi, para borcundan kaynaklı uygulanmaz.
Tazyik Hapsi Ceza Hukuku Tarih: 21-05-2026 Tazyik hapsi , bir mahkeme kararına uymamakta direnen kişiyi bu karara uymaya zorlamak için uygulanan bir tür hapis cezasıdır. Halk arasında “baskı hapsi” ya da “zorlama hapsi” şeklinde bilinmektedir. Bu ceza, kişinin bir borcu ödememesi, nafaka gibi yükümlülüklerini yerine getirmemesi veya mahkeme tarafından verilen bir emre riayet etmemesi gibi durumlarda devreye girer. Tazyik hapsi, para borcundan kaynaklı uygulanmaz. Kişilere kanunların yüklediği birtakım yükümlülükleri yerine getirmesini sağlamak amacı ile düzenlenmiş bir kurumdur. Tazyik hapsi kişinin kendisinden beklenen bir yükümlülüğü yerine getirmediğinde uygulanır. Kişi üzerinde yükümlülüğü yerine getirene kadar zorlayıcı güç oluşturarak, ihmal ettiği yükümlülüğü yerine getirmesi amaçlanır. Buna göre tazyik hapsi; Seçenek yaptırımlara çevrilemez. Adli sicile işlenmez. Ertelenemez. Tekerrüre esas olmaz. Ön ödeme uygulanamaz. Şartlı salıverilme hükümleri uygulanamaz. Tazyik hapsini gerektiren suçların tamamı, şikayete tabi olup, uzlaşmaya tabi değildir. Tazyik hapsi hangi yükümlülüğün yerine getirilmemesi sebebi ile verilmiş ise o yükümlülüğün ifa edilmesi ile sona erer. Yükümlülüklerinin gereğini yerine getirmeyen kişilerin, bu yükümlülüklerini yerine getirmelerini sağlamak için, zorlanması ve bu amaçla belli bir süreye kadar hürriyetlerinden yoksun bırakılmaları olgusu, disiplin hapsi niteliğindedir. CMK’daki disiplin hapsine benzer. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu madde 2’de belirtildiği üzere disiplin hapsi; kısmi bir düzeni korumak amacıyla yaptırım altına alınmış olan fiil dolayısıyla verilen, seçenek yaptırımlara çevrilmeyen, ön ödeme uygulanmayan, tekerrüre esas olmayan, şartla salıverilme hükümleri uygulanmayan, ertelenemeyen ve adli sicil kayıtlarına geçirilmeyen hapsi ifade eder. İlgili Makale: İnfaz Hesaplama tazyik hapsi nedir Makale İçeriği Toggle Tazyik Hapsi Nedir? Tazyik hapsi , yapılması gereken bir edim yapılmadığında borçlu kişinin onu yapması veya edimi ifası için uygulanan bir yaptırım türüdür. Bu yaptırım uygulanarak, borçlu hapse konulacak ve borcun ödenmesini sağlanacaktır. Tazyik hapsi, para borcundan dolayı uygulanan bir yaptırım olmayıp kişilerin Kanunların yüklediği birtakım yükümlülüklere aykırı davranması veya yerine getirmemesi sonucu uygulanan ve bir kimsenin para borcundan dolayı değil bir yükümlülüğün yerine getirilmemesi nedeniyle ihmal ettiği yükümlülüğü yerine getirmesi amaçlanarak uygulanan hukuki kurumdur. Tazyik hapsi; bazı kanunlarda öngörülmüştür. Bunlar İcra ve İflas Kanunu ve 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanundur. Tazyik hapsinin uygulanacağı durumları şu şekilde sıralayabiliriz: Nafaka borcunun ödenmemesi: Boşanma veya aile hukuku davalarında mahkeme tarafından hükmedilen nafaka (iştirak nafakası, yoksulluk nafakası vb.) ödenmezse, nafaka borçlusu aleyhine tazyik hapsi uygulanabilir. İİK madde 344’e göre, nafaka borcunu ödemeyen kişi, şikayet üzerine 3 aya kadar tazyik hapsine mahkum edilebilir. Ancak, borç ödenirse hapis sona erer. Tedbir kararına aykırı davranılması: Kişi hakkında 6284 sayılı yasaya göre uzaklaştırma vb. tedbirlere hükmedilmiş ancak bu tedbirlere aykırı davranılmışsa gene zorlama hapsi uygulaması söz konusu olacaktır. Hakkında tedbir kararı verilen şiddet uygulayan, bu kararın gereklerine aykırı hareket etmesi halinde, fiili bir suç oluştursa bile ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre hakim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur. Borçlunun aciz vesikası aldığı halde asgari ücret üstünde bir yaşam sürmesi: Bu halde de kişinin icra ceza mahkemesinde belirlenecek bir miktarı icra dairesine iade etmesi beklenir. Bu yükümlülüğe uyulmaması halinde kişi hakkında zorlama hapsi uygulanır. Uygulamada çok görülmeyen ancak ciddi sürelere ulaşan bir yaptırım halidir. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen borçlu hakkında bir yıla kadar tazyike karar verilir. Borçlunun ödeme şartını ihlal etmesi: Bu da uygulamada icra taahhüdü olarak bilinen taahhüdün ihlali halidir. Borçlu icra dairesine borcu ödeyeceğine dair taahhüt vererek borcu taksitlendirir ve geçerli bir sebep olmaksızın ihlal eden borçlunun, alacaklının şikayeti üzerine, 3 aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Ödeme yapması halinde zorlama hapsi sona erer. Çocuk teslimi emrine karşı gelinmesi: Mahkemece velayet, geçici velayet, kişisel ilişki vs. gibi hallerde çocuğun teslimi yükümlülüğüne uymayan kişi hakkında uygulanan haldir. Mahkeme kararına mazeret olmaksızın karşı gelmesi: Bu halde de verilmiş bir mahkeme hükmü söz konusudur ve buna uymayan kişinin tazyik hapsi söz konusu olur. Kararın gereği yerine getirildiği taktirde kişi cezaevinden çıkacaktır. Borçlunun Malvarlığını Gizlemesi veya Beyan Etmemesi : İcra takibi sırasında borçlunun malvarlığını bildirme yükümlülüğü vardır (İİK Madde 74). Eğer borçlu, malvarlığını gizler, yanlış beyanda bulunur veya mahkeme emrine rağmen mal beyanında bulunmazsa, tazyik hapsi ile cezalandırılabilir (İİK Madde 337). Bu durumlarından birinin ortaya çıkması halinde kişi hakkında bahsettiğimiz ceza yaptırımı uygulanır. “Hapsen tazyik yaptırımında amaç, bir yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlamak olduğundan, alt sınırdan belli bir ceza belirlenmesi gerekmemekte, yükümlülük yerine getirilene kadar ve en çok 3 ay süreyle kişinin yükümlülüğüne uygun davranması için zorlanması söz konusu olmaktadır. Bu nedenle kararda belli bir sürenin öngörülmesi, yaptırımın bu niteliğine aykırı olacaktır.” (Yargıtay 19. CD 2018/3102 E. 2018/5322 K. 02.05.2018 T.) İlgili Makale: Tutuklama Kararı Tazyik Hapsi Hangi Hallerde Uygulanır? Tazyik hapsi ceza kanununda tanımlanmamıştır. Bir hüküm değildir, aksine bir zorlama aracıdır. Çeşitli kanunlarda belirtilen maddelerin yapılmasını ve uygulanmasını sağlamak ve yapılmayıp, uygulanmadığı takdirde, bir yaptırım olarak karşılaşılan hapistir. Ceza kanununda suçların bir karşılığı olarak uygulanmaz. Kanunların emredici hükümlerine karşı genel olarak zorlayıcı bir uygulamadır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu 344. Madde: Nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlunun, alacaklının şikâyeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin tatbikine başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse, borçlu tahliye edilir. Borçlunun, nafakanın kaldırılması veya azaltılması talebiyle dava açmış olması halinde, ileri sürdüğü sebepler göz önünde bulundurularak, tazyik hapsinin uygulanması bu davanın sonuna bırakılabilir. Tazyik hapsi; İcra ve İflas Kanunu madde 338/2 uyarınca, hakkında aciz vesikası alınmış bir borçlunun asgari ücretin üstünde bir geçim sürdürmesi; İcra ve İflas Kanunu’na göre, istenen beyanları, hakikate aykırı surette yapan kimse, alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Hakkında aciz vesikası alınmış borçlu, asgari ücretin üstünde bir geçim sürdürdüğü, aciz vesikası hamili alacaklının alacağının aciz vesikasına bağlanmasından en geç beş sene içinde müracaatı üzerine sabit olursa, asgari ücretin üstünde kalan gelirlerinden icra mahkemesinin dörtte birden az olmamak üzere tespit edeceği kısmını icra mahkemesi kararının kesinleşmesinden itibaren en geç bir ay içinde ve aciz vesikasındaki borcun ödenmesine kadar her ay icra dairesine yatırmaya mecburdur. Bu mükellefiyeti yerine getirmeyen borçlu hakkında bir yıla kadar tazyik hapsine karar verilir. Madde 338/2 uyarınca tazyik hapsi uygulanabilmesi için öncelikle a
Tazyik Hapsi Nedir? Nasıl İtiraz Edilir? konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sonuç
Tazyik Hapsi Nedir? Nasıl İtiraz Edilir? hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu konuda ne yapılabilir?
Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.
Yasal süreç ne kadar sürer?
Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.
Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?
Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.
⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.