Ceza Davalarında Yargılamanın Yenilenmesi (CMK 311)

Ceza Davalarında Yargılamanın Yenilenmesi – CMK 311. Madde Ceza Hukuku Tarih: 27-02-2026 Ceza davalarında yargılamanın yenilenmesi, 13 madde halinde düzenlenmiş olup eza mahkemeleri tarafından verilerek kesinleşen bir hükümle ilgili olarak, CMK’da belirlenen hallerde hükümlü lehine (CMK m. 311) veya aleyhine (CMK m. 314) olarak yeniden yargılama yapılmasıdır.

Ceza Davalarında Yargılamanın Yenilenmesi – CMK 311. Madde Ceza Hukuku Tarih: 27-02-2026 Ceza davalarında yargılamanın yenilenmesi, 13 madde halinde düzenlenmiş olup eza mahkemeleri tarafından verilerek kesinleşen bir hükümle ilgili olarak, CMK’da belirlenen hallerde hükümlü lehine (CMK m. 311) veya aleyhine (CMK m. 314) olarak yeniden yargılama yapılmasıdır. Ceza Muhakemesi Hukuku kapsamında olağanüstü kanun yolları arasında yer alan yargılamanın yenilenmesi kanun yoluyla kesinleşmiş hükümdeki adli hataların ortadan kaldırılması amaçlanmaktadır. Halk arasında yargılamanın yenilenmesi, iade-i muhakeme olarak adlandırılır. Yeniden yargılanma başvurusu, hükmü veren mahkemeye bir “yargılamanın yenilenmesi dilekçesi” verilerek yapılır. Bir hükme karşı yenilenmesi talebinin ileri sürülmesi üzerine mahkeme, dava şartlarını ve ileri sürülen yargılamanın yenilenmesi sebebinin mevcudiyetini inceleyecek ve bu sebebin mevcut olduğunu tespit ederse, talebi kabul ederek kural olarak yeniden yargılama yapacaktır. Ceza Muhakemesi Hukuku kapsamında olağanüstü kanun yolları arasında yer alan yargılamanın yenilenmesi kanun yoluyla kesinleşmiş hükümdeki adli hataların ortadan kaldırılması amaçlanmaktadır. 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda sınırlı sayıda sayılan nedenlere dayanılarak yargılamanın yenilenmesi kanun yoluna başvurulmasıyla suçun yeniden yargılamasının yapılması mümkün olabilmektedir. Ceza mahkemeleri tarafından verilen ve kesinleşen bir hüküm, CMK’da belirlenen sınırlı hallerde (CMK 311.madde) hükümlü lehine veya aleyhine olarak yeniden yargılama yapılmasına “yargılamanın yenilenmesi” denir. Yargılamanın yenilenmesi olağanüstü kanun yoludur. Yargılamanın yenilenmesi başvurusu, hükmü veren mahkemeye bir “ yargılamanın yenilenmesi dilekçesi ” ile yapılır. Mahkeme yaptığı yargılama sonucunda bir karar verdikten ve bu karar kesinleşerek hüküm niteliğini aldıktan sonra, bu hükümde “maddi olgu” bakımından hataların bulunduğunu belirterek, bu hataların ortadan kaldırılmasını sağlamak amacıyla başvurulacak olan kanun yolu, yargı lamanın yenilenmesidir. ve Danışmanlık olarak bu yazımızda ceza yargılamasının yenilenmesi hususundan bahsedeceğiz. İlgili Makale: İnfaz Hesaplama Makale İçeriği Toggle Yargılamanın Yenilenmesi Nedir? 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu Altıncı Kitap Üçüncü Kısım Üçüncü Bölümde 311-323 maddeleri arasında düzenlenen “Yargılamanın Yenilenmesi” kurumu, mahkemelerin kesin hükümle neticelenmiş bir yargı kararına yeni vakalar, yeni deliller ve kanunda sayılan yargılamanın yenilenmesi şartlarının somut olayda meydana gelmesi neticesinde verilen kesin hükmün yine mahkeme kararı ile ortadan kaldırılmasıdır. Yargılamanın yenilenmesi ancak kesin hükümlere karşı başvurulabilecek bir kanun yoludur. Kesin hükümle birlikte artık yargılamaya konu sorun çözülerek, maddi gerçeğe ulaşıldığından kesin hükümle sonuçlanmış bir ihtilaf kural olarak yeniden yargılama konusu yapılama yapacaktır. Bununla birlikte bir yargılama faaliyeti sonucu verilen kesin hükümde adli hataların yapılması da mümkündür. Hükmün kesinleşmesinden sonra ortaya çıkan maddi olaylar, kesin hükmün maddi gerçeği yansıttığı kabulünü ve kesin hükmün ispatı ile ilgili temellerini sarsabilecektir. Bu durumda bir yandan kesin hüküm, diğer yandan ise adli hatanın düzeltilmesi zorunluluğu söz konusu olacaktır. Bu iki değerden birinin tamamen göz ardı edilmesi mümkün olmadığından kanun koyucu madde temelleri sarsılmış kesin hükümden fedakarlık yapmak zorunda kalmış ve bunun şartlarını belirlemiştir. Yargılamanın yenilenmesi CGK’nun 11.03.2014 tarih ve 909/121 sayılı kararında şu şekilde tanımlanmıştır. “kanunda sınırlı şekilde sayılan yargılamanın yenilenmesi nedenlerinden en az birine dayalı olarak kesinleşmiş bir hükümde adli hata bulunduğu iddiasıyla kural olarak hükmü veren mahkemeye başvurulmasıyla başlayan, hükmü veren hakimin katılımı olmaksızın, mahkemece başvurumun şekil ve esas açısından kabulüne karar verilmesi halinde devam edilerek hükme konu sanık ve fiil hakkında yeniden kovuşturma yapılmasına imkan sağlayan, olanağanüstü bir kanun yoludur.” Yargılamanın yenilenmesi yoluna ilk derece mahkemeleri tarafından verilen hükümlere karşı başvurulabileceği gibi bölge adliye mahkemelerinin, CMK’nın 281/2.maddesi gereğince ilk derece mahkemesi hükmünü kaldırarak verdikleri yeni hükümlere karşı da yargılamanın yenilenmesi yoluna gidilebilecektir. Yargılamanın yenilenmesi, ancak bu yönde yapılacak bir talep üzerine söz konusu olacaktır. Mahkemeler veya bölge adliye mahkemeleri, kendiliklerinden yargılamanın yenilenmesi yoluna gidemezler. Hükmün infaz edilmiş veya hükümlünün ölmüş olması, yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulmasına engel değildir. İlgili Makale: Yasadışı Bahis Suçu yargilamanin yenilenmesi nedir Yargılamanın Yenilenmesi Kanun Yolunun Niteliği Yargılamanın yenilenmesi, 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 311. maddesinde öngörülen olağanüstü kanun yollarındandır. Yargılamanın yenilenmesi, kesinleşmiş hükümler aleyhine başvurulabilecek bir yoldur. Hukuki güvenlik ve hukuk devletinin işlerlik kazanabilmesi için kesin hüküm gerekli olsa da bazı hallerde adli hataların düzeltilmesi de gerekmektedir. Bu gerekliliğin sonucu yargılamanın yenilenmesidir. Yargılamanın yenilenmesinde daha önce kesin hüküm veren mahkeme, gerekli hallerin mevcut olması durumunda eski hükmü kaldırarak yerine yeni bir hüküm tesis etmektedir. Yargılamanın yenilenmesini istemek mahkemenin vermiş olduğu hükmün hatalı olduğunu iddia etmek ve bu hususta bir karar verilerek hatalı kararın ortadan kaldırılması için yargılama makamlarını harekete geçirmektir. Mahkeme tarafından verilen hükmün kesinleşmesine karşın CMK’da sayılan hallerin varlığı halinde başvurulabilecek kanun yoludur. Hükümlü Lehine Yargılamanın Yenilenmesi Nedenleri – CMK Madde 311 (1) Kesinleşen bir hükümle sonuçlanmış bir dava, aşağıda yazılı hâllerde hükümlü lehine olarak yargılamanın yenilenmesi yoluyla tekrar görülür: a) Duruşmada kullanılan ve hükmü etkileyen bir belgenin sahteliği anlaşılırsa. b) Yemin verilerek dinlenmiş olan bir tanık veya bilirkişinin hükmü etkileyecek biçimde hükümlü aleyhine kasıt veya ihmal ile gerçek dışı tanıklıkta bulunduğu veya oy verdiği anlaşılırsa. c) Hükme katılmış olan hâkimlerden biri, hükümlünün neden olduğu kusur dışında, aleyhine ceza kovuşturmasını veya bir ceza ile mahkûmiyetini gerektirecek biçimde görevlerini yapmada kusur etmiş ise. d) Ceza hükmü hukuk mahkemesinin bir hükmüne dayandırılmış olup da bu hüküm kesinleşmiş diğer bir hüküm ile ortadan kaldırılmış ise. e) Yeni olaylar veya yeni deliller ortaya konulup da bunlar yalnız başına veya önceden sunulan delillerle birlikte göz önüne alındıklarında sanığın beraatini veya daha hafif bir cezayı içeren kanun hükmünün uygulanması ile mahkûm edilmesini gerektirecek nitelikte olursa. f) Ceza hükmünün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin ve hükmün bu aykırılığa dayandığının, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya ceza hükmü aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi. Bu hâlde yargılamanın yenilenmesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde istenebilir. (2) Birinci fıkranın (f) bendi hükümleri, 4.2.2003 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararları ile, 4.2.2003 tarihinden

Ceza Davalarında Yargılamanın Yenilenmesi (CMK 311) konusunda detaylı bilgi için avukatofisi.gen.tr sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sonuç

Ceza Davalarında Yargılamanın Yenilenmesi (CMK 311) hakkında yukarıda sunulan bilgiler genel niteliktedir. Kişisel hukuki durumunuz için profesyonel avukat desteği almanızı öneririz.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu konuda ne yapılabilir?

Konuya ilişkin olarak lisanslı bir avukattan hukuki danışmanlık almanız önerilmektedir.

Yasal süreç ne kadar sürer?

Yasal süreç, davanın türüne göre değişir. Birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir.

Hukuki danışmanlık almak neden önemlidir?

Her davanın kendine özgü koşulları vardır. Doğru strateji için uzman desteği kritik önem taşır.

⚠️ Yasal Uyarı: genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki tavsiye yerine geçmez.